પ્રકરણ ૨૪: અમર અયાળ (માસ્ટર ક્લાઇમેક્સ / અંત)
સંધ્યાકાળના સુવર્ણ સમયે ગીરનો નજારો અતિશય અલૌકિક, ભવ્ય અને શામક બની ચૂક્યો હતો. પશ્ચિમના ક્ષિતિજ પર પથરાયેલા અસ્ત થતા સૂર્યના કિરણોએ આકાશને કેસરી, ગુલાબી અને ઘેરા જાંબલી રંગોની મિશ્રિત આભાથી મઢી દીધું હતું. વાવાઝોડું, રક્તપાત અને ભયના કાળા વાદળો હવે કાયમ માટે વિખરાઈ ગયા હતા. કાલિંદી અને હિરણ નદીના શાંત થતાં જળ પર આકાશના એ રંગોનું સુંદર પ્રતિબિંબ ઝીલાઈ રહ્યું હતું. ઊંચા સાગ, ખાખરા અને વાંસના વનસ્પતિઓ પરથી સીઝનની તાજી ભીની સોડમ આવી રહી હતી. ગીરના વિહંગો—મોર, ચિત્તલ અને સિસોટી મારતા હરિયાળ પક્ષીઓ—પોતાના માળાઓ તરફ પાછા ફરતાં મધુર કલરવ કરી રહ્યા હતા. જાણે આખું જંગલ શ્વાસ હેઠો મૂકીને શાંતિનો ઉત્સવ ઉજવી રહ્યું હતું.
પરંતુ એ જ કેસરી તડકામાં, કાલિંદીના પટ પાસે ક્ષણવાર માટે કાળનો સાયો મંડરાઈ રહ્યો હતો.
સ્નાઇપર શિકારીએ પોતાની ઓટોમેટિક રાઇફલનું સાઇલેન્સરવાળું નિશાન અચ્યુતના મસ્તક પર સીધું તાકેલું હતું. તેની આંગળી ટ્રીગર દબાવવા જ જઈ રહી હતી. પચાસ વાર દૂરથી દોડી રહેલા અર્જુનસિંહે જોયું કે જો તેઓ એક સેકન્ડ પણ મોડા પડશે, તો ગીરનો રાજા કાયમ માટે ઢળી પડશે.
"હર હર મહાદેવ!"
અર્જુનસિંહે પોતાના શરીરની તમામ આખરી તાકાત ભેગી કરી. તેમણે પોતાની રાઇફલ ફેંકી દીધી અને પહાડીની શિલા પરથી અધ્ધર હવામાં અદ્ભુત છલાંગ લગાવી!
‘ધડામ!’
બરાબર ગોળી છૂટે તે જ મિલીસેકન્ડે અર્જુનસિંહ ચિત્તાની ઝડપે એ કેમોફ્લાજ શિકારીના શરીર પર કાળ બનીને તૂટી પડ્યા!
બંને જણા પહાડીની શિલાઓ પર ગબડી પડ્યા. રાઇફલમાંથી છૂટેલી સાઇલેન્ટ ગોળી અચ્યુતના કાનની સાવ નજીકથી સણસણતી નીકળીને પાછળના કડક પથ્થર સાથે અથડાઈને ચૂરેચૂરા થઈ ગઈ!
શિકારીએ અર્જુનસિંહના ઘાયલ શરીર પર હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ ઈવા અને વન વિભાગના કમાન્ડો ક્ષણવારમાં ત્યાં ધસી આવ્યા. ઈવાએ જમીન પર પડેલી લાકડી વડે શિકારીના હાથ પર પ્રચંડ પ્રહાર કર્યો, અને કમાન્ડોએ એ આંતરરાષ્ટ્રીય શિકારીને દબોચીને જમીનદોસ્ત કરી દીધો.
બીજી તરફ, માલધારીઓની ડાંગ, તીક્ષ્ણ કૂહાડીઓ અને વન વિભાગના કમાન્ડોના ઘેરાવા સામે શિકારીઓની આખી ગેંગે આત્મસમર્પણ કરી દીધું. મુખ્ય સરદાર માર્કોસ સહિત તમામ ગેરકાયદે શિકારીઓને લોખંડની હથકડીઓ પહેરાવી દેવામાં આવી.
ભાનુ ભગતે પોતાની ડાંગ જમીન પર ઠોકીને ગર્વથી કહ્યું: "આ ગીરની ધરા છે સાહેબ! અહીં વનની મર્યાદા લોહી રેડીને પણ જાળવવામાં આવે છે."
ગીરનું જંગલ આજે આદમખોરોના ભય, ભ્રષ્ટ વન-અધિકારી રાઠોડના ષડયંત્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય શિકારીઓની કાળી નજર—એ તમામ આફતોમાંથી કાયમ માટે મુક્ત અને સુરક્ષિત થઈ ગયું હતું!
આ ઘટનાના થોડા જ દિવસોમાં, ગીરના ઇતિહાસમાં એક સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાયો.
સમીરે વન વિભાગ સામે પોતાની ભૂલનો પૂર્ણ પશ્ચાતાપ કર્યો હતો. વન વિભાગે તેની સચ્ચાઈ અને મદદને ધ્યાનમાં રાખીને તેને એક તક આપી. સમીરે પોતાના એચડી કૅમેરાથી કંડારેલી 'અચ્યુત', 'રાની' અને ગીરના વન્યજીવોની અલૌકિક, ભવ્ય અને ભાવુક ક્ષણોની એક વિશાળ આંતરરાષ્ટ્રીય ડોક્યુમેન્ટ્રી અને ફોટો-એક્ઝિબિશન તૈયાર કર્યું.
ન્યૂયોર્ક, લંડન અને દિલ્હીના મોટા મંચ પર સમીરે એ ફોટોગ્રાફ્સ પ્રદર્શિત કર્યા. તેણે અચ્યુતનો એ જંગલી રાજા તરીકેનો રોફ, તેની ઈવા પ્રત્યેની રક્ષણ કરવાની ભાવના અને આદમખોરો સામેના ન્યાયના ફોટા દુનિયા સામે મૂક્યા.
સમીરે વિશ્વ સમક્ષ અપીલ કરતાં કહ્યું:
"માનવ પોતાની લાલચ માટે જંગલો કાપે છે, પ્રાણીઓને આદમખોર બનાવે છે અને પછી એ જ પ્રાણીને દોષી ઠેરવે છે. ગીરનો સાવજ હિંસક નથી, તે મર્યાદા અને પવિત્રતાનો રક્ષક છે. જો આપણે જંગલની સીમાઓનો આદર કરીશું, તો આ કેસરી આળવાળા રાજાઓ આપણા અસ્તિત્વનું રક્ષણ કરશે!"
સમીરની આ અપીલે આખી દુનિયાના વાઇલ્ડલાઇફ લવર્સ અને યુનેસ્કોનું ધ્યાન ખેંચ્યું. ગીરના સંરક્ષણ માટે કરોડોનું ફંડ આવ્યું અને સાસણ ગીરમાં સિક્યુરિટીના કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા.
દસ વર્ષ પછી...
ગીરની કાલિંદી નદીની એ જ ઐતિહાસિક અને વિરાટ ભેખડ પર સોનેરી પરોઢનો મનોરમ્ય ઉઘાડ થઈ રહ્યો હતો.
ગુલાબી અને સોનેરી ધુમ્મસના પટલ વચ્ચે હિરણ અને કાલિંદીના પાણી ખળખળ વહી રહ્યા હતા. પક્ષીઓનો મધુર કલરવ ચારેય તરફ ગૂંજી રહ્યો હતો. ગીરનું જંગલ પહેલાં કરતાં પણ વધુ ઘેરૂ, હરિયાળું અને સુરક્ષિત બની ચૂક્યું હતું.
કાલિંદીની ઊંચી ભેખડ પર અર્જુનસિંહ અને ઈવા ઊભા હતા.
અર્જુનસિંહના વાંકડિયા વાળમાં હવે સહેજ ચાંદી જેવી સફેદી આવી ગઈ હતી, છતાં તેમની આંખોમાં એ જ ગીરનો ખુમાર હતો. ઈવાના ચહેરા પર એક અદ્ભુત શાંતિ અને સંતોષનું હાસ્ય હતું. તેમની સાથે તેમનો સાત વર્ષનો દીકરો 'કબીર'ઊભો હતો.
ઈવાએ કંપતા અને પ્રેમભર્યા હાથે કબીરના નાના હાથમાં એક મોટું વન વિભાગનું બાઇનોક્યુલર પકડાવ્યું.
"બેટા કબીર... સામેની પહાડી ધાર પર જો," ઈવાએ કબીરના ખભા પર હાથ મૂકીને કહ્યું. "ત્યાં તને આ જંગલનો અસલી ઇતિહાસ દેખાશે."
કબીરે ઉત્સાહથી બાઇનોક્યુલર પોતાની નાની આંખો પર ગોઠવ્યું અને સામે કાંઠે આવેલા વિશાળ પથરાળ ઢાળ તરફ નજર કરી.
સૂર્યના પહેલાં કિરતે પહાડીની ધારને સોનેરી રંગથી નવડાવી દીધી.
અને બાઇનોક્યુલરના લેન્સમાં એક અદ્ભુત દ્રશ્ય પ્રગટ થયું!
સામેની પહાડી ધાર પર એક અતિ વિરાટ, ગંભીર અને ભવ્ય સોનેરી આળ (અયાળ) ધરાવતો જુવાન સાવજ આવીને અડીખમ ઊભો રહ્યો! એ સાવજનું કદ, તેની આંખોનો ક્રોધ અને તેની ચાલની રાજશાહી અદ્બેહૂબ 'અચ્યુત' જેવી જ હતી! એ બીજું કોઈ નહીં પણ અચ્યુત અને રાનીનો મોટો થયેલો પુત્ર—'કેસરી' હતો!
'કેસરી' પોતાની પહાડી ધાર પર અડીખમ ઊભો રહ્યો. તેની પડખે તેની સિંહણ અને તેનું નાનું બાળ-બચ્ચું આવીને બેઠા.
'કેસરી'એ પોતાની સોનેરી આળ હવામાં ઝાટકી. સૂર્યપ્રકાશમાં તેની અયાળમાંથી સોનેરી રજકણો ઊડતા હોય તેવો અદ્ભુત ભાસ થયો. તેણે ગીરના આકાશને ગુંજવતી એક પ્રચંડ, વિજયી ગર્જના કરી—
‘ગ્ગગ્ગ... ઘુઉઉઉ... ત્રાડડીડીડી!’
એ ગર્જનાનો પડઘો કાલિંદીની ખાઈઓ, સાગના જંગલો અને આખા ગીરમાં ગૂંજી ઊઠ્યો. એ ગર્જનામાં ડર નહોતો, એમાં જંગલના સાચા કાયદા અને ન્યાયનો અવાજ હતો.
નાના કબીરે બાઇનોક્યુલર નીચે કર્યું. તેની આંખો આશ્ચર્ય અને ગર્વથી પહોળી થઈ ગઈ હતી. "પપ્પા... મમ્મી... શું આ એ જ અચ્યુત દાદા છે?"
અર્જુનસિંહે કબીરને પોતાના મજબૂત ખભા પર બેસાડી લીધો. તેમણે સામે પહાડી પર વિરાજમાન નવી પેઢીના રાજા 'કેસરી' તરફ જોયું અને ગંભીર, રુઆબદાર અવાજે કહ્યું:
"ના બેટા... અચ્યુત તો ગીરની માટીમાં વિલીન થઈ ગયો. પણ આ ગીરની ધરાનો નિયમ છે... શરીર મટી જાય, પણ ગીરના સાચા રાજાની આ 'અમર અયાળ' અને તેના સંસ્કાર ક્યારેય મરતા નથી! જ્યાં સુધી આ સૂરજ અને કાલિંદીનું પાણી વહેશે, ત્યાં સુધી ગીરનો આ કેસરી તાજ આમ જ અમર રહેશે!"
ઈવાએ અર્જુનસિંહના હાથમાં પોતાનો હાથ પરોવ્યો. બંનેએ હસતાં મુખે કેસરિયા સૂર્યોદય સામે અને જંગલના નવા મહારાજા તરફ જોઈને વંદન કર્યા.
ગીરના પવનની સુસવાટી વચ્ચે, હિરણના પાણીની કલકલ વચ્ચે અને સાવજની ગંભીર ત્રાડ સાથે 'આદમખોરનું રહસ્ય' અને 'જંગલનો ન્યાય'નો આ મહાકાવ્યરૂપ અંક અહીં પૂર્ણ થયો.
[સમાપ્ત]
