આદમખોરનું રહસ્ય
સિંહના આદમખોર બનવા પાછળના રહસ્યની વાર્તા
લેખક © રૂપેન પટેલ
મુખ્ય પાત્રો :
1. અર્જુનસિંહ (વિક્રમસિંહનો જુનિયર / મુખ્ય ટ્રેકર):
તીક્ષ્ણ બુદ્ધિ ધરાવતો વનરક્ષક જે માણસના મોં પરથી જૂઠ પકડી પાડે છે.
ડાયલોગ:"જંગલ ક્યારેય વગર કારણે લોહી નથી માગતું, સાહેબ! આ માણસ કંઈક એવું છુપાવે છે જે આખા ગીરને સળગાવી શકે છે!"
2. ઈવા (વન્યજીવ સંશોધક):
સિંહોના વર્તન અને પ્રાણીઓ વિશે ઊંડું જ્ઞાન ધરાવતી વિદુષી, જે જંગલના કાયદા સમજે છે.
3. સમીર (વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફર):
શહેરથી આવેલો અતિ-ઉત્સાહી અને નિયમો તોડનારો ફોટોગ્રાફર, જે સિંહના હુમલામાંથી માંડ બચ્યો છે પણ સત્ય છુપાવી રહ્યો છે.
4. 'અચ્યુત' અને 'રાની' (ગીરની દિવ્ય જોડી):
ગીરના સૌથી કદાવર અને રૂઆબદાર ડાલામથ્થા સિંહ 'અચ્યુત' અને તેની નરમાશથી ભરેલી પણ આક્રમક સિંહણ 'રાની'.
5. 'ભૈરવ ' અને 'ટારઝન' (જોડિયા આદમખોર):
ગીરમાં ભય ફેલાવનારા બે શિકારી સિંહો, જે પહેલાથી વન વિભાગની નજરમાં હતા.
પ્રકરણ ૧: ઝાકળમાં ઢંકાયેલું ઝાડું
પરોઢના હજુ માંડ ચાર વાગ્યા હતા. ગીરનું કાલિંદી અરણ્ય હજુય ગાઢ નિંદ્રામાં પોઢેલું હતું. પૂર્વ દિશાના ક્ષિતિજ પર કાળાસ ઓગળીને ધીમે-ધીમે ઘેરા વાદળી અને કાસુમબી રંગમાં ફેરવાઈ રહી હતી. શિયાળાની આખરી સવારની હવામાં એક વિચિત્ર આહલાદક ઠંડક હતી. ગીરના વૃક્ષો—ખેર, અરીઠા, ખાખરા અને કાળઝાળ સાગ—ઝાકળનાં ટીંપાઓથી નહાઈને ચમકી રહ્યા હતા. સુકાયેલાં પાંદડાં પરથી ટપકતાં પાણીના ટીંપાનો અવાજ શાંત જંગલમાં કોઈ સંગીતની માફક ગુંજતો હતો.
ધીમે-ધીમે સૂર્યનારાયણના સોનેરી કિરણો ખાખરાના ઘેઘૂર પાંદડાઓને ભેદીને જમીન પર પથરાવા લાગ્યા. પ્રકૃતિએ પોતાનું સંગીત શરૂ કર્યું. દેવચકલીઓનો કિલકિલાટ, દૂર ક્યાંકથી આવતો કોયલનો ટહુકો અને કાળિયારના હરણોના કુદકાઓથી સુકા ઘાસનો આવતો અવાજ જંગલના જીવંત હોવાની ચડીયતી સાક્ષી પૂરી રહ્યો હતો. ગીરનું આ અરણ્ય જેટલું સુંદર હતું, એટલું જ રહસ્યમય અને ખતરનાક પણ હતું. અહીં દરેક પગલે કુદરતનો પોતાનો એક અણલખ્યો કાયદો ચાલતો હતો—જ્યાં કોઈ દયા કે પક્ષપાતને સ્થાન નહોતું.
સરકારી જીપના એન્જિનનો ધીમો અવાજ આ શાંત વાતાવરણને ભેદી રહ્યો હતો. જીપની સ્ટીયરિંગ વહીલ પર અર્જુનસિંહનો મજબૂત હાથ હતો. વન વિભાગનો આ યુવાન વનરક્ષક પોતાની તીક્ષ્ણ બુદ્ધિ, અદભુત નિરીક્ષણ શક્તિ અને જંગલના ખૂણેખૂણાના જ્ઞાન માટે જાણીતો હતો. અર્જુનસિંહની આંખો માત્ર રસ્તો જ નહોતી જોઈ રહી, પરંતુ આસપાસના ઝાડ-પાન, પગેરું અને હવામાં વહેતી ગંધને પણ પારખી રહી હતી. તે એક એવો માણસ હતો જે સામે વાળાના ચહેરા પરથી જ છૂપાયેલું જૂઠ પકડી પાડવાની અદ્ભુત ક્ષમતા ધરાવતો હતો.
તેની બાજુની સીટ પર 'ઈવા' બેઠી હતી. વન્યજીવ સંશોધક ઈવા, જેણે પોતાના જીવનના કિંમતી વર્ષો સિંહોના વર્તન, એમની સામાજિક વ્યવસ્થા અને જંગલના આિવસ (Habitat) પર ઊંડા અભ્યાસમાં વિતાવ્યા હતા. તેની આંખોમાં જંગલ પ્રત્યે એક અલગ જ પ્રકારનું સન્માન અને સમર્પણ હતું.
"જુઓ અર્જુન," ઈવાએ જીપની બારીમાંથી બહાર નજર ફેંકતા કહ્યું, તેનો અવાજ કુદરતના આ સાનિધ્યમાં એકદમ ધીમો અને મધુર લાગતો હતો. "લોકો ગીરને માત્ર સિંહોનું ઘર સમજે છે, પણ વાસ્તવમાં આ આખી પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન (Ecosystem) એકબીજા પર આધારિત છે. આ અરીઠા અને ખાખરાના વૃક્ષો માત્ર છાંયડો નથી આપતા, પણ નાના જીવોથી લઈને મોટા તૃણાહારી પ્રાણીઓ માટે ખોરાક અને આશ્રયનું ચક્ર પૂરું પાડે છે. જો આ જંગલનો એક પણ ધાગો તૂટે, તો આખી સિસ્ટમ ખોરવાઈ જાય."
અર્જુનસિંહે હળવું સ્મિત કર્યું, પરંતુ તેની નજર રસ્તા પરથી હટી નહીં. "વાત સાચી છે તમારી, મેડમ. પણ આજકાલ માણસો આ ચક્રમાં બળજબરીથી પગ અડાડી રહ્યા છે. જંગલ પોતાની મર્યાદા ક્યારેય નથી તોડતું, માણસ જ પોતાની હદ ભૂલે છે. અને જ્યારે જંગલ તેનો બદલો લે છે, ત્યારે તેને લોકો 'કુદરતનો કોપ' કહે છે."
જીપ ધીમે-ધીમે હિરણ નદીના કાંઠા તરફ આગળ વધી રહી હતી. હિરણ નદી ગીરની જીવાદોરી ગણાતી. સવારના સમયે અહીં વન્યજીવો પાણી પીવા માટે આવતા હોય છે, એટલે આ વિસ્તાર ગશત (પેટ્રોલિંગ) માટે ખૂબ જ સંવેદનશીલ ગણાતો. નદીના પાત્રમાં કાંકરા અને રેતી પર ઝાકળની ભીનાશ પથરાયેલી હતી. પવનની સાથે સુકા વાંસના ઘર્ષણનો 'ચરરર-ચરરર' અવાજ આવતો હતો.
અચાનક, અર્જુનસિંહે કાલિંદીના ઘેઘૂર ઝાડીઓ પાસે જીપની બ્રેક મારી. જીપ એક આંચકા સાથે ઊભી રહી ગઈ.
"શું થયું, અર્જુન?" ઈવાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું.
અર્જુનસિંહે કોઈ જવાબ ન આપ્યો. તેણે જીપનું એન્જિન બંધ કર્યું. જંગલમાં ફરી એકવાર શાંતિ છવાઈ ગઈ. અર્જુનસિંહે પોતાની તીક્ષ્ણ આંખો ઝાડી તરફ તાકી. તેણે વાતાવરણમાં કંઈક અલગ જ ગંધ અનુભવી—ઓક્સિજન અને ભીની માટીની સુંગધ વચ્ચે એક તીવ્ર, તાજી રક્તની ગંધ ભેળવાયેલી હતી.
"નીચે ન ઊતરતા, મેડમ," અર્જુનસિંહે ધીમા પણ કડક અવાજે કહ્યું અને પોતાની પાસે રહેલી સરકારી લાઠી અને ટોર્ચ લઈને જીપમાંથી બહાર નીકળ્યો. ઈવા પણ સાવચેતીપૂર્વક જીપનો દરવાજો ખોલીને અર્જુનસિંહની બિલકુલ પાછળ ચાલી.
નદીના કાંઠે ઘાસની વચ્ચે પગલાં પાડતાં અર્જુનસિંહ આગળ વધ્યો. ઝાકળથી ભીંજાયેલા ઘાસ પર કોઈ ભારે વસ્તુ ઘસડાઈ હોવાના નિશાન સ્પષ્ટ દેખાતા હતા. જમીન પર લાલચોળ તાજું લોહી પથરાયેલું હતું, જે ઝાકળના ટીંપાઓ સાથે ભળીને ધીમે-ધીમે રેતીમાં ઉતરી રહ્યું હતું.
અર્જુનસિંહ એક જગ્યાએ અટકી ગયો. તેની નજર સામે જે દ્રશ્ય હતું તે જોઈને ઈવાના મોંમાંથી એક હળવી ચીસ નીકળી ગઈ.
ઘાસના ઝુંડમાં એક ખૂબ જ મોંઘો, વ્યાવસાયિક કૅમેરાનો લેન્સ તૂટેલી હાલતમાં પડ્યો હતો. તેની કાચની પેનલ સાવ છીન્નભિન્ન થઈ ગઈ હતી અને તેના પર લોહીના ધાબા હતા. થોડે દૂર જ એક હેવી-ડ્યુટી મેટલ ટ્રાઇપોડ વાંકું વળી ગયેલું પડ્યું હતું. એવું લાગતું હતું કે કોઈ ભારે વજનદાર શક્તિશાળી પ્રાણીએ તેના પર પૂરો પ્રહાર કર્યો હોય!
"આ કોઈ સામાન્ય અકસ્માત નથી," ઈવાએ ધ્રૂજતા અવાજે તૂટેલા લેન્સ તરફ ઈશારો કરતા કહ્યું. "આટલો મોંઘો કેમેરા... કોઈ વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફર અહીં અનધિકૃત રીતે ઘૂસ્યો હતો?"
અર્જુનસિંહ નીચે નમ્યો. તેણે જમીન પરથી લોહીથી ખરડાયેલો કેમેરાનો એક નાનો ટુકડો ઉપાડ્યો. તેણે આસપાસની માટીનું નિરીક્ષણ કર્યું. ત્યાં માણસના બૂટના નિશાન હતા, પણ તેની સાથોસાથ સિંહના વિશાળ પંજાના ઊંડા નિશાન પણ માટીમાં ઉપસેલા હતા. પંજાના નિશાન બતાવતા હતા કે સિંહે ખૂબ જ આક્રમક રીતે હુમલો કર્યો હતો.
પરંતુ અર્જુનસિંહની પારખુ નજરે કંઈક એવું જોઈ લીધું જે સામાન્ય માણસની નજરે ન ચડે.
"જુઓ ઈવા મેડમ," અર્જુનસિંહે પંજાના નિશાન તરફ આંગળી ચિંધી. "સિંહનો હુમલો થયો છે એ સાચું, પણ અહીં કોઈ શબ કે ઢસડાયેલા શરીરના નિશાન નથી. માત્ર લોહી અને આ તૂટેલો સામાન છે. એનો મતલબ..."
"એનો મતલબ કે માણસ જીવતો બચી ગયો છે?" ઈવાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું.
"ના," અર્જુનસિંહે ગંભીર ચહેરે સામે જોયું, "એનો મતલબ એ કે જે માણસ અહીંથી ભાગ્યો છે, તે પોતાનો જીવ બચાવીને ભાગવામાં સફળ તો રહ્યો છે, પણ તે આ જંગલ અને વન વિભાગથી કંઈક એવું છુપાવી રહ્યો છે જે અત્યંત ભયાનક છે. સિંહ વગર કારણે આટલો આક્રમક થઈને કેમેરા પર હુમલો ન કરે. આ ઝાકળમાં ઢંકાયેલું ઝાડું માત્ર એક અકસ્માત નથી... આ એક બહુ મોટા રહસ્યની શરૂઆત છે!"
અર્જુનસિંહે તરત જ વાયરલેસ સેટ હાથમાં લીધો અને કન્ટ્રોલ રૂમને મેસેજ આપવાનું શરૂ કર્યું. કાલિંદીના જંગલની એ શાંત સવાર હવે એક ભયાનક સસ્પેન્સના વટોળમાં ફેરવાઈ ચૂકી હતી.