🗑️ પ્રકરણ ૧૯: કચરાનું રાજકારણ અને કેસાજીનો ઇનકાર!
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"નિયમો કાગળ પર બનાવવા બહુ આસાન હોય છે, પણ વર્ષો જૂની આળસ અને ટેવો બદલવી સૌથી અઘરી હોય છે. જ્યારે ઈગો, સિદ્ધાંતો અને આળસ સામસામે આવે, ત્યારે સોસાયટીના કમ્પાઉન્ડમાં કચરા કરતાં વધારે તો અફવાઓ અને 'રાજકારણની ચર્ચાઓ' ઉડતી હોય છે!"
બીજી જ સવારે આનંદનગર સોસાયટીમાં નવો નિયમ અમલમાં આવવાનો પહેલો દિવસ હતો. સવારના સાડા આઠ વાગ્યા હતા, પણ જેનો ડર સેક્રેટરી હિતેશ પટેલને હતો, એ જ ધમાકેદાર નાટક શરૂ થઈ ગયું!
A-બ્લોકની સીડીઓ પરથી કેસાજી પોતાની કચરાગાડી ખસેડતા-ખસેડતા ઉપરથી નીચે આવી રહ્યા હતા. હાથમાં ગ્લોવ્ઝ પહેરેલા અને મોં પર રૂમાલ બાંધેલો. હિતેશ પટેલના કડક આદેશ મુજબ કેસાજી દરેક દરવાજા બહાર મુકેલી કચરાની બાસ્કેટ તપાસી રહ્યા હતા. પણ મોટાભાગના ઘરોમાં જૂની ટેવ મુજબ જ કામ થયું હતું—શાકભાજીના ભીના બોક્સ, દૂધની થેલીઓ, એઠવાડ, નકામા કાગળ અને પ્લાસ્ટિકના વાસણો બધું જ એક મોટી કાળી થેલીમાં કડક રીતે બાંધીને મૂકી દેવાયું હતું.
કેસાજીએ A-બ્લોકના ફ્લેટ નંબર ૨૦૪ બહાર અટકીને થેલી ઊંચકીને જોઈ. એમાં ભીનો અને સૂકો કચરો એકસાથે મિશ્રિત હતો. કેસાજીએ થેલી પાછી જમીન પર મૂકી દીધી અને આગળ વધવા લાગ્યા.
એવામાં દરવાજો ખોલીને A-બ્લોકના રહીશ અને ઉતાવળમાં ઓફિસે જવા તૈયાર થયેલા અંકુરભાઈ બહાર આવ્યા. તેમણે કેસાજીને આગળ વધતા જોઈને બૂમ પાડી, "અરે ઓ કેસાજી! ઉભા રહો! મારી થેલી કેમ છોડી દીધી? રોજ તો આ રીતે જ કચરો લઈ જાઓ છો, આજે શું સવાર-સવારમાં તકલીફ થઈ ગઈ? ચૂપચાપ કચરો ગાડીમાં નાખો, મારે ઓફિસે જવામાં મોડું થાય છે!"
કેસાજીએ ઊભા રહીને પોતાની ખુમારીથી માથું ઊંચું કર્યું અને વિનમ્ર પણ દ્રઢ અવાજે જવાબ આપ્યો, "સાહેબ, ગઈકાલે રાત્રે જ હિતેશ પટેલ સાહેબે સભામાં ચોખ્ખું કહ્યું હતું. જો હું ભીનો અને સૂકો ભેગો કચરો લઈશ તો મને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકશે. તમારે ઘરની અંદરથી જ ભીનો અને સૂકો કચરો અલગ-અલગ ડસ્ટબિનમાં કરવો પડશે. આ થેલી હું નહીં લઈ જાઉં!"
"શું વાત કરે છે?" અંકુરભાઈનો પિસ્તોલ જેવો ગુસ્સો છટક્યો. "તારી હિંમત કેવી રીતે થઈ મારો કચરો છોડવાની? અમે સોસાયટીમાં દર મહિને સમયસર મેન્ટેનન્સ આપીએ છીએ! તને પગાર સોસાયટીમાંથી મળે છે, હિતેશ પટેલના ખિસ્સામાંથી નથી મળતો!"
અંકુરભાઈના અવાજનો ઘોંઘાટ સાંભળીને ગેલેરીઓમાંથી પાડોશીઓ બહાર ડોકાવા લાગ્યા. A-બ્લોકના જ અન્ય બે-ત્રણ સભ્યો પણ નીચે ઉતરી આવ્યા. વાતમાંથી વાત નીકળી અને વિવાદ વધતાં વધતાં A-બ્લોકથી ખસીને B અને C-બ્લોકના કોમન કમ્પાઉન્ડ સુધી પહોંચી ગયો.
B-બ્લોકના જૂના વિરોધી સભ્ય રમેશભાઈ તુરંત જ પોતાનો લુંગી-શર્ટ સરખો કરતા વચ્ચે કૂદી પડ્યા. એમને તો હિતેશ પટેલ સામે ભડાશ કાઢવાનો આ બાજુથી મોકો જ જોઈતો હતો.
રમેશભાઈએ મોટેથી કમ્પાઉન્ડમાં ભેગા થયેલા લોકોને સંબોધીને કહ્યું, "જોયું ને ભાઈઓ? આ હિતેશ પટેલ પોતાની તાનાશાહી ચલાવે છે! પોતાના મનસ્વી નિયમો આપણા પર ઠોકી બેસાડે છે. સવાર-સવારમાં ગૃહિણીઓ પાસે કચરો અલગ કરાવવાનો સમય કોની પાસે છે? બધાને નોકરી-ધંધે જવાનું હોય કે પછી બે કલાક કચરો વર્ગીકૃત કરવાનો?"
C-બ્લોકના વકીલ ઇમરાન ખાને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, "રમેશભાઈ, આ નિયમ આપણી જ સોસાયટીના ભલા માટે અને રૂ. ૫૧,૦૦૦ ના એવોર્ડ માટે છે. કોર્પોરેશનનો નિયમ છે આ."
"અરે રાખ સિંહાસન અને રાખ એવોર્ડ!" રમેશભાઈ બગડ્યા. "૫૧ હજારના ચક્કરમાં સોસાયટીમાં રોજેરોજ કચરાના ઢગલા ખડકાશે! જો હિતેશ પટેલ પોતાના નિર્ણય પાછા નહીં ખેંચે, તો અમે આ મેન્ટેનન્સ આપવાનું બંધ કરી દેશું. અને જરૂર પડશે તો આ 'સ્વચ્છતા સમિતિ' બરખાસ્ત કરીને નવી કમિટીની ચૂંટણી કરાવવાની માંગણી કરીશું!"
જોતજોતામાં સોસાયટીના શાંત વાતાવરણમાં ગરમાવો આવી ગયો. જે ૫૧ હજારનું ઈનામ જીતવા માટે ગઈકાલે ઉત્સાહનો માહોલ હતો, તે આજે બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયો હતો. કમ્પાઉન્ડમાં નાની-નાની ટોળીઓ બની ગઈ હતી.
એક બાજુ હિતેશ પટેલના સમર્થકો હતા જેઓ નિયમ પાળવા તૈયાર હતા, તો બીજી બાજુ વિરોધીઓ હતા જેઓ કેસાજીના હાથમાંથી કચરાગાડી પણ પડાવી લેવાની ધમકી આપી રહ્યા હતા. સોસાયટીમાં કચરાના વિભાજન કરતાં વધારે તો 'રાજકારણનું વિભાજન' થઈ ચૂક્યું હતું!
