🦟🏥 પ્રકરણ ૧૪: તંત્ર સામે 'આનંદનગર'નો મોરચો અને મહા-સફાઈ!
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન ચોમાસા પહેલાં 'પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી'નો કાગળ પર દાવો કરે છે, અને ચોમાસા પછી પ્રજા 'પોસ્ટ-બીમારી મોન્સૂન' ભોગવે છે! તંત્ર ત્યારે જ જાગે છે જ્યારે મીડિયાનો કેમેરો એમના દરવાજે પહોંચે!"
ચોમાસાના ભારે વરસાદ બાદ અમદાવાદ શહેરના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ગયા હતા. આનંદનગર સોસાયટીના મુખ્ય દરવાજા બહાર અને આસપાસના રસ્તાઓ પર દિવસો સુધી પાણી ભરાયેલા રહેવાને કારણે ખાબોચિયાં કાદવ-કીચડથી ભરાઈ ગયાં હતાં અને મચ્છરોનો ભારે ત્રાસ વધી ગયો હતો.
પરિણામ એ આવ્યું કે સોસાયટીમાં અને આસપાસના વિસ્તારમાં રોગચાળો ફેલાવા લાગ્યો.
ઘરે-ઘરે ડેન્ગ્યુ, મલેરિયા અને વાયરલ તાવના કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવવા લાગ્યા. ફ્લેટ A-102 માં રહેતા અવધેશ શર્માની તબિયત લથડી, તો બીજી તરફ આનંદ ગૅંગના નાના ઓમ અને કાવ્યાને પણ સખત તાવ આવી ગયો. B-304 વાળા વકીલ ઇમરાન ખાનની સોસાયટીના કમ્પાઉન્ડમાં મચ્છરોનો ઉપદ્રવ જોઈને ચિંતા વધી ગઈ.
સેક્રેટરી હિતેશ પટેલ અને પ્રમુખ હર્ષિલ મહેતાએ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC)ની વોર્ડ ઓફિસમાં દસ-દસ ફરિયાદો નોંધાવી, પણ નિષ્ઠુર તંત્રના કાને પતંગિયું પણ ન સરક્યું! અધિકારીઓ માત્ર "કામ ચાલુ છે, ટૂંક સમયમાં ટીમ આવશે" જેવા ગોળ-ગોળ જવાબો આપીને વાત ટાળતા હતા.
જ્યારે ગાર્ડનની બેંચ પર બેઠેલા સિનિયર સિટિઝન ગ્રુપના વડા માણેક લાલ, રૂસ્તમ દારૂવાલા અને મનોહર જોશીને ખબર પડી કે તંત્ર કોઈ જ પગલાં નથી લઈ રહ્યું, ત્યારે તેમનો પિત્તો ગયો!
માણેક લાલે પોતાની લાકડી જમીન પર પછાડીને કહ્યું, "હવે અરજીઓ કરવાનો સમય પૂરો થયો! જો તંત્ર સીધી આંગળીએ ઘી ન કાઢે, તો આંગળી ટેડી કરવી પડે!"
રૂસ્તમ દારૂવાલાએ સોસાયટીના વકીલ ઇમરાન ખાન અને આઈટી પ્રોજેક્ટ મેનેજર દેવાંશ જોશીને બોલાવ્યા. ઇમરાન ખાને કાયદાકીય નોટિસ તૈયાર કરી, જ્યારે દેવાંશ જોશીએ પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પર ભરાયેલા પાણી અને મચ્છરોના લાર્વા (ઈંડા)ના વીડિયો ઉતારીને કોર્પોરેશન અને હેલ્થ ડિપાર્ટમેન્ટને ટેગ કરીને વાયરલ કરી દીધા.
સાથે જ, રૂસ્તમ દારૂવાલાએ પોતાના પરિચિત પ્રેસ-રિપોર્ટરને ફોન કરીને સોસાયટીના ગેટ પાસે જ બોલાવી લીધા.
બીજા જ દિવસે સવારે, આનંદનગરના મુખ્ય ગેટ પર માણેક લાલના નેતૃત્વ હેઠળ આખી સોસાયટી ભેગી થઈ ગઈ. હાથમાં બેનરો હતા: "કરવેરા પુરા, તો સુવિધા કેમ અડધી?", "મચ્છરો હટાવો, આનંદનગર બચાવો!"
લાઇવ મીડિયાનું કવરેજ શરુ થયું અને TV ન્યૂઝ ચેનલો પર સમાચાર ચાલવા લાગ્યા: "અમદાવાદના આનંદનગરમાં રોગચાળાનો હાહાકાર: તંત્રની બેદરકારી સામે નાગરિકોનો આક્રોશ!"
બસ પછી તો શું? મીડિયામાં વાતો વહેતી થતાં જ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનનું આખું સરકારી તંત્ર કલેક્શન મોડમાંથી એક્શન મોડમાં આવી ગયું!
બપોર થતાં સુધીમાં તો કોર્પોરેશનની ગાડીઓનો કાફલો સોસાયટીના દરવાજે ખડકાઈ ગયો. હેલ્થ ઓફિસર, સફાઈ કર્મચારીઓ અને એન્જિનિયરો દોડતા આવ્યા.
તંત્ર દ્વારા તાબડતોબ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી:
* સોસાયટી બહારના રસ્તા પરના મોટા ખાડાઓમાં મેટલ અને સિમેન્ટ પૂરીને રસ્તો સમતલ કરાયો.
* ભરાયેલા પાણીમાં મચ્છરના ઉપદ્રવને રોકવા જંતુનાશક દવાઓ અને કેમિકલનો છંટકાવ કરવામાં આવ્યો.
* ઘરે-ઘરે પીવાના પાણીમાં નાખવા માટે ક્લોરીન સોડિયમની ગોળીઓનું મફત વિતરણ કરાયું.
* સોસાયટીના દરેક બ્લોક, ગાર્ડન અને પાર્કિંગમાં મોટું ફોગિંગ મશીન ફેરવીને ધુમાડો કરવામાં આવ્યો જેથી મચ્છરોનો નાશ થાય.
પરંતુ સિનિયર સિટિઝન ગ્રુપે માત્ર સરકારી તંત્ર પર આધાર ન રાખ્યો.
માણેક લાલ, મનોહર જોશી અને રૂસ્તમ દારૂવાલાએ 'આનંદ ગૅંગ'ના બાળકો અને યુવાનોને સાથે રાખીને આખા વિસ્તારમાં જાગૃતિ ઝુંબેશ ચલાવી. એમણે ઘરોમાં જઈને કુંડાઓ, કૂલર અને અગાશીમાં ભરાયેલું નકામું પાણી ખાલી કરાવ્યું. આયુર્વેદિક ઉકાળાનો કેમ્પ યોજીને આખા એરિયાના લોકોને ઉકાળો પીવડાવવામાં આવ્યો.
વડીલોની આ સતત મહેનત અને મજબૂત લડતને કારણે માત્ર ત્રણ જ દિવસમાં સોસાયટી અને આસપાસના સમગ્ર વિસ્તારમાંથી બીમારી ગાયબ થઈ ગઈ અને લોકોના ચહેરા પર ફરી મુસ્કુરાહટ આવી ગઈ!
📝 માણેક લાલની ડાયરી (પ્રકરણનો અંત):
"સરકાર કે તંત્ર ગમે તેટલું મોટું હોય સાહેબ, પણ જ્યારે પ્રજા એક થઈને પોતાના હક માટે અવાજ ઉઠાવે છે ને, ત્યારે મોટા મોટા અધિકારીઓને પણ દોડવું પડે છે! નાગરિક તરીકે માત્ર વેરો ભરીને બેસી રહેવાથી કામ નથી ચાલતું, જાગૃત રહેવું પડે છે. આનંદનગરે આજે સાબિત કરી દીધું કે સંઘઠનમાં જ સાચી શક્તિ છે અને સફાઈ એ જ ખરી સ્વસ્થતા છે!"
