🥦🥛 પ્રકરણ ૧૩: લોકલ વેપારીઓ VS ઓનલાઇન શોપિંગ એપ
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"ઓનલાઇન એપ પર '૧૦ મિનિટમાં ડિલિવરી'નો ઓપ્શન મળી જાય છે સાહેબ, પણ સુખ-દુઃખમાં ઊભા રહેનારા 'ધીરુભાઈ શાકવાળા' કે 'રામજીભાઈ દૂધવાળા'નો વિકલ્પ કોઈ એપમાં નથી મળતો!"
સવારના સાડા છ વાગ્યા હતા. આનંદનગર સોસાયટીના ગેટ પાસે આવેલી મગનકાકાની 'આનંદ જનરલ સ્ટોર' અને ચાની કિટલી પાસે આજે રોજ કરતાં અલગ જ નીરવ શાંતિ અને ચિંતાનો માહોલ હતો.
રામજીભાઈ દૂધવાળા પોતાની સાયકલના ખાલી કેન પર માથું મૂકીને બેઠા હતા, જ્યારે ધીરુભાઈ શાકવાળા પોતાની લારીની ખાલી કેરેટો સામે એકીટશે જોઈ રહ્યા હતા. સોસાયટીના વરિષ્ઠ સિક્યોરિટી બાબુલાલ પણ હાથમાં ડંડો ઝાલીને ચિંતાતુર ચહેરે એમની બાજુમાં ઊભા હતા.
મગનકાકાએ ગરમ ગરમ ચાના કપ બધા તરફ લંબાવતાં પૂછ્યું, "અરે રામજીભાઈ, ધીરુભાઈ... કેમ આજે બેય જણા મોં પાડીને બેઠા છો? આજે કેમ લારી પર શાક નથી અને સાયકલ પર દૂધના કેન ખાલી છે?"
રામજીભાઈએ ઊંડો નિસાસો નાખ્યો, "શું કરીએ મગનભાઈ? ગામડેથી આજે જે ટેમ્પો દૂધ અને શાકભાજી લઈને આવવાનો હતો, એ હાઈવે પર ખોટકાઈ ગયો છે! આજે ગામડેથી એક ટીપું દૂધ કે એક ટામેટું નથી આવ્યું."
ધીરુભાઈ શાકવાળાએ આંખમાં ભીનાશ સાથે ઉમેર્યું, "મારો ધંધો તો રોજેરોજનો છે મગનભાઈ! જો એક-બે દિવસ અમારો આવો માલ ન આવે, તો સોસાયટીના ગ્રાહકો તરત જ પેલા '૧૦ મિનિટ ડિલિવરી' વાળા ઓનલાઈન શાક અને દૂધ મંગાવી લેશે. અમારો વર્ષો જૂનો સંબંધ અને ગ્રાહક એક જ ઝાટકે છૂટી જશે. પછી કાલે માલ આવશે તો અમારું શાક કોણ લેશે?"
બરાબર એ જ સમયે, સોસાયટીમાં સવારની સેર કરવા નીકળેલા સિનિયર સિટિઝન ગ્રુપના વડા માણેક લાલ, રૂસ્તમ દારૂવાલા, ભજનપ્રેમી મનોહર જોશી અને અવધેશ શર્મા ત્યાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. એમણે આ આખી ચર્ચા સાંભળી લીધી.
માણેક લાલ પોતાની લાકડી ટેકવીને આગળ આવ્યા, "અરે ધીરુભાઈ! આ આનંદનગર છે. અહીં તમારા જેવા જૂના સાથીઓને આવી રીતે એકલા ન પડાય!"
રૂસ્તમ દારૂવાલાએ પોતાની મૂંછો પર હાથ ફેરવતાં કહ્યું, "પરવરદિગાર! આ ઓનલાઈન કંપનીઓ માણસાઈ ભૂલવાડી રહી છે. આપણે ધીરુભાઈ અને રામજીભાઈનો ગ્રાહક તૂટવા નહીં દઈએ!"
સિનિયર સિટિઝન્સની ગૅંગ તરત જ સક્રિય થઈ ગઈ.
સૌથી પહેલાં શાકભાજીની સમસ્યા ઉકેલવા માટે, રૂસ્તમ દારૂવાલાએ પોતાની વિન્ટેજ કાર ચાલુ કરી. માણેક લાલ અને અવધેશ શર્મા એમની સાથે કારમાં ગોઠવાયા. તેઓ નજીકની હોલસેલ મંડીમાં ગયા અને પોતાની કારની આખી ડીકી ભરીને તાજું શાકભાજી (ટામેટાં, ભીંડા, બટાકા અને કોથમીર) ખરીદી લાવ્યા. ધીરુભાઈની લારી પર મિનિટોમાં તાજું શાક ગોઠવાઈ ગયું!
હવે મોટો પ્રશ્ન દૂધનો હતો, કારણ કે સોસાયટીના ઘરોમાં સવારની ચા માટે છૂટક દૂધ જ ચાલે. આસપાસ ક્યાંયથી છૂટક દૂધનો મેળ પડતો નહોતો.
અવધેશ શર્માએ મનોહર જોશી સાથે મળીને અનોખો 'જુગાડ' કર્યો! એમણે ડેપોમાંથી મોટી સંખ્યામાં બ્રાન્ડેડ દૂધની થેલીઓ ખરીદી લીધી. ત્યારબાદ કિટલી પર જ એ દૂધની થેલીઓ કાપી, મોટા તપેલામાં એકઠું કરી, રામજીભાઈના કેનમાં ભરી દીધું!
રામજીભાઈ રોજની જેમ પોતાના માપિયાથી સોસાયટીના ઘરે-ઘરે છૂટક દૂધ પહોંચાડવા લાગ્યા. સોસાયટીના ગ્રાહકો સાચવી લેવાયા અને કોઈને ખબર પણ ન પડી કે આજે દૂધ અને શાક ક્યાંથી આવ્યું હતું!
માણેક લાલે ધીરુભાઈ અને રામજીભાઈના ખભા પર હાથ મૂકીને આશ્વાસન આપ્યું, "ગભરાતા નહીં! જો કાલે પણ ગામડેથી માલ નહીં આવે, તો આ 'સિનિયર સિટિઝન ટીમ' આવી જ રીતે તમને માલ પૂરો પાડશે. તમારો એક પણ ગ્રાહક ઓનલાઈન તરફ નહીં વળે!"
પણ વાત આટલેથી અટકી નહીં. આખું સિનિયર સિટિઝન ગ્રુપ ઓનલાઈન શોપિંગના આડેધડ વપરાશની વિરુદ્ધમાં હતું. એમને લાગ્યું કે સહેજ અમથી તકલીફ પડે ને લોકો સ્થાનિક ફેરિયાઓને ભૂલીને મોબાઇલમાં ઓર્ડર કરી દે એ યોગ્ય નથી.
બપોરે, માણેક લાલ અને રૂસ્તમ દારૂવાલાએ સેક્રેટરી હિતેશ પટેલ પાસે જઈને સોસાયટીના મેઇન નોટિસ બોર્ડ પર એક ખાસ સંદેશ લખાવ્યો:
📢 આનંદનગર સોસાયટી માટે મહત્વની સૂચના:
"બહુ જ જરૂરી હોય અને આસપાસ ન મળતી હોય તેવી વસ્તુઓ જ ઓનલાઇન મંગાવો. આપણા દેશના 'લોકલ ફોર વોકલ' અભિયાન મુજબ, આપણા સુખ-દુઃખના સાથી એવા સ્થાનિક વેપારીઓ, ધીરુભાઈ શાકવાળા, રામજીભાઈ દૂધવાળા અને મગનકાકા પાસેથી જ ખરીદી કરવાનો આગ્રહ રાખો. લાઈવ સંબંધો સાચવો, ડિજિટલ સ્ક્રીન નહીં!"
સાંજે જ્યારે સોસાયટીના સભ્યો નોટિસ બોર્ડ વાંચી રહ્યા હતા, ત્યારે હર્ષિલ મહેતા અને જાગૃતિ પટેલે પણ સિનિયર સિટિઝન્સના આ પ્રયાસને બિરદાવ્યો. ધીરુભાઈ અને રામજીભાઈની આંખોમાં આનંદનગરના વડીલો પ્રત્યે અસીમ માન અને કૃતજ્ઞતાના આંસુ હતા.
📝 માણેક લાલની ડાયરી (પ્રકરણનો અંત):
"૧૦ મિનિટમાં ઘરના દરવાજે શાક આપી જતી એપ ક્યારેય તમારા ઘરમાં તહેવાર હોય ત્યારે 'કાલે પૈસા આપજો' એવું નહીં કહે! એ તો આપણા ધીરુભાઈ કે મગનકાકા જ કહી શકે. જે ફેરિયાઓ અને નાના વેપારીઓ વર્ષોથી આપણી સેવા કરે છે, એમનો રોટલો છીનવીને ઓનલાઈન અમીર થતી કંપનીઓને પોષવી એ સામાજિક ગુનો છે. લોકલ વેપારી બચશે, તો જ સોસાયટીનો 'અસલી આનંદ' બચશે!"
