🎭🔥 પ્રકરણ ૭૫: આઠમું નોરતું, મા મહાગૌરીનો મહા અષ્ટમી હવન, કન્યા પૂજન અને મનોહર 'માસ્કવેરેડ ગરબા'ની ધમાલ!
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"યજ્ઞકુંડમાંથી નીકળતો ધૂપ આખા પરિસરના વાતાવરણને પવિત્ર કરે છે અને કન્યાઓના પગ ધોવાથી સાક્ષાત જગદંબાના આશીર્વાદ ફળે છે! ચહેરા પર રંગબેરંગી માસ્ક ભલે પહેરાય પણ અંતરમાં નિર્દોષ ભાવ હોય, ત્યારે જ સાચો ઉત્સવ ખીલે છે!"
આસો સુદ આઠમ એટલે નવરાત્રિનું સૌથી મોટું અને માંગલિક પર્વ—મહા અષ્ટમી!
સવારના સાડા સાત વાગ્યાથી જ આનંદનગર સોસાયટીના ક્લબ હાઉસ સામેના ખુલ્લા પટાંગણમાં યજ્ઞવેદી તૈયાર થઈ ગઈ હતી. આજે નવદુર્ગાના આઠમા સ્વરૂપ—તપસ્યાથી શ્વેતવર્ણ પામેલા અને સર્વ કલ્યાણકારી મા મહાગૌરીની આરાધનાનો દિવસ હતો. પરંપરા મુજબ માતાજીના વાઘા અને મંડપને સુંદર ગુલાબી તથા મોતી જેવા શ્વેત રંગ (Pink & Pearl Theme), ગુલાબની પાંખડીઓ અને મોગરાના ગજરાથી સજાવવામાં આવ્યા હતા.
કેશવ ભટ્ટ, મનોહર જોશીએ વૈદિક રૂચાઓ સાથે યજ્ઞકુંડમાં અગ્નિ પ્રજ્વલિત કરી:
"શ્વેતે વૃષે સમારૂઢા શ્વેતામ્બરધરા શુચિઃ, મહાગૌરી શુભં દદ્યાન્ મહાદેવપ્રમોદદા..."
યજ્ઞના મુખ્ય યજમાન તરીકે સોસાયટીના વડીલ માણેક લાલ અને વસંતી બા બેઠા હતા. સાથે રૂસ્તમ દારૂવાલા, પરિઝાદ દારૂવાલા, મદન લાલ શર્મા, અવધેશ શર્મા, સેક્રેટરી હિતેશ પટેલ, પ્રમુખ હર્ષિલ મહેતા, કાર્તિક અય્યર, મીનાક્ષી અય્યર અને અગ્રવાલ પરિવાર (રાહુલ અને શ્રુતિ) ઘી, તલ, જવ અને ગૂગળની આહુતિઓ આપી રહ્યા હતા.
હવનની પૂર્ણાહુતિ બાદ ભાવભીનું કન્યા પૂજન યોજાયું.
સોસાયટીની નાની બાળાઓ—અનાયા, કિયારા, મીરાં, ઝારા, અનુશ્રી, તનિષ્કા, એલીના, મિશ્રી અને અન્વીને પાટલા પર બેસાડવામાં આવી. ભાવના બા, જાગૃતિ પટેલ અને સુચરિતા મુખર્જીએ તમામ દીકરીઓના ચરણ દૂધ-પાણીથી ધોયા, કપાળે કંકુ-અક્ષતનું તિલક કર્યું અને હાથમાં લાલ ચુંદડી ઓઢાડી.
ત્યારબાદ શેફ મનપ્રીત સિંહ ગિલ અને કેટરિંગ ટીમે તૈયાર કરેલો સાત્વિક મહાપ્રસાદ—દેશી ઘીનો સુગંધી હલવો (શીરો), ઘૂઘરી (કાળા ચણા) અને પૂરી તમામ કન્યાઓ અને વડીલોને પ્રેમપૂર્વક પીરસવામાં આવ્યા. સમગ્ર પરિસરમાં “જય માતાજી” ના નારા ગૂંજી ઊઠ્યા.
બપોરે બાર વાગ્યા પછી સોસાયટીમાં એક નવો જ રોમાંચ શરૂ થયો! આજના આઠમા નોરતે સેક્રેટરી હિતેશ પટેલ અને ઇવેન્ટ મેનેજર વિક્રમ શર્માએ કંઈક હટકે આયોજન કર્યું હતું: "થીમ બેઝ્ડ માસ્કવેરેડ ગરબા (Masquerade Garba Night)"!
સામાન્ય રીતે લોકો વેસ્ટર્ન પાર્ટીઓમાં માસ્ક પહેરતા હોય છે, પણ આનંદનગરે એને આપણી દેશી સંસ્કૃતિ સાથે જોડી દીધું હતું. નિયમ એવો હતો કે દરેક સભ્યએ ચહેરા પર કલાત્મક, પરંપરાગત હાથબનાવટનો માસ્ક પહેરીને આવવાનું હતું!
ક્લબ હાઉસમાં બપોરથી જ આર્ટિસ્ટ સુચરિતા મુખર્જી, શ્રુતિ અગ્રવાલ, તેજસ્વી દેશમુખ અને મારિયા ફર્નાન્ડિસે એક વર્કશોપ શરૂ કરી દીધો.
કાર્ડબોર્ડ, ચમકતી લેસ, આભલાં, મોરપીંછ, ઘૂંઘરૂ, બાંધણીના ટુકડા અને રંગબેરંગી પેઇન્ટ્સ લઈને સોસાયટીના તમામ બાળકો અને ટીનેજર્સ બેસી ગયા:
વિવાન, કાવ્યા, ગુરુનુર, ઓમ, શોર્ય, ઈશાન, ક્રિશ, રિયાન, અચ્યુત, આર્શવ, આરવ, સાયન્સ સ્ટુડન્ટ આન્યા અને તોફાની રુદ્ર (ટીનીયો)!
નાના રુદ્રે પોતાના માસ્ક પર મોટું મોરપીંછ અને બે ગોળ આભલાં ચોંટાડ્યા અને બૂમ પાડી, "આ જુઓ! હું બની ગયો છું આનંદનગરનો સુપર-કાનુડો! રાત્રે મને કોઈ ઓળખી જ નહીં શકે!"
આર્શવ અને આરવે વાઘ અને સિંહની થીમવાળા માસ્ક બનાવ્યા, જ્યારે અનાયા અને કિયારાએ ગુલાબી ચમકીલા ફૂલોવાળા પરી જેવા માસ્ક તૈયાર કર્યા.
સુચરિતા મુખર્જીએ વડીલો માટે ખાસ સુતરાઉ કાપડ અને સોનેરી કિનારીવાળા ગરિમાપૂર્ણ માસ્ક બનાવ્યા. વસંતી બાએ હસીને કહ્યું, "અરે સુચરિતા, આ ઉંમરે અમારા ચહેરા ઢાંકીને ગરબા ઘૂમીશું તો માણેકભાઈ અમને ઓળખશે કેવી રીતે?" આ સાંભળીને આખો હોલ હસી પડ્યો.
રાત્રે સાડા આઠ વાગ્યા અને જ્યારે લાઇટો ધીમી થઈ ત્યારે ગરબીનો ચોક કોઈ પરીકથાના દરબાર જેવો લાગતો હતો!
ચોકની વચ્ચે અખંડ જ્યોત ઝળહળતી હતી અને ફરતે ઊભેલા તમામ ખેલૈયાઓ—વડીલોથી લઈને બાળકો સુધી—ચહેરા પર જાતજાતના આકર્ષક માસ્ક પહેરીને આવ્યા હતા. કોઈ મોરપંખી માસ્કમાં હતું, કોઈ કચ્છી ભરતકામવાળા મુખોટામાં, તો કોઈ રજવાડી ગોલ્ડન માસ્કમાં!
શરૂઆતમાં તો એકબીજાને ઓળખવાની જ ભારે મજા પડી!
ઓટો-એક્સપર્ટ રોહન દેશમુખ અને આઈટી મેનેજર દેવાંશ જોશી કાળા અને સિલ્વર માસ્ક પહેરીને આવ્યા હતા. દેવાંશે રૂસ્તમ દારૂવાલા પાસે જઈને અવાજ બદલીને કહ્યું, "ઓળખો તો હું કોણ?"
રૂસ્તમજીએ પોતાની મૂંછો પંપાળતાં હસીને કહ્યું, "પરવરદિગાર! તારા ચહેરા પર ભલે માસ્ક હોય દેવાંશ, પણ તારા આ લાંબા પગ અને ચાલવાની ઢબ આખી સોસાયટીમાં કોઈની નથી બાવા!"
મ્યુઝિક ટીચર એન્થની ફર્નાન્ડિસ અને લોકગાયકોએ ઢોલ-શરણાઈ પર ધમાકેદાર સૂર છેડ્યા:
"હે રંગલો જામ્યો કાલિંદીને ઘાટ રે... માડી રમે આઠમના ગરબા રે..."
"તારા વિના શ્યામ મને એકલડું લાગે..."
માસ્કવેરેડ થીમના કારણે ખેલૈયાઓમાં એક અનોખી મુક્તતા અને ઉમંગ આવી ગયો હતો. કોઈપણ સંકોચ વગર સૌ તાળીઓના તાલે ઘૂમવા લાગ્યા.
મહિલા મંડળની બહેનો—જાગૃતિ પટેલ, સોનાલીબેન, અંજુ મહેતા, રેણુ શર્મા, દીપા નાયર, કાવ્યા જોશી અને શ્રુતિ અગ્રવાલે ગુલાબી ચણિયા-ચોળી અને ચમકતા માસ્કમાં બે-તાળી અને ત્રણ-તાળીની એવી રમઝટ બોલાવી કે આખો ચોક ઘુમરીઓથી ભરાઈ ગયો.
બાળકોની ટોળીએ વચ્ચે કૂદીને દાંડિયા ખખડાવ્યા. ગઈકાલે AI વોઇસ સ્કેમથી ડરી ગયેલી કાવ્યા જોશી આજે ગોલ્ડન માસ્ક પહેરીને એટલા ઉત્સાહ અને જોશથી ગરબે ઘૂમી રહી હતી કે તેના માતા-પિતા મનોહર જોશી અને લલિતાબેનની છાતી ગર્વથી ફૂલી ગઈ.
રાત્રે અગિયાર વાગ્યે માસ્કવેરેડ રાસની પૂર્ણાહુતિ થઈ અને તમામ લોકોએ હસતાં-હસતાં પોતાના માસ્ક ઉતાર્યા. ચહેરા પર પરસેવો હતો પણ આંખોમાં અસીમ ખુશી ચમકતી હતી.
આજે મહા અષ્ટમીના વિશેષ ઉપલક્ષ્યમાં સોસાયટી તરફથી ભવ્ય રાત્રિ નાસ્તો રાખવામાં આવ્યો હતો:
ઉપવાસીઓ માટે ગરમાગરમ સાબુદાણાની રાજગરા-બટાકાની પેટીસ, ફરાળી ચેવડો અને મસાલેદાર છાશ. બાકીના તમામ પરિવારો માટે અમદાવાદના પ્રખ્યાત ગરમાગરમ ચીઝ-મસાલા પૌંઆ અને તળેલાં લીલાં મરચાં.
મીઠાઈમાં ગરમાગરમ કેસરિયા મોહનથાળ અને કાજુ-બદામવાળી રબડી!
માણેક લાલે મોહનથાળનો ટુકડો લેતાં પ્રમુખ હર્ષિલ અને સેક્રેટરી હિતેશને પીઠ થાબડીને કહ્યું, "હિતેશ, આ માસ્કવાળો આઈડિયા ખરેખર અદભુત રહ્યો! ચહેરા ઢંકાયા એટલે બધા પોતાના હોદ્દા, ઉંમર અને સંકોચ ભૂલીને સાચા દિલથી નાચી શક્યા. ઉત્સવ આનું જ નામ છે!"
શ્રુતિ અગ્રવાલે આ રંગબેરંગી માસ્કવેરેડ ગરબાની સિનેમેટિક રીલ બનાવીને સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરી, જે જોતજોતામાં વાયરલ થઈ ગઈ.
મહા અષ્ટમીની આ દિવ્ય રાત આનંદનગરના ઇતિહાસમાં ભક્તિ, હવનની પવિત્રતા અને આધુનિક સર્જનાત્મકતાના સુંદર સંગમ તરીકે કાયમ માટે અંકિત થઈ ગઈ!
📝 માણેક લાલની ડાયરી (પ્રકરણનો અંત):
"સંસારમાં માણસ રોજ કેટલાય અદ્રશ્ય મુખોટા પહેરીને ફરતો હોય છે—અહંકારનો, ચિંતાનો અને દેખાડાનો! પણ આજે આઠમના પાવન દિવસે જ્યારે સોસાયટીના લોકોએ રંગબેરંગી માસ્ક પહેરીને મા મહાગૌરી સમક્ષ ગરબો ઘૂમ્યો, ત્યારે એમના અંતરના તમામ બોજ હળવા થઈ ગયા. સવારે હવનકુંડમાંથી ઉઠેલી આહુતિઓએ આત્માને પવિત્ર કર્યો, કન્યાઓના ચરણ સ્પર્શથી ઘરમાં લક્ષ્મીજી પધાર્યા અને રાત્રે માસ્કના ઓથે વડીલો અને બાળકો એક થઈને નાચ્યા. જ્યાં ભેદભાવ ઓગળી જાય ત્યાં જ ઈશ્વર પ્રગટ થાય છે. મા મહાગૌરી સમગ્ર આનંદનગર પર સદાય સુખ, સંપત્તિ અને સદ્ભાવની અમીકૃપા વરસાવતી રહે, એ જ આજના મંગલ નોરતાની અંતરતમ પ્રાર્થના!"
