⛰️🛕 પ્રકરણ ૩૬ : સકલ નારાયણ ગુફાનું રહસ્ય અને ભટ્ટજીની વનવાસી કથા!
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"ભારતની આ પાવન ધરાના કણેકણમાં રહસ્ય અને શ્રદ્ધાનો અદભુત સંગમ છે! જ્યાં કુદરત પોતે શિવલિંગ અને મૂર્તિઓ કંડારે છે, ત્યાં મનુષ્યનું જ્ઞાન અને વિજ્ઞાન પણ નતમસ્તક થઈ જાય છે!"
શ્રાવણ માસના પવિત્ર દિવસો આનંદનગર સોસાયટી માટે દરરોજ એક નવો ઉત્સવ અને જ્ઞાનનો ભંડાર લઈને આવી રહ્યા હતા.
સાંજે સાડા સાત વાગ્યે ક્લબ હાઉસમાં 'બાલ ગોપાલ લાલાના હિંડોળા દર્શન' પૂરા થયા પછી આખી સોસાયટી—વડીલો, મહિલાઓ અને 'આનંદ ગૅંગ'ના બાળકો દીપકની રોશની વચ્ચે કમ્પાઉન્ડમાં ગોળ કુંડામાં ગોઠવાઈ ગયાં.
આજના હિંડોળા પૂજન પછી દ્વારકાના શ્રદ્ધાળુ ભટ્ટજી ખાસ પ્રસંગે સોસાયટીના રહીશોને ભારતની એક અત્યંત રહસ્યમય અને પૌરાણિક સ્થાનની કથા સંભળાવવાના હતા.
ભટ્ટજીએ પોતાના ચશ્મા સરખા કર્યા, ગળું સાફ કર્યું અને પ્રભાવશાળી અવાજમાં શરૂઆત કરી, "આનંદનગરના વહાલા ભાઈઓ, બહેનો અને બાળકો! આજે હું તમને છત્તીસગઢના ઘનઘોર બીજાપુર જિલ્લામાં આવેલા પહાડો અને જંગલો વચ્ચે છુપાયેલી 'સકલ નારાયણ ગુફા' નું અદભુત રહસ્ય સંભળાવવા જઈ રહ્યો છું."
ક્લબ હાઉસમાં એકદમ સન્નાટો છવાઈ ગયો. બાળકો—આર્શવ, અનાયા, રુદ્ર (ટીનીયો)અને સાયન્સ સ્ટુડન્ટ આન્યા ઉત્સુકતાથી ભટ્ટજી સામે જોઈ રહ્યા હતા.
ભટ્ટજીએ પૌરાણિક મહત્ત્વ સમજાવતાં કહ્યું, "બાળકો! આ ગુફાનો સંબંધ આપણા ત્રેતાયુગ અને રામાયણ કાળ સાથે જોડાયેલો છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, ૧૪ વર્ષના વનવાસ દરમિયાન જ્યારે ભગવાન શ્રી રામ, માતા સીતા અને લક્ષ્મણજી દંડકારણ્યના બિહામણા અને ઘનઘોર જંગલોમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે આ પવિત્ર સકલ નારાયણ ગુફાની અંદર વિશ્રામ કર્યો હતો અને સમય વિતાવ્યો હતો!"
નાના રુદ્રએ આંખો મોટી કરીને પૂછ્યું, "દાદાજી ! પણ આ ગુફામાં રહસ્ય શું છે?"
ભટ્ટજીએ સ્માઈલ આપતાં રહસ્ય પરથી પડદો ઊંચક્યો, "બેટા! સૌથી મોટું રહસ્ય એ છે કે આ ગુફા વર્ષમાં માત્ર એક જ વાર ખોલવામાં આવે છે! આખા વર્ષ દરમિયાન ગુફાના દ્વાર બંધ રહે છે અને માત્ર 'નાગપંચમી'ના પવિત્ર દિવસે જ તેને શ્રદ્ધાળુઓ માટે ખુલ્લી મુકાય છે. એ દિવસે આસપાસના બસ્તર અને બીજાપુરના ઘનઘોર જંગલોમાંથી હજારો ભક્તો દર્શન માટે ઉમટી પડે છે."
આઈટી પ્રોજેક્ટ મેનેજર દેવાંશ જોશીએ પૂછ્યું, "અંકલ, ગુફાની અંદરની બનાવટ કેવી છે?"
"એ જ તો કુદરતનો અદ્ભુત ચમત્કાર છે દેવાંશ!" ભટ્ટજીએ આગળ વિગત આપી, "આ ગુફાનો પ્રવેશદ્વાર અત્યંત સાંકડો છે. અંદર પ્રવેશ કરવા માટે સામાન્ય વ્યક્તિએ ઝૂકીને અથવા તો જમીન પર સરકીને જવું પડે છે. પણ જેવો માણસ એ સાંકડી જગ્યા પાર કરે, એટલે અંદર એક વિશાળ, મ્યુઝિયમ જેવો મોટો હોલ દેખાય છે!"
"અને એની અંદર શું છે અંકલ ?" કિટ્ટી પાર્ટીની સોનાલીબેને પૂછ્યું.
ભટ્ટજીએ ગંભીરતાથી ઉમેર્યું, "ગુફાની અંદર ચૂનાના પથ્થરો માંથી કુદરતી રીતે પાણીના ટીંપા પડી-પડીને બનેલી આકૃતિઓ છે. ત્યાં સ્વયંભૂ પ્રાકૃતિક શિવલિંગ અને ભગવાન વિષ્ણુ તથા કૃષ્ણની પ્રાચીન મૂર્તિઓ સ્થાપિત છે. પણ સૌથી મોટું વિજ્ઞાન અને રહસ્ય એ છે કે ગુફાની અંદર અગણિત, અંધારી અને સાંકડી સુરંગો આવેલી છે. સ્થાનિક લોકો અને વૈજ્ઞાનિકો પણ આજ સુધી એ શોધી નથી શક્યા કે આ સુરંગો ક્યાં પૂરી થાય છે! આનો ચોક્કસ અંત આજ સુધી કોઈ મેળવી શક્યું નથી."
ભટ્ટજીની આ વાત સાંભળીને સિનિયર સિટિઝન વડા માણેક લાલે પોતાની લાકડી જમીન પર ટેકવીને સ્મિત આપ્યું, "વાહ ભટ્ટજી! તમે તો આનંદનગરમાં બેઠા-બેઠા જ આપણને રામાયણ કાળના દંડકારણ્ય અને બીજાપુરની અદભુત ગુફાના દર્શન કરાવી દીધા!"
રૂસ્તમ દારૂવાલાએ પણ ઉમેર્યું, "પરવરદિગાર! આપણા ભારત દેશના ખૂણે-ખૂણામાં કુદરતે કેવી અજાયબીઓ છુપાવીને રાખી છે!"
આર્શવ અને અનાયાએ તુરંત જ પોતાના નોટબુકમાં સકલ નારાયણ ગુફાના મુખ્ય પાંચ પોઈન્ટ્સ નોંધી લીધા અને બીજે દિવસે સોસાયટીના મેઈન નોટિસ બોર્ડ પર 'શ્રાવણ વિજ્ઞાન અને સંસ્કૃતિ ન્યૂઝ' તરીકે ચોંટાડવાનો સંકલ્પ કર્યો.
દ્વારકાના ભટ્ટજીની આ સુંદર અને રહસ્યમય કથાથી સોસાયટીનો શ્રાવણી સાંજ માત્ર ભક્તિમય જ નહીં, પણ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને ઈતિહાસના જ્ઞાનથી ઝળહળી ઊઠી!
📝 માણેક લાલની ડાયરી (પ્રકરણનો અંત):
"જે દેશમાં પથ્થરો પણ ઈતિહાસ અને શ્રદ્ધાની વાતો બોલતા હોય, ત્યાં વિજ્ઞાન પણ કુદરતના ચમત્કારો આગળ નતમસ્તક થઈ જાય છે! સકલ નારાયણ ગુફા એ માત્ર એક પહાડ નથી, પણ આપણા પૌરાણિક વારસાની અજોડ સાક્ષી છે. જ્યારે સોસાયટીના બાળકો આવી વાર્તાઓ સાંભળે છે, ત્યારે એમનું મન પોતાની સંસ્કૃતિ પ્રત્યે ગર્વથી ભરાઈ જાય છે. આનંદનગરની આ ભક્તિસંધ્યા આજે ખરા અર્થમાં જ્ઞાનસંધ્યા બની ગઈ!"
