📘🌸 પ્રકરણ ૨૪: 'ઇકિગાઈ' અને આનંદનગરનું જીવનજીવવાનું રહસ્ય!
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"માણસ ક્યારેય ઉંમરથી નિવૃત્ત (Retire) નથી થતો, પણ પોતાના ઉદ્દેશ્યથી નિવૃત્ત થઈ જાય ત્યારે જ વૃદ્ધ બને છે! સવારે પથારીમાંથી જાગવા માટેનું એક સુંદર કારણ એટલે જ તમારી 'ઇકિગાઈ' (Ikigai)!
ગઈકાલે સવારે અખબારમાં આવેલ 'ગુજરાતના દાદા-દાદી દેશમાં સૌથી વધુ ખુશ'ના સમાચાર પછી આખી આનંદનગર સોસાયટીમાં એક નવો જ આહલાદક માહોલ છવાઈ ગયો હતો. વડીલોના ચહેરા પર એક અનોખો આત્મવિશ્વાસ હતો અને યુવાનોમાં પોતાના વડીલો પ્રત્યેનો આદર બેગણો થઈ ગયો હતો.
આ સમાચાર અને વડીલોની ખુશીને આગળ ધપાવતાં, A-બ્લોકમાં રહેતા અને યુનિવર્સિટીમાં સાહિત્યના પ્રોફેસર સૌરવ મુખર્જી તથા એમના આર્ટિસ્ટ પત્ની સુચરિતા મુખર્જીએ એક અદ્ભુત આયોજન કરવાનો નિર્ણય લીધો.
બીજા જ દિવસે સાંજે સાડા સાત વાગ્યે આનંદનગરના સોફા અને દીવાલોથી સજ્જ ક્લબ હાઉસમાં સોસાયટીના તમામ વડીલો, યુવાનો અને બાળકો એકઠા થયા. સુચરિતા મુખર્જીએ ક્લબ હાઉસના સ્ટેજને જાપાનીઝ શૈલીના ફૂલો અને શાંત સંગીતથી બહુ જ સુંદર રીતે શણગાર્યું હતું.
સ્ટેજના સેન્ટર ટેબલ પર જાપાનીઝ બેસ્ટસેલર પુસ્તક 'ઇકિગાઈ' (IKIGAI) મૂકેલું હતું.
પ્રોફેસર સૌરવ મુખર્જીએ માઈક સંભાળીને એકદમ મધુર અને પ્રભાવશાળી અવાજમાં વક્તવ્યની શરૂઆત કરી:
"આનંદનગરના વહાલા પરિવારો! ગઈકાલે આપણે અખબારમાં વાંચ્યું કે આપણા દાદા-દાદીઓ ખુશ છે, પણ આ ખુશી પાછળનું સાચું વિજ્ઞાન શું છે? જાપાનમાં એક નાનકડો ટાપુ છે—ઓકિનાવા (Okinawa). ત્યાંના લોકો દુનિયામાં સૌથી લાંબુ અને નિરોગી ૧૦૦ વર્ષથી વધુ આયુષ્ય જીવે છે! જ્યારે વૈજ્ઞાનિકોએ એમના લાંબા અને ખુશહાલ આયુષ્યનો અભ્યાસ કર્યો, ત્યારે એક જ સુંદર શબ્દ સામે આવ્યો—'ઇકિગાઈ' (IKIGAI)."
સભામાં બેઠેલા સેક્રેટરી હિતેશ પટેલ અને રૂસ્તમ દારૂવાલા એકદમ ઉત્સુકતાથી સાંભળી રહ્યા હતા.
સુચરિતા મુખર્જીએ પ્રોજેક્ટર પર ચાર વર્તુળ ધરાવતી એક સુંદર સ્લાઈડ બતાવી અને સમજાવ્યું, "ઇકિગાઈ એ બે જાપાનીઝ શબ્દોનો સંગમ છે: 'ઇકિ' (જિંદગી) અને 'ગાઈ' (મૂલ્ય કે હેતુ). સરળ ભાષામાં કહીએ તો, દરરોજ સવારે તમને આંખ ખોલીને પથારીમાંથી ખુશી-ખુશી બહાર લાવવાનું સુંદર કારણ એટલે તમારી 'ઇકિગાઈ'!"
સૌરવ મુખર્જીએ 'ઇકિગાઈ'ના મુખ્ય ૪ સ્તંભો (Four Pillars) ની સરળ સમજ આપી:
૧. તમને જે કામ કરવું ગમે છે (Your Passion)
૨. જે કામમાં તમે હોંશિયાર છો (Your Vocation)
૩. જે કામથી સમાજ કે દુનિયાનું ભલું થાય છે (Your Mission)
૪. જેનાથી તમારું ગુજરાન કે સંતોષ મળે છે (Your Profession)
"જ્યારે આ ચારેય બાબતો એક જગ્યાએ ભેગી થાય, ત્યારે માણસ ક્યારેય નિવૃત્ત કે ઉદાસ થતો નથી!" સૌરવભાઈએ ઉમેર્યું.
ત્યારબાદ સુચરિતાબેને 'ઇકિગાઈ' પુસ્તકના ૧૦ ગોલ્ડન રૂલ્સમાંથી સૌથી મહત્વના નિયમો આનંદનગરના જીવન સાથે જોડીને બતાવ્યા:
ક્યારેય સાવ નિવૃત્ત ન થાઓ: હંમેશાં નાનું-મોટું કામ કરતા રહો.
ઉતાવળ છોડો: ધીમેથી, શાંતિથી અને વર્તમાન ક્ષણમાં જીવો.
હરા હાચી બુ (Hara Hachi Bu): પેટ ભરીને ૧૦૦% ખાવાને બદલે ૮૦% જ ખાઓ, જેથી શરીર હળવું રહે.
સારા મિત્રોનો સાથ (Moai): પડોશીઓ અને મિત્રો સાથે રોજ બેસીને હસો, વાતો કરો.
પ્રકૃતિ સાથે જોડાઓ: રોજ સવારે ગાર્ડનમાં વોક કરો, છોડવાઓને પાણી પાઓ.
આ વાત સાંભળીને સીનિયર સીટીઝન વડા માણેક લાલે ખડખડાટ હસીને લાકડી જમીન પર ટેકવી, "અરે પ્રોફેસર સાહેબ! આ જાપાની લોકોએ જેને 'ઇકિગાઈ' નામ આપ્યું છે, એ જ તો આપણી સોસાયટીનો 'અસલી આનંદ' છે! સવારે કિટલી પર ચા પીવી, સાંજે ગાર્ડનમાં પડોશીઓ જોડે ગપસપ મારવી, બાળકોના તોફાન જોવા અને સોસાયટીના કામમાં મશગૂલ રહેવું... આ જ તો આપણી ઇકિગાઈ છે!"
ભજનપ્રેમી મનોહર જોશીએ ઉમેર્યું, "બિલકુલ સાચી વાત છે. સવારે ઈશ્વરની પૂજા કરવી અને સાંજે પૌત્ર સાથે રમવું, એ જ મને રોજ સવારે જાગવાની નવી ઊર્જા આપે છે."
ક્લબ હાઉસમાં બેઠેલા યુવાનો—આર્શવ, અનાયા અને બાળકો પણ આ વિભાવના સાંભળીને મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયા. આઈટી પ્રોજેક્ટ મેનેજર દેવાંશ જોશીએ કહ્યું, "સર, અમે તો સ્ક્રીન અને લેપટોપમાં જ જિંદગી શોધતા હતા, પણ ખરી જિંદગી તો આ રૂબરૂ સંબંધોમાં જ છે."
પ્રોગ્રામના અંતમાં સુચરિતા મુખર્જીએ સોસાયટીના તમામ વડીલોને 'ઇકિગાઈ' પુસ્તકની ગુજરાતી આવૃત્તિ ભેટ આપી અને બધાને પોતાની 'ઇકિગાઈ' શોધવાનું ઈન્સ્પિરેશન આપ્યું.
બધા જ સભ્યો આટલા સુંદર અને જ્ઞાનવર્ધક આયોજનથી અત્યંત આનંદિત થયા. કિટ્ટી પાર્ટીની મહિલાઓથી લઈને વડીલો સુધી, બધા માટે આ એક યાદગાર અને દિશા બતાવનારી સાંજ બની ગઈ!
📝 માણેક લાલની ડાયરી (પ્રકરણનો અંત):
"જાપાનના લોકો એને 'ઇકિગાઈ' કહે છે અને આપણે એને 'જીવનનો આનંદ' કહીએ છીએ! જિંદગી વર્ષો ગણવાથી લાંબી નથી બનતી, પણ દરેક દિવસને ઉત્સાહ અને હેતુથી જીવવાથી અર્થપૂર્ણ બને છે. જો તમારી પાસે સવારે હસવાનું એક કારણ હોય અને સાંજે પ્રેમથી બેસવા વાળો એક પરિવાર કે પડોશી હોય, તો સમજી લેવું કે તમે દુનિયાના સૌથી અમીર માણસ છો. આનંદનગરનો આ જ તો અસલી મંત્ર છે!"
