ગુજરાતના એક દરિયાકાંઠાના શહેરમાં વર્ષ ૨૦૦૦ની સાલમાં એક અદભુત સંયોગ થયો. હોસ્પિટલના એક જ લેબર રૂમમાં, એક જ સેકન્ડે બે બાળકોનો જન્મ થયો — 'આરવ' અને 'મીરા'.
બાળપણથી જ તેમનું જોડાણ અદભુત હતું. જો આરવને ઈજા થતી, તો મીરાની આંખમાં આંસુ આવી જતા. ડૉક્ટરો તેને 'ટ્વિન ફ્લેમ' કહેતા, પણ આ સંબંધ એ બધી વ્યાખ્યાઓથી પર હતો.
પરંતુ નસીબને કંઈક જુદું જ મંજૂર હતું. તેઓ ૨૨ વર્ષના થયા ત્યારે મીરાને એક અસાધ્ય હૃદયની બીમારી હોવાનું નિદાન થયું.
આરવ આ સ્વીકારી શકે તેમ નહોતો. તે કમ્પ્યુટર સાયન્સનો તેજસ્વી વિદ્યાર્થી હતો. તેણે રાત-દિવસ એક કરીને તે સમયે ગુપ્ત રીતે ચાલી રહેલી 'ન્યુરો-સિનેપ્ટિક મેપિંગ' (Neuro-Synaptic Mapping) નામની ટેકનોલોજીનો સહારો લીધો.
જ્યારે મીરા હોસ્પિટલના બેડ પર આખરી શ્વાસ લઈ રહી હતી, ત્યારે આરવે એક ખાસ હેડગિયર તેના મગજ સાથે કનેક્ટ કર્યું. આ મશીને મીરાના માત્ર વિચારો જ નહીં, પરંતુ તેના પ્રેમ, પીડા અને આરવ સાથે વિતાવેલી ક્ષણોની ઉત્તેજનાને એક 'ક્વોન્ટમ બાયો-ચિપ' (Quantum Bio-Chip) માં બાઈનરી કોડ તરીકે લોડ કરી દીધી.
મીરાના વિરહના આઘાતમાં થોડા જ મહિનાઓમાં આરવનું શરીર પણ સાથ છોડી ગયું, પણ જતા જતા તેણે પોતાના વૈજ્ઞાનિક મિત્ર ડૉ. વ્યાસને પોતાની ચેતના પણ સેવ કરવાનું વચન લીધું.
વર્ષ ૨૦૬૬. ટેકનોલોજી એટલી આગળ વધી ગઈ હતી કે કૃત્રિમ બાયોલોજિકલ શરીરમાં માનવ ચેતના સ્થાનાંતરિત કરવી કાયદેસર અને શક્ય બની ગઈ હતી. ડૉ. વ્યાસે વચન નિભાવ્યું. બે અલગ-અલગ શહેરોમાં ઉછરી રહેલા બે તંદુરસ્ત બાળકોના મગજના 'હિપ્પોકેમ્પસ' (યાદશક્તિનો ભાગ) માં આરવ અને મીરાના ડેટા લોડ કરવામાં આવ્યા. મગજને નુકસાન ન થાય તે માટે જૂની યાદો પર એક 'ડિજિટલ લોક' લગાવવામાં આવ્યું હતું, જે માત્ર એક સરખી લાગણી કે ફ્રીક્વન્સી મળવા પર જ અનલોક થઈ શકે.
હવે આરવ બન્યો હતો 'કબીર' (એક આર્કિટેક્ટ) અને મીરા બની હતી 'ઈશા' (એક આર્ટિસ્ટ).
એક દિવસ અમદાવાદના એક આર્ટ એક્ઝિબિશનમાં ઈશાએ પોતે દોરેલું એક પેઇન્ટિંગ પ્રદર્શિત કર્યું, જેમાં એક દરિયા કિનારો અને બે અસ્પષ્ટ ચહેરા હતા.
કબીર ફરતો ફરતો એ પેઇન્ટિંગ સામે આવીને ઊભો રહી ગયો. જેવી બંનેની નજર મળી, જાણે સમય થંભી ગયો.
કબીર: (પેઇન્ટિંગ તરફ જોઈને, ધીમા અવાજે) "આ દરિયો... આ માત્ર કોઈ કલ્પના નથી. આ કલર્સ, આ રેતીની ભીનાશ... મેં આ બધું ક્યાંક અનુભવ્યું છે. તને નથી લાગતું કે આપણે આ જગ્યાએ પહેલા પણ આવી ચૂક્યા છીએ?"
ઈશા: (તેની આંખોમાં આશ્ચર્ય સાથે) "હું જ્યારે પણ આ બ્રશ પકડું છું, ત્યારે મારા હાથ આપોઆપ આ જ ચિત્ર દોરે છે. મને રાત્રે સપનામાં એક અવાજ સંભળાય છે, જે મને કહે છે: 'હું તને શોધી કાઢીશ, ભલે ગમે તે સદી હોય.' શું તું એ જ અવાજ છે?"
કબીર: (ઈશાની નજીક જઈને) "જ્યારે મેં તને જોઈ, ત્યારે મારો ભૂતકાળ સાવ ખાલી હોવા છતાં એવું લાગ્યું કે મારો આખો ઈતિહાસ તારામાં જ છુપાયેલો છે. તારું નામ ઈશા છે, પણ મારું મન તને 'મીરા' કહીને બોલાવવા માંગે છે!"
ઈશા: (ધ્રૂજતા અવાજે) "મીરા? મને પણ... કબીર, આ આપણો ભ્રમ છે કે વિજ્ઞાનની કોઈ રમત?"
જે ક્ષણે કબીરે ઈશાનો હાથ પકડ્યો અને 'મીરા' નામ બોલ્યો, તે જ ક્ષણે બંનેના મગજમાં રહેલા ડિજિટલ લોકની ફ્રીક્વન્સી મેચ થઈ ગઈ. અચાનક એક્ઝિબિશન હોલની લાઈટો ઝબકવા લાગી. બંનેના મગજમાં ૪૦ વર્ષ જૂની યાદોનો વિસ્ફોટ થયો. હોસ્પિટલનો રૂમ, અકસ્માત અને આરવનો છેલ્લો શ્વાસ... બધું જ એક સેકન્ડમાં તેમની નજર સામે આવી ગયું.
તેમના મગજમાં ડેટા ઓવરલોડ થતાં જ મેડિકલ એલાર્મ વાગવા લાગ્યા. આ પ્રયોગ પર નજર રાખતી વૈજ્ઞાનિકોની એક સિક્યુરિટી ટીમ ઈન્જેક્શન લઈને તેમની તરફ દોડી. જો તેમને ફરીથી એનેસ્થેસિયા આપી દેવામાં આવે, તો તેમની યાદો કાયમ માટે ડિલીટ થઈ જાય તેમ હતી.
"ઈશા... ના, મીરા! ભાગ અહીંથી!" કબીરે બૂમ પાડી.
બંનેએ એકબીજાનો હાથ મજબૂતાઈથી પકડ્યો અને એક્ઝિબિશન હોલનો કાચનો દરવાજો તોડીને બહાર દોડ્યા. પાછળ સાયરન વાગી રહ્યા હતા, ડ્રોન્સ તેમનો પીછો કરી રહ્યા હતા. તેઓ દોડતા દોડતા શહેરના સૌથી ઊંચા બ્રિજ પર પહોંચ્યા, જેના નીચે દરિયો વહી રહ્યો હતો. વૈજ્ઞાનિકોની ગાડીઓએ તેમને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધા.
મુખ્ય વૈજ્ઞાનિકે લાઉડસ્પીકરમાં કહ્યું, "કબીર, ઈશા! શરણાગતિ સ્વીકારો, અમે તમારો ડેટા સેવ કરી લઈશું, નહીં તો તમારું મગજ ક્રેશ થઈ જશે!"
કબીરે ઈશા સામે જોયું. તેની આંખોમાં હવે કબીર નહીં, પણ આરવ હતો. ઈશાની આંખોમાં મીરા હતી.
"આરવ, આ વખતે આપણે વિજ્ઞાનની કેદમાં નથી રહેવું. આપણે મુક્ત થવું છે," મીરાએ હસીને કહ્યું.
વૈજ્ઞાનિકો તેમને પકડે તે પહેલાં જ, બંનેએ એકબીજાના હાથમાં હાથ પરોવીને બ્રિજ પરથી નીચે દરિયામાં છલાંગ લગાવી દીધી! વૈજ્ઞાનિકો સ્તબ્ધ થઈને નીચે જોતા જ રહી ગયા.
પરંતુ વાર્તા અહીં પૂરી નથી થતી. આરવ માત્ર એક પ્રેમી નહોતો, તે પોતાના સમયનો સૌથી મોટો જીનિયસ કમ્પ્યુટર સાયન્ટિસ્ટ હતો. ૨૦૨૨માં પોતાની ચેતના લોડ કરતી વખતે તેણે ક્વોન્ટમ ચિપમાં એક 'સેફ્ટી પ્રોટોકોલ' (Safety Protocol) પણ ઈન્સ્ટોલ કર્યો હતો. તે જાણતો હતો કે ભવિષ્યમાં કોઈ સંસ્થા તેમનો દુરુપયોગ કરી શકે છે.
જેવા કબીર અને મીરા દરિયાના પાણીમાં પડ્યા, પાણીના સંપર્કમાં આવતા જ તેમના શરીરમાં રહેલા નેનો-સેન્સર્સે સિગ્નલ મોકલ્યું. બ્રિજની બિલકુલ નીચે, અંધારામાં ડૉ. વ્યાસ સબમરીન અને મેડિકલ ટીમ સાથે વર્ષોથી તેમની જ રાહ જોઈને તૈયાર ઉભા હતા!
આરવના પ્લાન મુજબ, દરિયામાં કૂદવું એ વૈજ્ઞાનિકોની નજરમાંથી ગાયબ થવાનો એકમાત્ર રસ્તો હતો. મેડિકલ ટીમે તરત જ બંનેને પાણીમાંથી બહાર કાઢ્યા. આરવની ચિપના બેકઅપ પ્રોટોકોલે તેમના મગજનો ડેટા સ્થિર કરી દીધો હતો અને લોહી વહેતું બંધ થઈ ગયું હતું.
થોડા કલાકો પછી, દરિયા કિનારે આવેલા એક ગુપ્ત સંકુલમાં ઈશાએ આંખો ખોલી. તેની બાજુમાં કબીર બેઠો હતો. હવે બંનેના મગજ સાવ શાંત હતા, ડેટા ઓવરલોડનો કોઈ ખતરો નહોતો. તેમના ચહેરા ભલે ૨૦૬૬ની સાલના નવયુવાનોના હતા, પણ તેમની અંદર ધબકતું હૃદય અને યાદો ૨૦૨૨ના આરવ અને મીરાની જ હતી.
કબીરે મીરાનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો અને હસીને કહ્યું, "મેં તને વચન આપ્યું હતું ને મીરા... ભલે ગમે તે સદી હોય, હું તને શોધી કાઢીશ."
મીરાએ તેના ખભા પર માથું મૂક્યું. બહાર દરિયાનાં મોજાં કિનારાને સ્પર્શી રહ્યાં હતાં. વિજ્ઞાને તેમને ભેગાં કર્યાં હતાં, પણ તેમના અમર પ્રેમે વિજ્ઞાનના બંધનો તોડીને પોતાની એક નવી, મુક્ત દુનિયા બનાવી લીધી હતી. તેઓ હવે કોઈના ગુલામ નહોતા, તેઓ હંમેશા માટે એક થઈ ગયા હતા.
