જૂનાગઢના ગિરનાર પર્વત પર સવારનો કુણો તડકો અને હવામાં એક અનોખી ઠંડક હતી. લીલી પરિક્રમાના આ માહોલમાં ગિરનારનો પહાડ જાણે કોઈ રહસ્ય છુપાવીને બેઠો હોય તેમ ભવ્ય લાગતો હતો. જ્યારે આખી કોલેજ ટૂર જૂનાગઢ સ્ટેશને ઉતરી હતી. આખી ગેંગ ધમાલ-મસ્તી કરતી પર્વતારોહણ (Trekking) કરી રહી હતી. આ ભીડમાં બે એવા ચહેરા હતા જે એકબીજાથી સાવ અલગ હતા—નૈત્રી અને વિહાન.
નૈત્રી એટલે કોલેજની સૌથી સુંદર, હસમુખી અને ચંચળ છોકરી. જ્યારે વિહાન એક શાંત, ગંભીર અને એકતરફી પ્રેમમાં પાગલ છોકરો. વિહાન લાંબા સમયથી નૈત્રીને પ્રેમ કરતો હતો, પણ નૈત્રીએ હંમેશા તેના પ્રેમને સામાન્ય મિત્રતા કહીને અવગણ્યો હતો.
કોલેજની બસમાંથી જેવી નૈત્રી ઉતરી, પવનની એક લહેરખી તેના વાળને વિહાનના ચહેરા પર ઉડાવી ગઈ. વિહાન બસ તેને જ જોઈ રહ્યો.નૈત્રીએ ચશ્મા સરખા કરતા કહ્યું, "શું વિહાન? આમ તાકી તાકીને શું જુએ છે? ક્યારેય છોકરી નથી જોઈ?"વિહાને ધીમેથી કહ્યું, "છોકરીઓ તો બહુ જોઈ છે નૈત્રી, પણ તારા જેવી જાદુગરી નથી જોઈ."નૈત્રીએ મોં મચકોડ્યું, "રાખ તારી શાયરી તારી પાસે! તારો આ વન-વે પ્રેમ છે ને, એ મને બહુ બોરિંગ લાગે છે. લાઈફમાં થોડું એડવેન્ચર જોઈએ બોસ!"
બીજા દિવસે સવારે પર્વતારોહણ (Trekking) શરૂ થયું. ગિરનારના પથરાળ રસ્તાઓ પર બધા મિત્રો સંગીત વગાડતા, નાચતા-કૂદતા ઉપર ચડી રહ્યા હતા. ટૂર ગાઈડે ચેતવણી આપી, "બધા લાઈનમાં ચાલજો. અહીંથી આગળનો રસ્તો પથરાળ છે અને બાજુમાં જ અવાવરૂ ગુફાઓ છે. કોઈ રસ્તો ભટકતા નહીં."રસ્તામાં એક જગ્યાએ બધી છોકરીઓએ ફોટોગ્રાફી શરૂ કરી. નૈત્રી પહાડની ધાર પર જઈને પોઝ આપવા લાગી. વિહાને તેનો હાથ પકડીને પાછળ ખેંચી, "નૈત્રી, પાછળ હટ! નીચે બહુ ઊંડી ખીણ છે."નૈત્રીએ ગુસ્સામાં તેનો હાથ છોડાવ્યો, "
બપોરે કેમ્પ સાઈટ પર પહોંચ્યા પછી એક્ટિવિટીઝ ડબલ થઈ ગઈ. બધાએ ટેન્ટ બાંધવાની હરીફાઈ કરી. વિહાને નૈત્રીનો ટેન્ટ સૌથી મજબૂત રીતે બાંધી આપ્યો.
સાંજે 'રોક ક્લાઈમ્બિંગ' (Rock Climbing) ની કોમ્પિટિશન થઈ. નૈત્રી અધવચ્ચે અટકી ગઈ, તેનો હાથ ધ્રુજવા લાગ્યો. બધા નીચેથી બૂમો પાડતા હતા, પણ કોઈ મદદ નહોતું કરી શકતું. વિહાન વાંદરાની જેમ ઝડપથી પથ્થરો પર ચડી ગયો, પોતાનો હાથ નૈત્રી તરફ લંબાવ્યો અને કહ્યું:
"ભરોસો છે મારા પર? હાથ પકડ, પડવા નહીં દઉં."
નૈત્રીએ ડરતા ડરતા હાથ પકડ્યો અને વિહાને તેને એક ઝાટકે ઉપર ખેંચી લીધી. એ ક્ષણે બંનેની આંખો એક થઈ. નૈત્રીના દિલમાં પહેલીવાર વિહાન માટે કંઈક અલગ અહેસાસ થયો, પણ તેનો અહંકાર હજી આડો આવતો હતો.
રાત્રે બોનફાયરની મસ્તી ચાલી રહી હતી. નૈત્રી તેની બે મિત્રો સાથે ચોરીછૂપીથી ગાઈડની નજર ચૂકવીને 'રહસ્યમય ગુફા' (નવનાથ ગુફાના અવાવરૂ હિસ્સા) તરફ રીલ્સ બનાવવા નીકળી ગઈ, ત્યાં જ એક મોટો વાંદરો કૂદ્યો. નૈત્રી ડરી ગઈ, તેનો પગ લપસ્યો અને તે સીધી ૧૫૦ ફૂટ નીચે કાળી ડીબાંગ ગુફાની ખીણમાં ખાબકી!
એ ઘેરી, બિહામણી રાત્રે ગિરનારના કાળા પથ્થરો વચ્ચેથી આવેલી એ ચીસે વિહાનના કાળજાના ટુકડે-ટુકડા કરી નાખ્યા. વિહાન શ્વાસ લીધા વગર ગુફાના એ અંધારા મુખ તરફ દોડ્યો. પાછળથી પ્રોફેસરે તેનો હાથ પકડી રાખ્યો, "વિહાન પાગલ ન થા! એ ડેવિલ્સ માઉથ (મોતની ખીણ) છે, ત્યાં જે ગયું એ ક્યારેય પાછું નથી આવ્યુ !"
વિહાનની આંખોમાં લોહી ઉતરી આવ્યું. તેણે પ્રોફેસરનો હાથ ઝાટકી નાખ્યો અને ગર્જના કરી:
"સર, ભલે એ મોતનું મોં હોય, પણ અંદર મારો જીવ ફસાયેલો છે. જો નૈત્રી પાછી નહીં આવે ને, તો વિહાન પણ અહીંથી જીવતો પાછો નહીં ફરે!"
કેમ્પ પર હાહાકાર મચી ગયો. લોકલ રેસ્ક્યુ ટીમ આવી, ટોર્ચના પ્રકાશે અંદર જોયું પણ કશું દેખાયું નહીં. ઓફિસરે કહ્યું, "અંદર ઝેરી વાયુઓ છે. અત્યારે રાત્રે અંદર જવું એટલે આત્મહત્યા. સવારે સરકારી મંજૂરી આવશે પછી વિચારીશું."
વિહાન પાગલ થઈ ગયો. તે રડતો રડતો બધાને સમજાવતો મને જવા દો, હું નૈત્રી ને લઈ આવીશ. ત્યાં જ ચીમનીના પ્રકાશમાં એક પ્રચંડ અવાજ સંભળાયો, "અલખ નિરંજન!"
એક લાલ આંખોવાળા, લાંબી જટાવાળા ભવનાથના અઘોરી સાધુ ત્યાં આવ્યા. તેમણે ગુફા તરફ જોયું અને પછી વિહાન સામે જોયું.
સાધુએ પૂછ્યું, "એ છોકરી તારી કોણ થાય?"
વિહાને રડતા અવાજે કહ્યું, "ખબર નથી મહારાજ... પણ એ ના હોય તો આ વિહાન પણ શ્વાસ નહીં લે."
સાધુ જોરથી હસ્યા, "વાહ રે માનવ પ્રેમ! સાંભળ છોકરા, એ ગુફામાં કાળનો વાસ છે. પણ તારા પ્રેમમાં સતીના તેજ જેવી તાકાત છે. લે આ રુદ્રાક્ષની માળા ગળામાં નાખ અને આ ભસ્મ કપાળે લગાવ. તારો પ્રેમ તને જીવતો પાછો લાવશે."
રેસ્ક્યુ ટીમે ના પાડી, પણ વિહાને જોરદાર હિંમત બતાવી. તેણે કમરે જાડું દોરડું બાંધ્યું. હાથમાં હેવી હેડલેમ્પ લગાવ્યો અને ગુફામાં ઉતરવાનું શરૂ કર્યું.
દ્રશ્ય એટલું ભયાનક હતું કે જોનારાના શ્વાસ થંભી ગયા. વિહાન જેમ જેમ નીચે જતો હતો, તેમ તેમ ઓક્સિજન ઓછો થતો હતો. ચામચીડિયાં તેના ચહેરા પર ભટકાતા હતા. પથ્થરોની તીક્ષ્ણ ધાર તેના હાથ-પગને છોલી નાખતી હતી. લોહીની ધારાઓ વહેવા લાગી.
૧૦૦ ફૂટ... ૧૨૦ ફૂટ... વિહાનનો શ્વાસ રૂંધાવા લાગ્યો. તે બેભાન થવાની અણી પર હતો, ત્યાં જ તેને નીચેથી હલકો સિસકારો સંભળાયો, "મમ્મી... ઓ ગોડ ... કોઈ હેલ્પ કરો "
વિહાને પોતાની પૂરી તાકાત ભેગી કરીને બૂમ પાડી, "નૈત્રી...!!!"
તેણે નીચે જોયું, નૈત્રી એક સાંકડી પથ્થરની ફાટમાં લોહીલુહાણ હાલતમાં ફસાયેલી હતી. તેની ઉપર એક મોટો પથ્થર પડવાની તૈયારીમાં હતો. વિહાને દોરડાનો ઝૂલો બનાવીને સીધો નીચે કૂદકો માર્યો. પથ્થર પડ્યો પણ વિહાને પોતાની પીઠ પર એ પથ્થર ઝીલી લીધો! તેની પીઠમાંથી લોહી વહી નીકળ્યું, પણ તેણે નૈત્રીને આંચ આવવા દીધી નહીં.
નૈત્રીએ આંખો ખોલી. અંધારામાં લોહીથી લથપથ વિહાનનો ચહેરો ટોર્ચના લાઈટમાં ચમકતો હતો.
નૈત્રી ધ્રુજતા અવાજે બોલી, "વિહાન... તું? તું કેમ આવ્યો અહીંયા?"
વિહાને લોહી વહેતા હોઠે સ્મિત કર્યું, "મેં કહ્યું હતું ને નૈત્રી... હાથ પકડ, પડવા નહીં દઉં. ભલે પછી એ મોતની ખીણ કેમ ના હોય!"
વિહાને પોતાના શરીર પરથી દોરડું છોડીને નૈત્રીના શરીરે ચુસ્તપણે બાંધી દીધું અને ઉપર દોરડું ખેંચવાનો ઈશારો કર્યો. નૈત્રી ઉપર જવા લાગી અને રડતી રડતી બૂમો પાડતી રહી, "વિહાન... તું પણ ચાલ... તારા વગર હું નહીં જાઉં!" પણ વિહાન નીચે જ અંધારામાં બેભાન થઈને ઢળી પડ્યો.
સાધુ અને રેસ્ક્યુ ટીમે પહેલા નૈત્રીને બહાર કાઢી. બહાર આવતા જ નૈત્રીએ સાધુના પગ પકડી લીધા, "મારા વિહાનને બચાવો... પ્લીઝ!" સાધુએ ફરી દોરડું નીચે નખાવ્યું. રેસ્ક્યુ ટીમના બે માણસો અંદર ગયા અને વિહાનના બેભાન શરીરને બહાર લાવ્યા.
ત્રણ દિવસ પછી... જૂનાગઢની સિવિલ હોસ્પિટલનો સ્પેશિયલ રૂમ.
બારીમાંથી ગિરનાર પર્વત સાફ દેખાતો હતો. વિહાને ધીમેથી આંખો ખોલી. આખા શરીર પર પટ્ટીઓ બાંધેલી હતી. રૂમમાં સન્નાટો હતો, પણ કોઈનો હાથ તેના હાથ પર હતો. તેણે જોયું તો નૈત્રી તેની બાજુમાં જ બેઠી હતી. તેના ચહેરા પરનો એ જૂનો અહંકાર ગાયબ હતો, આંખો રડી-રડીને લાલ થઈ ગઈ હતી.
જેવો વિહાન બેઠો થવા ગયો, નૈત્રીએ તેને ખભેથી પકડીને રોક્યો, "હલતો નહીં વિહાન! તને બહુ વાગ્યું છે."
વિહાને નબળા અવાજે પૂછ્યું, "તું ઠીક છે ને નૈત્રી? તને ક્યાંય વાગ્યું નથી ને?"
આ સાંભળતા જ નૈત્રીના સંયમનો બંધ તૂટી ગયો. તે વિહાનની છાતી પર માથું મૂકીને જોરજોરથી રડવા લાગી. વિહાનના લોહીવાળા અને પાટાપીંડી વાળા હાથ નૈત્રીના વાળને પંપાળવા લાગ્યા.
નૈત્રીએ રડતા રડતા જ કહ્યું, "તું આવો કેમ છે વિહાન? તું આટલો પાગલ કેમ છે? હું તને હંમેશા ઇગ્નોર કરતી રહી, તારા પ્રેમને મેં બોરિંગ કહ્યો, તારું અપમાન કર્યું... છતાં તું તારો જીવ હથેળી પર મૂકીને એ નરક જેવી ગુફામાં મારા માટે કૂદી પડ્યો? જો તને કંઈ થઈ ગયું હોત, તો હું કોના ભરોસે જીવત?"
વિહાને નૈત્રીનો ચહેરો પોતાના હાથમાં લીધો, તેની આંખોના આંસુ લૂછ્યા અને બહુ જ પ્રેમથી કહ્યું:
"નૈત્રી, પ્રેમ કોઈ શરત પર નથી થતો. તેં મને પ્રેમ ના કર્યો એ તારો અધિકાર હતો, પણ મારો જીવ તારામાં વસે છે એ મારો પ્રેમ હતો. એ ગુફામાં જ્યારે મેં તારી ચીસ સાંભળીને, ત્યારે મને સમજાયું કે તારા વગરની જીંદગી એ ગુફા કરતાં પણ વધારે અંધારી છે."
નૈત્રીએ વિહાનની આંખોમાં જોયું. આજે તેને એ આંખોમાં દુનિયાનો સૌથી સાચો અને પવિત્ર પ્રેમ દેખાતો હતો. તે વિહાનના એકદમ નજીક આવી, તેના હોઠ ધ્રુજતા હતા. તેણે વિહાનના ગાલ પર હાથ મૂક્યો અને આખા રૂમમાં ગુંજી ઉઠે તેવા મક્કમ પણ પ્રેમાળ અવાજે કહ્યું:
"વિહાન, આજે ગિરનારની એ પવિત્ર ભૂમિની સાક્ષી રાખીને કહું છું... નૈત્રી જેટલી ખુદની નથી, એટલી હવે તારી છે. તારો આ વન-વે લવ હવે ઓફિશિયલી ટુ-વે લવ સ્ટોરી બની ગયો છે. આઈ લવ યુ વિહાન... આઈ લવ યુ સો સો મચ! હવે તારા આ પાટાપીંડી વાળા હાથ ક્યારેય મારો સાથ નહીં છોડે, પ્રોમિસ?"
વિહાને હસીને નૈત્રીનો હાથ પોતાના દિલ પર મૂક્યો, જ્યાં તેના ધબકારા નૈત્રીનું નામ લઈ રહ્યા હતા, "પ્રોમિસ, મારી જાન... હવે મોત પણ આપણને અલગ નહીં કરી શકે."
હોસ્પિટલની બારીમાંથી ગિરનારનો પહાડ જાણે આ બંને પ્રેમીઓ પર પોતાના આશીર્વાદ વરસાવી રહ્યો હતો. જે સફર એકતરફી પ્રેમ અને અવગણનાથી શરૂ થઈ હતી, તે આજે ગિરનારના રહસ્ય અને વિહાનની બહાદુરીના કારણે એક અતૂટ અને અમર પ્રેમ કહાનીમાં બદલાઈ ગઈ હતી.
