આરવ એક એવો ચિત્રકાર હતો જેની પીંછી કેનવાસ પર માત્ર રંગો જ નહીં, પણ આત્માના ઊંડાણમાંથી નીકળતી ભાવનાઓ છલકાવતી. પ્રકૃતિનું અદભૂત સૌંદર્ય હોય કે માનવ ચહેરા પરના સૂક્ષ્મ હાવભાવ, આરવના કેનવાસ પર બધું જ સાવ જીવંત થઈ ઉઠતું. તેની કલાની ચર્ચાઓ આખા શહેરમાં થતી હતી, અને તે એક સફળ અને ઉજ્જવળ કારકિર્દી તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો હતો. પરંતુ, નિયતિની રમત ક્યારેક એટલી ક્રૂર અને અકલ્પનીય હોય છે કે તે માણસને પાયામાંથી હચમચાવી નાખે છે. એક ભયાનક અકસ્માતે આરવની રંગીન દુનિયાને કાળા-ધોળામાં ફેરવી નાખી. એક મહિના સુધી હોસ્પિટલના બિછાને રહ્યા બાદ, જ્યારે તે ઘરે પાછો ફર્યો, ત્યારે તેના જમણા હાથની આંગળીઓએ કાયમી ધોરણે કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું હતું. ડોક્ટરોનો પથ્થર જેવો શબ્દ– "આરવ, હવે તું પહેલા જેવું કેનવાસ પર ક્યારેય ચિત્રકામ નહીં કરી શકે" – તેના હૃદયમાં એક તીરની જેમ આરપાર ઉતરી ગયો.
શરૂઆતના દિવસોમાં આરવને લાગ્યું કે તેનું અસ્તિત્વ જ ભૂંસાઈ ગયું છે. જે હાથ વડે તે પોતાના સપનાઓ કંડારતો હતો, તે આજે સાવ નિષ્ક્રિય અને નિર્જીવ હતો. તે અંધારા ઓરડામાં પોતાને કેદ કરી દિવસો વિતાવતો. તેના મિત્રો અને સંબંધીઓ તેને સાંત્વના આપવા આવતા, પણ તેમની વાતોમાં સહાનુભૂતિ ઓછી અને આરવના નસીબ પ્રત્યેનો અફસોસ વધુ હતો. લોકો કહેતા, "આરવ, તારું નસીબ જ ખરાબ છે, હવે ચિત્રકામ જેવી મહેનતનું કામ ભૂલીને કોઈ બીજું સામાન્ય કામ કરી લે." આ વાક્યો આરવ માટે જખમ પર મીઠું ભભરાવવા સમાન હતા. પણ આરવના મનમાં ક્યાંક એક નાનકડી આશાનો દીવો હજુ પણ ધીમે-ધીમે પ્રજ્વલિત હતો. તેને તેના અંદરના કલાકારને હાર આપીને મારવો મંજૂર નહોતો.
એક વરસાદી સાંજે, બારી પાસે બેસીને તે બહાર વરસતા મુશળધાર વરસાદને જોઈ રહ્યો હતો. ત્યારે તેણે જોયું કે એક નાનકડો વેલો પથ્થરની કઠિન દીવાલને તોડીને ધીરે-ધીરે ઉપર ચઢી રહ્યો હતો. તે વેલો પણ પવન અને વરસાદનો ભીષણ સામનો કરીને હાર્યા વગર આગળ વધતો હતો. આરવના મનમાં એક વિચાર વીજળીની જેમ ઝબક્યો—જો આ કુદરત હાર માન્યા વગર જીવવાની નવી રીત શોધી શકતી હોય, તો હું કેમ નહીં? તે ઊભો થયો, અરીસામાં પોતાનું પ્રતિબિંબ જોયું અને આત્મવિશ્વાસથી મક્કમતાથી બોલ્યો, "મારા હાથમાં તાકાત ભલે ઓછી થઈ હશે, પણ મારા મનમાં કલ્પનાઓ હજુ પણ પહેલા કરતા વધુ જીવંત છે. હું હારવા નથી આવ્યો, હું આ નવી પરિસ્થિતિમાં જીતવા આવ્યો છું."
બીજા દિવસથી જ તેણે પોતાની એક નવી સફર શરૂ કરી. તેણે ડાબા હાથથી પીંછી પકડવાનો અઘરો પ્રયત્ન કર્યો. શરૂઆતમાં બધું જ અસ્તવ્યસ્ત હતું. રેખાઓ વાંકીચૂકી આવતી, રંગોના મિશ્રણમાં નિપુણતા નહોતી અને કલાકોની મહેનત પછી પણ પરિણામ નિરાશાજનક રહેતું. લોકો તેને જોઈને મજાક ઉડાવતા અને પાગલ કહેતા કે, "જે હાથ સાથ નથી આપતા, તેને ફરી જીવંત કરવાનો પ્રયત્ન કેમ કરે છે?" પણ આરવ હવે દુનિયાની વાતો પ્રત્યે બહેરાશ અનુભવતો હતો. તે દરરોજ કલાકો સુધી એકાગ્રતાથી અભ્યાસ કરતો. ક્યારેક ગુસ્સામાં તો ક્યારેક પીડાથી આંસુ સાથે તે પોતાના ડાબા હાથને કેળવતો રહ્યો, જાણે કે કોઈ અજાણ્યા સંગીતની સાધના કરતો હોય.
મહિનાઓ વીત્યા અને ધીમે ધીમે તેની આંગળીઓમાં તે લય આવવા લાગી જે પહેલા જમણા હાથમાં હતી. એક વર્ષ પછી, શહેરની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત આર્ટ ગેલેરીમાં એક મોટી સ્પર્ધાનું આયોજન થયું. આરવે છેલ્લા ત્રણ મહિનાની અવિરત અને અત્યંત કઠિન મહેનત પછી એક એવું અદભૂત ચિત્ર બનાવ્યું, જે તેના જીવનના સંઘર્ષ, વેદના અને અંતે મળેલી જીતની એક જીવંત ગાથા હતી. ગેલેરીમાં જ્યારે એ ચિત્ર પ્રદર્શિત થયું, ત્યારે ત્યાં હાજર દરેક વ્યક્તિ સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. ચિત્રમાં એટલી ઊંડાણ હતી કે કોઈને વિશ્વાસ નહોતો આવતો કે આ કોઈ એવા વ્યક્તિએ બનાવ્યું છે, જેને દુનિયાએ વર્ષો પહેલા "અસમર્થ" જાહેર કરી દીધો હતો.
આરવને તે સ્પર્ધામાં પ્રથમ પુરસ્કાર મળ્યો. જ્યારે તે સ્ટેજ પર ટ્રોફી લેવા ગયો, ત્યારે આખી ગેલેરી તાળીઓના ગડગડાટથી ગુંજી ઉઠી હતી. માઈક પકડીને આરવે ગંભીર અને ગૌરવપૂર્ણ અવાજે કહ્યું, "નિષ્ફળતા એ તમને રોકવા માટે નથી આવતી, પણ એ તમને બતાવવા આવે છે કે તમે કેટલી ઊંચાઈએ પહોંચી શકો છો. લોકોએ મને કહ્યું હતું કે મારું નસીબ ખરાબ છે, પણ આજે મને સમજાયું કે નસીબ નહીં, સંકલ્પ મોટો હોય છે. જો હું તે દિવસે હાર માની લેત, તો કદાચ આજે મને મારા બીજા હાથની આ તાકાતનો ક્યારેય પરિચય ન થયો હોત. હું હારવા નહીં, પણ લડવા આવ્યો હતો."
