"ધ લાસ્ટ ચેપ્ટર" — પ્રકરણ ૨: લાઈબ્રેરીનું રહસ્યમય પુસ્તક અને વાંચવાની તીવ્ર ભૂખ
અમદાવાદના આકાશમાં સાંજ પડ્યે અચાનક પલટો આવ્યો હતો. દિવસભરની અસહ્ય ઉકળાટ અને બફારા પછી, વરસાદની પૂર્વસંધ્યાએ આકાશે જાણે પોતાના રંગ બદલ્યા હતા. પશ્ચિમ દિશામાં ઘેરા ડાહ્યા વાદળો ઉતરી આવ્યા હતા અને ક્ષિતિજ પર સોનેરી તથા ઘેરા ભૂખરા રંગોનું અદ્ભુત સંમિશ્રણ રચાયું હતું. ધીમો, ભેજવાળો પવન વાઈ રહ્યો હતો જે કાળઝાળ ગરમીથી હાંફતા શહેરને રાહત આપી રહ્યો હતો.
પરંતુ આ બદલાતા મોસમની પ્રિયાંશ પર કોઈ અસર નહોતી. તે પોતાના ઓરડામાં બંધ હતો અને તેની આખી દુનિયા તે કાળા પૂંઠાવાળી રહસ્યમય ડાયરીમાં સમેટાઈ ગઈ હતી.
પ્રિયાંશને પુસ્તકો વાંચવાની એક અજીબ, લગભગ પાગલપણાની હદ સુધીની ઘેલછા હતી. તેના માટે અક્ષરો માત્ર શાહીનો ડાઘ નહોતા, પણ જીવંત પ્રાણ હતા. જ્યારે તે કોઈ પુસ્તકમાં ડૂબતો, ત્યારે દુનિયાના બાકીના બધા અવાજો મરી જતા. તે રાતભર જાગીને પુસ્તકો 'ગળી' જતો—એટલે કે એક જ બેઠકમાં સેંકડો પાનાં તેના મગજમાં ઉતારી લેતો.
તેના ટેબલ પર કોલેજ પ્રવેશ અને એન્જિનિયરિંગના ફોર્મ્સના કાગળો આમતેમ વિખરાયેલા પડ્યા હતા. તેનો ખાસ મિત્ર સમીર રૂમમાં આવ્યો અને કાગળો તરફ ઈશારો કરીને બોલ્યો, "પ્રિયાંશ! યાર, JEE નું કાઉન્સિલિંગ શરૂ થઈ ગયું છે અને તું હજુ આ જૂની ડાયરી લઈને બેઠો છે? તારું ભવિષ્ય દાવ પર છે!"
પણ પ્રિયાંશની આંખો ડાયરીમાંથી હટતી નહોતી. તેણે સમીર સામે જોયા વગર જ એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ધીમા, અલ્પવિરામવાળા અવાજે કહ્યું, "સમીર, તું નહીં સમજે... વાંચવું એ માત્ર સમય પસાર નથી, એ તો જીવતા જીવ બીજા હજારો જન્મ જીવી લેવાની કળા છે!"* સમીર નિઃશ્વાસ નાખીને રૂમમાંથી બહાર નીકળી ગયો.
પ્રિયાંશે ફરીથી ‘શૂન્યથી પર’ ડાયરી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. જેમ જેમ તે પાનાં ફેરવતો ગયો, તેમ તેમ લાઇબ્રેરીની જૂની, ભેજવાળી ચોપડીઓની ગંધ—જેમાં કાગળના સડેલા માવા અને ઉધઈ ના અર્કની સ્મેલ હતી—તેના આખા રૂમમાં ફેલાઈ ગઈ. તેને એવું લાગવા માંડ્યું કે આ કોઈ સામાન્ય ડાયરી નથી. તેના દરેક પાના પર લખાયેલો શબ્દ કોઈ અદ્રશ્ય મંત્રની જેમ કામ કરી રહ્યો છે. ડાયરીના શબ્દોમાંથી નીકળતી એક અજાણી ઊર્જા જાણે તેને અમદાવાદના આ ગીચ કોલાહલથી દૂર, હિમાલયની બરફાચ્છદ ખીણોમાં આવેલા કોઈ અજ્ઞાત ‘શાંતિ-બિંદુ’ તરફ બોલાવી રહી હતી. તેના કાનમાં પર્વતોના પવિત્ર પવનોનો અવાજ ગુંજવા લાગ્યો.
સમયનું ભાન ભૂલીને તે વાંચતો જ રહ્યો. રાત્રિના બે વાગ્યાનો સમય થયો હશે. વરસાદ હવે જોરથી વરસી રહ્યો હતો અને છાપરા પર પડતા પાણીના છાંટા સંગીત રચતા હતા.
પ્રિયાંશ ડાયરીના અંતિમ ચરણ તરફ પહોંચ્યો. તેના હાથ થોડા ધ્રૂજી રહ્યા હતા. તેણે ડાયરીનું છેલ્લું પાનું ખોલ્યું.
પાના પર કંઈક અંકિત હતું, અને જેવો પ્રિયાંશે તે વાંચવા માટે પોતાની આંગળી ફેરવી, એક અચાનક ચમત્કાર થયો! ડાયરીના પાના પર છપાયેલા અક્ષરો જીવંત થઈને હલવા લાગ્યા. કાગળની સપાટી પરથી એક પાતળી સફેદ ધુમાડા જેવી રેખા નીકળી અને પ્રિયાંશની નજર સમક્ષ આખી જગ્યા બદલાઈ ગઈ.
તે પાનું પલટાઈ ગયું હતું—પરંતુ તે કલ્પનાના હિમાલયમાં નહીં, બલ્કી વાસ્તવિકતામાં અમદાવાદના જ એક જૂના, ખંડેર અને અત્યંત રહસ્યમય સરનામા પર પહોંચી ગયું હતું!
ડાયરીના ખૂણે સ્પષ્ટ અક્ષરે એક સરનામું લખેલું હતું અને નીચે એક જ નામ કોતરેલું હતું: ‘દેવદત્ત શાસ્ત્રી’.
પ્રિયાંશ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. દેવદત્ત શાસ્ત્રી કોણ હતો? અને વીસ વર્ષ પહેલાં ગુમ થઈ ગયેલા આ વ્યક્તિનું કનેક્શન આ ડાયરી સાથે શું હતું? બહાર વરસાદનો ધોધમાર અવાજ વધી ગયો અને પ્રિયાંશના રૂમની દીવાલો પર કોઈ અજાણી પડછાયાની આકૃતિ નૃત્ય કરવા લાગી... સફર હવે ખરેખર જીવલેણ વળાંક લઈ ચૂકી હતી.
