ભાગ ૯ — માણસનું રોકાણ
રમેશ અને સરિતા પહેલી વાર વર્ષો પછી ફરવા જવાના હતા.
ગંતવ્ય બહુ મોટું નહોતું.
માત્ર ત્રણ દિવસ માટે એક નાનું હિલ સ્ટેશન.
પણ સરિતા માટે એ પ્રવાસ કોઈ હિલ સ્ટેશન કરતાં મોટો હતો.
એ જાણતી હતી કે આ પ્રવાસ માત્ર ફરવા માટે નહોતો.
આ પ્રવાસ એ બે માણસો વચ્ચે ખોવાઈ ગયેલા વર્ષોને ફરીથી શોધવાનો પ્રયાસ હતો.
“રમેશ, આ સાડી કેવી લાગે છે?”
સરિતા અરીસાની સામે ઊભી હતી.
રમેશે ચશ્મા ઉતારીને તેને જોયું.
“સરસ લાગે છે.”
“ખરેખર?”
“હા.”
સરિતા હસીને બોલી,
“આટલાં વર્ષોમાં પહેલી વાર તું મારી સાડી ધ્યાનથી જોઈ રહ્યો છે.”
રમેશ પણ હસ્યો.
“પહેલાં સમય નહોતો.”
સરિતા તરત બોલી,
“સમય નહોતો કે આપણે સમય કાઢ્યો નહોતો?”
રમેશ ચૂપ થઈ ગયો.
સરિતાએ વાત હળવી કરવા કહ્યું,
“ચાલો, હવે જૂની વાતો નહીં.”
પણ બંને જાણતા હતા—
કેટલીક જૂની વાતો ભૂલાતી નથી.
એ ફક્ત મનના કોઈ ખૂણામાં જઈને બેસી જાય છે.
એ જ રાત્રે વિવેકનો ફોન આવ્યો.
“પપ્પા, પૈસાનું શું થયું?”
“કાલે ટ્રાન્સફર કરી દઈશ.”
“ઓકે.”
થોડી ક્ષણ શાંતિ રહી.
પછી વિવેક બોલ્યો,
“તમે લોકો ક્યાંક બહાર જવાના છો?”
“હા. ત્રણ દિવસ માટે.”
“હમણાં?”
“હા.”
વિવેક થોડો આશ્ચર્યમાં પડ્યો.
“પપ્પા, આ ઉંમરે તમને આટલું ફરવાનું શું?”
રમેશને આ શબ્દો અંદર સુધી વાગ્યા.
પણ તેણે કંઈ કહ્યું નહીં.
ફક્ત એટલું જ બોલ્યો,
“બેટા, ઉંમર ફરવાની નથી નક્કી કરતી… મન નક્કી કરે છે.”
“હા, પણ પૈસા બચાવશો તો સારું.”
રમેશ હળવેથી હસ્યો.
“હવે થોડા પૈસા ખર્ચીશ પણ.”
“તમારી મરજી.”
ફોન કપાઈ ગયો.
રમેશ થોડા સમય સુધી ફોન જોતો રહ્યો.
પછી સરિતા પાસે જઈને બેઠો.
“વિવેક કહે છે પૈસા બચાવવા જોઈએ.”
સરિતાએ તેની તરફ જોયું.
“અને તું શું કહે છે?”
રમેશે ધીમેથી જવાબ આપ્યો,
“હું કહું છું… હવે થોડું જીવન પણ બચાવવું જોઈએ.”
બીજા દિવસે બંને બસમાં બેઠા.
બારી પાસે સરિતા બેઠી હતી.
રમેશ તેની બાજુમાં.
બસ શહેર છોડીને પહાડ તરફ આગળ વધી રહી હતી.
રસ્તામાં સરિતાએ એક નાનકડા ગામ પાસે બસની બારી બહાર જોયું.
“રમેશ, યાદ છે?”
“શું?”
“આપણે લગ્ન પછી પહેલી વાર અહીંથી પસાર થયા હતા.”
રમેશ થોડો વિચાર્યો.
પછી અચાનક તેના ચહેરા પર સ્મિત આવ્યું.
“હા… ત્યારે તું બહુ ડરી ગઈ હતી.”
“કેમ?”
“તને લાગતું હતું કે લગ્ન પછી હું તને ક્યારેય ફરવા નહીં લઈ જાઉં.”
સરિતા હસવા લાગી.
“મને શું ખબર હતી કે તું સાચે જ નહીં લઈ જાય!”
બંને હસી પડ્યા.
વર્ષો પછી.
એ હાસ્યમાં કોઈ ચિંતા નહોતી.
કોઈ EMI નહોતી.
કોઈ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ નહોતું.
કોઈ ભવિષ્યની ગણતરી નહોતી.
માત્ર બે માણસો હતા.
અને તેમની વચ્ચે બચેલો થોડો પ્રેમ હતો.
હિલ સ્ટેશન પહોંચ્યા પછી બંને હોટેલમાં ગયા.
રૂમ નાનો હતો.
ખૂબ સાદો.
પણ સરિતાને એ રૂમ મહેલ જેવો લાગ્યો.
“કેટલો સરસ છે ને?”
રમેશે કહ્યું,
“હા.”
“મોંઘો હશે.”
“હશે.”
“કેટલા પૈસા લાગ્યા?”
રમેશે હસીને કહ્યું,
“એ ગણતરી આજે નહીં કરીએ.”
સરિતા થોડીવાર તેને જોતી રહી.
“તું ખરેખર બદલાઈ ગયો છે.”
રમેશે બારી ખોલી.
બહાર પહાડો દેખાતા હતા.
“ના સરિતા… હું બદલાયો નથી.”
એ ધીમેથી બોલ્યો,
“મને બસ મોડું સમજાયું છે.”
સાંજે બંને પહાડ પર બેઠા હતા.
સૂર્ય ધીમે ધીમે નીચે જઈ રહ્યો હતો.
સરિતાએ પૂછ્યું,
“રમેશ, જો તને ફરીથી જીવન જીવવાની તક મળે તો શું બદલશે?”
રમેશે લાંબો શ્વાસ લીધો.
“ઘણી બધી વસ્તુઓ.”
“કઈ?”
“બાળકો માટે બચત કરીશ… પણ આખું જીવન નહીં.”
“બીજું?”
“તારી સાથે વધુ સમય વિતાવીશ.”
સરિતાની આંખો ભીની થઈ ગઈ.
“અને તારા માટે?”
રમેશ થોડીવાર ચૂપ રહ્યો.
“મારા માટે?”
“હા.”
રમેશે પહાડોની સામે જોયું.
“મારા માટે જીવવાનું કદાચ શીખીશ.”
સરિતાએ તેનો હાથ પકડી લીધો.
પણ એ જ ક્ષણે રમેશનો ફોન વાગ્યો.
વિવેકનો ફોન હતો.
“હેલો બેટા?”
સામેથી અવાજ ગંભીર હતો.
“પપ્પા… એક વાત કરવી છે.”
“હા, બોલ.”
“જે પ્રોપર્ટીમાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કરવાનું હતું ને… એ ડીલમાં થોડી મુશ્કેલી આવી છે.”
“શું થયું?”
“મારે થોડા વધારે પૈસાની જરૂર પડશે.”
રમેશ ચૂપ રહ્યો.
“કેટલા?”
વિવેકે જે રકમ કહી, એ સાંભળીને રમેશની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.
એટલા પૈસા એટલે તેની લગભગ આખી જીવનભરની બચતનો મોટો ભાગ.
“બેટા, આટલા પૈસા ક્યાંથી લાવું?”
“પપ્પા, તમારી પાસે FD છે ને?”
રમેશે સરિતા તરફ જોયું.
“એ FD તો…”
એ અટકી ગયો.
એણે વિચાર્યું—
આ જ પૈસા તેણે પોતાની અને સરિતાની જિંદગી માટે કાઢ્યા હતા.
વિવેક ફરી બોલ્યો,
“પપ્પા, આ તક ફરી નહીં મળે.”
રમેશે આંખો બંધ કરી.
પહાડોની ઠંડી હવા વચ્ચે પણ તેના કપાળ પર પરસેવો આવી ગયો.
સરિતા બધું સમજી ગઈ.
એણે ધીમેથી માથું હલાવ્યું.
“ના.”
રમેશે તેની આંખોમાં જોયું.
સરિતાએ ફરી માથું હલાવ્યું.
આ વખતે સ્પષ્ટ.
“આ વખતે નહીં.”
રમેશે ફોન કાન પાસે રાખીને કહ્યું,
“વિવેક…”
“હા પપ્પા?”
“હું તને પહેલાં જેટલી મદદ કરી શકું છું એટલી કરીશ.”
“એટલે?”
“પણ મારી અને તારી મમ્મીની આખી બચત હવે નહીં આપું.”
સામેથી લાંબી શાંતિ છવાઈ ગઈ.
પછી વિવેકનો અવાજ આવ્યો,
“પપ્પા, તમે અમને ઉછેર્યા છે. હવે જ્યારે અમને જરૂર છે ત્યારે…”
રમેશે આંખો બંધ કરી.
આ શબ્દો તેના હૃદયને ચીરી ગયા.
પણ આ વખતે તેણે પોતાને રોક્યો.
“બેટા… મેં તને ઉછેર્યો છે.”
થોડી ક્ષણ રોકાઈને બોલ્યો,
“પણ મારી જિંદગી તારી માલિકીની નથી.”
ફોનની બીજી બાજુ ફરી શાંતિ.
“હું તારો પિતા છું, બેટા.”
રમેશનો અવાજ કંપી રહ્યો હતો.
“પણ હવે હું માત્ર પિતા નથી… હું રમેશ પણ છું.”
ફોન કપાઈ ગયો.
સરિતા તેની બાજુમાં આવીને બેઠી.
“તું ઠીક છે?”
રમેશે આંખોમાં આવેલા આંસુ લૂછી નાખ્યા.
“ખબર નથી.”
સરિતાએ તેનો હાથ પકડી લીધો.
“આજે પહેલી વાર તું સાચું રોકાણ કર્યું છે.”
રમેશે તેની તરફ જોયું.
“શું?”
સરિતા હળવું સ્મિત કરી બોલી,
“પોતાના જીવનમાં.”
સૂર્ય સંપૂર્ણપણે અસ્ત થઈ ગયો.
આકાશ ધીમે ધીમે અંધારું થવા લાગ્યું.
પણ રમેશના મનમાં વર્ષો પછી એક અજવાળું થયું હતું.
તેને પહેલી વાર સમજાયું—
સંતાનોને આપેલું બધું જ પ્રેમ નથી હોતું.
ક્યારેક જરૂર કરતાં વધારે આપવું તેમને નિર્ભર બનાવે છે.
અને પોતાને કંઈ જ ન આપવું…
એ પોતાના જીવન સાથે અન્યાય છે.
રમેશે સરિતાનો હાથ વધુ મજબૂતીથી પકડી લીધો.
પણ તેને ખબર નહોતી કે આવનારા દિવસોમાં વિવેકનો એક નિર્ણય આખા પરિવારને ફરી એકવાર એવી પરિસ્થિતિમાં મૂકી દેશે…
જ્યાં પૈસા નહીં, પરંતુ સંબંધોની સાચી કિંમત નક્કી થવાની હતી.
