એક ટીપું — એક જીવન
પહાડ ક્યારેય કોઈની રાહ જોતો નથી.
વિક્રમ આ વાત જાણતો હતો. છતાં આજે એ ત્યાં હતો — થાકેલો, હારેલો, ખાલી. ત્રણ વર્ષની મહેનત, એક સ્વપ્ન, અને છેલ્લે — નિષ્ફળતા. બિઝનેસ ડૂબી ગયો હતો. પૈસા ગયા હતા. અને સૌથી વધારે — વિશ્વાસ ગયો હતો. પોતાના પર નો.
શહેર છોડીને પહાડ પર આવ્યો હતો. કારણ નહોતો ખબર. બસ પગ ચાલ્યા — અને અહીં આવી ગયો.
જંગલ ઘેરું હતું. શાંત હતું. એ શાંતિ વિક્રમને અજીબ લાગી — એના મનમાં તો તોફાન હતું.
અને પછી — વરસાદ આવ્યો.
પહેલાં એક ટીપું. પછી બીજું. પછી આખું આકાશ વરસી પડ્યું.
વિક્રમ ઊભો રહ્યો. ભાગ્યો નહીં. ભીંજાવા દીધો પોતાને — કારણ કે હવે શું ગુમાવવાનું હતું?
ત્યારે એની નજર એક નાનકડા છોડ પર પડી.
પથ્થરની તિરાડમાં ઊગેલો એ નાનકડો છોડ — ચારે બાજુ ફક્ત કઠણ પથ્થર, ન માટી, ન પાણી, ન છાંયો. છતાં એ ઊભો હતો. નાનો હતો, કદાચ નબળો પણ હતો — પણ હતો.
વિક્રમ એની સામે જોઈ રહ્યો.
વરસાદ પડતો રહ્યો. ટીપાં એ નાનકડા છોડ પર પડ્યાં. છોડ ઝૂક્યો — પણ તૂટ્યો નહીં. ફરી સીધો થઈ ગયો. ફરી ઝૂક્યો. ફરી સીધો.
વિક્રમની આંખો ભીની થઈ ગઈ — વરસાદથી નહીં.
એણે વિચાર્યું — આ છોડને કોઈએ નથી કહ્યું કે અહીં ઊગી શકાય. કોઈએ નથી કહ્યું કે પથ્થરમાં જગ્યા છે. કોઈએ નથી આપ્યો સહારો. છતાં એ ઊગ્યો. છતાં એ ઊભો છે.
અને હું?
મને તો માટી હતી. પાણી હતું. સાથ હતો. છતાં એક તોફાનમાં હારી ગયો?
વરસાદ ધીમો થવા લાગ્યો.
વિક્રમ બેઠો — પથ્થર પર, ભીના કપડે, ખાલી ખિસ્સે. પણ કંઈક ભરાઈ રહ્યું હતું અંદર — ધીરે ધીરે, વરસાદના ટીપાંની જેમ.
એણે પેલા નાનકડા છોડને હળવેથી સ્પર્શ કર્યો.
"તેં શીખવ્યું," એ બોલ્યો — કોઈ સાંભળે કે ન સાંભળે.
પહાડ પરથી ધુમ્મસ ઓછું થઈ ગયું. સૂરજ બહાર આવ્યો. ભીના પાંદડાં ચળકી ઊઠ્યાં, જાણે હજારો નાના દીવા એકસાથે જળહળ્યા.
વિક્રમ ઊભો થયો.
એક ઊંડો શ્વાસ લીધો — ભીની માટીની સોડમ, વરસાદની તાજગી, અને અંદરથી આવતી એક નવી તાકાત.
પથ્થરની તિરાડમાં ઊગી શકાય — તો મારાથી પણ ઊગી શકાશે.
આ વખતે — હારેલો નહીં. શીખેલો.
છ મહિના પછી — એ જ પહાડ પર, એ જ વૃક્ષ પાસે — વિક્રમ ફરી આવ્યો.
એ છ મહિના સહેલા નહોતા.
શહેર પાછો ગયો ત્યારે ઘરમાં ફક્ત ખાલી દીવાલો હતી. બેંક એકાઉન્ટમાં ફક્ત થોડા રૂપિયા. મિત્રો દૂર થઈ ગયા હતા — કારણ કે સફળ માણસ સાથે બધા હોય, નિષ્ફળ માણસ સાથે ઓછા. રાત્રે ઊંઘ નહોતી આવતી. એક એક દિવસ ભારે પથ્થર જેવો હતો.
પણ દર વખતે — જ્યારે હાર માનવાનું મન થતું — એ નાનકડો છોડ આંખ સામે આવી જતો.
પથ્થરની તિરાડમાં ઊગેલો. ઝૂકેલો પણ તૂટેલો નહીં.
પહેલો ગ્રાહક આવ્યો — નાનો હતો, પૈસા ઓછા હતા. પણ વિક્રમે એવું કામ કર્યું જાણે આ દુનિયાનો સૌથી મોટો ગ્રાહક હોય. બીજો ગ્રાહક આવ્યો. પછી ત્રીજો. ધીરે ધીરે — ટીપે ટીપે — જેમ વરસાદ જમીનને ભીંજવે, તેમ વિક્રમનું જીવન ફરી લીલું થવા લાગ્યું.
અને આજે — એ ફરી પહાડ પર હતો.
એની આંખો ભીની થઈ — પણ આ વતે દર્દથી નહીં. કૃતજ્ઞતાથી.
દરેક ટીપું કંઈક લઈ આવે છે.અને એ ટીપું લઈ આવ્યું હતું વિક્રમની સૌથી મોટી જીત.પોતાની જાત પર નો — વિશ્વાસ.
