વિસામો (વાર્તા)
ગામની કાચી ગલીમાં સવારનો સૂરજ ઊગતો ત્યારે માટીની સુગંધ આખા વાતાવરણમાં ફેલાઈ જતી. એ જ ગલીમાં રમતો મોટો થયેલો યુવક હતો – મયંક. તેનું બાળપણ ગામની ખેતરો, તળાવ અને વૃક્ષોની છાયામાં વીત્યું હતું. પંખીઓના કલરવ સાથે આંખ ખૂલતી અને સાંજે ગાયોના રેંડ સાથે દિવસ પૂરું થતો. ગામનું જીવન સરળ હતું, પણ દિલથી ભરપૂર.
મયંકના પિતા ખેડૂત હતા. તેઓ ખેતરમાં પરસેવો વહાવીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવતા. માતા ઘરની જવાબદારી સંભાળતી અને બાળકોને સંસ્કાર આપતી. પૈસા ઓછા હતા, પરંતુ ઘરમાં ક્યારેય ખુશીની કમી ન હતી. મયંકે બાળપણથી જ શીખ્યું કે મહેનત અને સંતોષ જીવનની સૌથી મોટી સંપત્તિ છે.
સમય વીતતો ગયો. ભણવામાં હોશિયાર મયંક શહેરમાં ભણવા ગયો. શહેર તેના માટે એક નવી દુનિયા હતી – ઊંચી ઇમારતો, ચમકતા રસ્તાઓ અને સતત દોડતું જીવન. ભણતર પૂરું થતાં જ તેને એક મોટી કંપનીમાં નોકરી મળી. ગામનો દીકરો હવે કોર્પોરેટ જગતમાં પ્રવેશ્યો.
શરૂઆતના દિવસોમાં મયંકને બધું જ રોમાંચક લાગતું. મોટી ઓફિસ, એસી રૂમ, કમ્પ્યુટર પર કામ અને સારી પગાર – તેને લાગ્યું કે હવે તે સફળ થયો. ગામમાં બધા ગર્વ અનુભવતા. પરંતુ થોડા મહિનાઓમાં જ હકીકત સામે આવી.
ઓફિસમાં દબાણ સતત વધતું ગયું. ટાર્ગેટ પૂરા કરવાના, મોડે સુધી કામ કરવાનું અને સતત સ્પર્ધામાં રહેવાનું. મયંક સવારથી રાત સુધી કામમાં ફસાયેલો રહેતો. પગાર વધતો ગયો, પણ મન ખાલી થતું ગયું. શહેરની ભીડમાં તે પોતે એકલો અનુભવતો.
ધીમે ધીમે તેની તબિયત બગડવા લાગી. ઊંઘ ન આવવી, માથાનો દુખાવો અને ચીડિયાપણું – આ બધું રોજિંદું બની ગયું. એક દિવસ ઓફિસમાં ભારે કામ વચ્ચે અચાનક તેને ચક્કર આવ્યા. એ ક્ષણે તેને લાગ્યું કે આ જીવન તેને ખાઈ રહ્યું છે.
ડૉક્ટરે આરામ કરવાની સલાહ આપી. મયંકે થોડા દિવસની રજા લીધી અને ગામ જવાનો નિર્ણય કર્યો. વર્ષો પછી જ્યારે તે ગામમાં પહોંચ્યો, ત્યારે માટીની સુગંધે તેની આંખોમાં આંસુ લાવી દીધા. એ જ રસ્તા, એ જ ખેતરો અને એ જ શાંતિ – બધું તેને પોતાના બાળપણમાં લઈ ગયું.
ગામમાં રહેતાં મયંકને સમજાયું કે અહીં જીવન ધીમે ચાલે છે, પણ સાચું લાગે છે. લોકો એકબીજાની ચિંતા કરે છે. સાંજે ખેતરની વાડીમાં બેઠા રહીને વાતો થાય છે. અહીં તેને સાચો ‘વિસામો’ મળ્યો.
એક દિવસ તે ખેતરમાં પિતასთან બેઠો હતો. પિતા મહેનત કરતા હતા, પણ તેમનો પરસેવો યોગ્ય મૂલ્ય ન પામતો હતો. એ ક્ષણે મયંકના મનમાં વિચાર આવ્યો – શા માટે શહેરમાં શીખેલું જ્ઞાન ગામના કામ ન આવે?
ગામમાં પાછો રહેવાનો નિર્ણય તેણે પાકો કર્યો. નોકરી છોડી દેવી સરળ નહોતી. મિત્રો અને સહકર્મીઓએ તેને પાગલ ગણાવ્યો. પરંતુ મયંક જાણતો હતો કે આ રસ્તો મુશ્કેલ છે, પણ સાચો છે.
તેણે ગામમાં ખેતી આધારિત નાનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો. ગામના ખેડૂતો પાસેથી ઉપજ ખરીદી, તેને પ્રોસેસ કરીને શહેરના બજારમાં વેચવાની વ્યવસ્થા કરી. શરૂઆતમાં ઘણો સંઘર્ષ થયો. પૈસા ઓછા, અનુભવ ઓછો અને લોકોનો વિશ્વાસ જીતવો મુશ્કેલ હતો.
પરંતુ મયંક હાર્યો નહીં. દિવસ-રાત મહેનત કરી. ધીમે ધીમે લોકો જોડાતા ગયા. ગામના યુવાનોને રોજગાર મળવા લાગ્યો. થોડા વર્ષોમાં તેનો વ્યવસાય સફળ બન્યો.
આજે મયંક સફળ છે, પરંતુ તેની ખુશી માત્ર પૈસામાં નથી. સવારે ખેતરની લીલાશ જોઈને જે શાંતિ મળે છે, એ જ તેની સાચી કમાણી છે. ગામ માટે કંઈક કરી શક્યો એનો ગર્વ છે.
મયંક સમજ્યો કે જીવનમાં સતત દોડવું જ સફળતા નથી. ક્યારેક અટકીને, વિસામો લઈને, પોતાના મૂળ તરફ વળવું જરૂરી છે. કારણ કે સાચો વિસામો ત્યાં જ મળે છે, જ્યાંથી આપણે ચાલવાનું શરૂ કર્યું હોય.