દીકરીની જાસૂસી
-રાકેશ ઠક્કર
પ્રકરણ ૧
શહેર આખામાં જેનું નામ આદર અને પ્રતિષ્ઠાથી લેવાતું હતું તેવા નવનીતલાલ આજે એક અજીબ જ અસમંજસમાં ફસાયેલા હતા. વેપારી આલમમાં એમનો ડંકો વાગતો હતો, અનાજ અને કાપડના મોટા ધંધામાં એમની શાખ એવી હતી કે માત્ર એક સહીથી કરોડો રૂપિયાની લેવડ-દેવડ થઈ જતી. પરંતુ આજે દુનિયાભરના વેપારીઓની મુશ્કેલીઓ હલ કરનાર નવનીતલાલ પોતે જ એક એવી અંગત અને પારિવારિક સમસ્યાથી ઘેરાયેલા હતા કે જે કોઈની આગળ મોં ખોલીને કહી શકાય તેમ નહોતું. વાત સીધી હતી પણ ખૂબ જ નાજુક— એમની યુવાન દીકરી સ્નેહાનું બદલાયેલું વર્તન!
એક બાપ તરીકે પોતાની દીકરીની આબરૂ અને પરિવારની પ્રતિષ્ઠા દાવ પર લાગી હોય ત્યારે ક્યાં જવું અને કોની મદદ લેવી? પોલીસ પાસે સીધા જવાય નહીં. કારણ કે વાત ખૂલી જવાનો ડર હતો. કોઈ સગા-સંબંધીને પૂછાય નહીં કેમ કે સમાજમાં નાક કપાઈ જાય. આખરે અઢાર વર્ષની દીકરીના આ રહસ્યમય વર્તન પાછળનું સત્ય જાણવા માટે એમણે એકમાત્ર રસ્તો પસંદ કર્યો—ખાનગી ડિટેક્ટિવ!
પરંતુ ખાનગી ડિટેક્ટિવનું સરનામું મેળવવું પણ લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું હતું. નવનીતલાલે ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક, જાણે કોઈ ગુપ્ત મિશન પાર પાડતા હોય તેમ એક દિવસ પોતાના જૂના અને ભરોસાપાત્ર મિત્ર સમક્ષ એક કલ્પિત કિસ્સો રજૂ કર્યો. એમણે ગંભીર ચહેરે કહ્યું, ‘યાર, મારા એક દૂરના સગા પર મોટી મુસીબત આવી પડી છે. એમના પરિવારમાં કંઈક શંકાસ્પદ ચાલી રહ્યું છે અને એમને કોઈ સારા ખાનગી ડિટેક્ટિવની સખત જરૂર છે. તું કોઈને ઓળખે છે ખરો?’
શેઠની આ ચતુરાઈભરી ચાલ સફળ રહી. પહેલાં તો સામેવાળા વ્યક્તિએ શંકાની નજરે જોયું, પણ પછી નવનીતલાલની ગંભીર મુદ્રા જોઈને એણે એક સરનામું પકડાવ્યું: ‘એક કામ કરો, કોટ વિસ્તારના પેલા જૂના ભીડભાડવાળા ભાગમાં પહોંચી જાઓ. ત્યાં પાંચા પોળ આવેલી છે. એ પોળમાં પેલા પ્રખ્યાત ‘પ્રેતના પીપળા’ની બરાબર સામે ‘બદામી મેન્શન’ નામની એક ખખડધજ અને જૂની ઇમારત ઊભી છે. એના ચોથા માળે તમને એક ઓફિસ જોવા મળશે. ત્યાં ખપાટિયાં જેવાં જીર્ણ બારણાં ઉપર એક લાકડું લટકી રહ્યું હશે, જેના પર લખેલું હશે: ‘જ્ઞા. દ્વિ. એન્ડ જ્ઞા. દ્વિ. બ્રધર્સ.’ બસ, ત્યાં તમારું કામ થઈ જશે!’
‘જ્ઞાની એન્ડ દ્વિવેદી?’ નામ સાંભળીને જ નવનીતલાલના મનમાં ફાળ પડી અને એ થોડા ગભરાયા.
સામેવાળાએ તરત જ એમની ભૂલ સુધારતા ખુલાસો કર્યો, ‘અરે ના શેઠ! ‘જ્ઞાની’ કે ‘દ્વિવેદી’ એવું કંઈ નથી. ‘જ્ઞા. દ્વિ.’ એ તો માત્ર બે સગા ભાઈઓનાં ટૂંકાં નામ છે—જ્ઞાનેશકુમાર અને દ્વિવેદકુમાર!’
સારો અને શુભ દિવસ જોઈને નવનીતલાલજી એ સરનામે પહોંચી ગયા. શહેરનો એ જૂનો વિસ્તાર એટલે જાણે સમય ત્યાં જ થંભી ગયો હોય! ચારેબાજુ ગીચ વસ્તી, અડોઅડ બાંધેલા મકાનો અને હવામાં જૂના ઇતિહાસની ગંધ ભરેલી હતી. નવનીતલાલે પોતાની ગાડી દૂર પાર્ક કરી અને પેલા જૂના મકાન તરફ પગલાં માંડ્યાં. બદામી મેન્શનના સાવ સાંકડા, ઉદીયા અને લાકડાના મજબૂત પણ કડડભૂસ અવાજ કરતા દાદરનાં પગથિયાં ચડવાના શરૂ કર્યા. ચોથા માળ સુધી પહોંચતા તો વેપારની એરકન્ડીશન્ડ ઓફિસોમાં રહેનારા નવનીતલાલ હાંફી ગયા અને એમના શ્વાસ ફૂલી ગયા.
આખરે ચોથા માળે એ ઓફિસ સામે આવી ગઈ. બારણું તો હતું, પણ એની હાલત દયનીય હતી. મૂળ આ પાટિયું બે ખીલીઓ પર મજબૂતાઈથી મારેલું હશે, પણ કાળની થપાટો અને ભેજને કારણે એક ખીલી ક્યારની નીકળી ગઈ હતી, જેના લીધે એ આખું પાટિયું માત્ર એક જ લોખંડની ખીલી પર લટકી રહ્યું હતું અને હવાની લહેરમાં સુંવાળો અવાજ કરી રહ્યું હતું. એ જોઈને નવનીતલાલના મોંમાંથી કડવું સ્મિત સરી ગયું અને એ બબડ્યા, ‘અરે ભગવાન! આ બે ભાઈઓનો આખો ભાર આ એક જ બિચારી ખીલી ઝીલી રહી છે!’
બારણું હળવેથી ધકેલીને શેઠ અંદર દાખલ થયા. અંદરનું વાતાવરણ તો કોઈ હોરર મૂવીના સેટ જેવું અને સાવ ભય પેદા કરે તેવું હતું. ત્યાં કોઈ વેઇટિંગ રૂમ જેવું નામનિશાન નહોતું. માત્ર આઠ બાય દસ ફૂટની સાંકડી ખોલી હતી. જેમાં એક જૂનું, ધૂળથી ખરડાયેલું નાનું ટેબલ ગોઠવેલું હતું. સામેની કાચ વગરની ઝાંખી બારી પાસે એક હાથો ભાંગેલી જૂની ખુરશી પડી હતી. એ ખુરશીમાં એક મૂચ્છડ માણસ શાંતિથી બેઠેલો હતો. નવનીતલાલે તરત જ મનોમન અનુમાન લગાવી લીધું કે આ બે ભાઈઓમાંથી કોઈ એક હોવો જોઈએ.
પેલા બેઠેલા માણસનો ચહેરો જોતા એ સાઠ વર્ષની પાકી ઉંમર બતાવતો હતો, પણ એના માથા પરના ધોળા અને ચમકતા વાળ અઢાર વર્ષના યુવાનની તાજગીની સાક્ષી પૂરતા હતા! નવનીતલાલે મનમાં તરત જ કલ્પના કરી લીધી, ‘નક્કી આ માથા પર પહેરેલી કોઈ નકલી વિગ જ હોવી જોઈએ!’
‘હું જ્ઞાનેશકુમાર. બેસો. શું તકલીફ છે?’ પેલી વિગના માંડવા નીચેથી એકદમ ઘેરો, ગંભીર અને વજનદાર અવાજ સંભળાયો. એ અવાજમાં કોઈ ફાલતુ વાતો માટેનો સમય નહોતો. જ્ઞાનેશકુમારે આગળ કહ્યું, ‘મને વધુ પડતી વાતો કરવાની કે લાંબી પ્રસ્તાવનાઓની આદત નથી. તમે જે ખાસ કામ માટે અહીં આવ્યા છો, એ વાત ફટાફટ બોલવા માંડો.’
શરૂઆતમાં થોડા સંકોચાયેલા નવનીતલાલે જ્ઞાનેશકુમારના એ સચોટ અને ડાબા હાથના ખેલ જેવા અંદાજથી પ્રભાવિત થઈને પોતાના પ્રતિષ્ઠિત પરિવારની અત્યંત ગુપ્ત અને વેદનાસભર વાત એ અજાણ્યા ડિટેક્ટિવ સમક્ષ ખુલ્લી મૂકી દીધી. એમણે એકસામટી વાત શરૂ કરી: ‘મારા પરિવારમાં અત્યારે માત્ર ત્રણ જ સભ્યો રહી ગયા છીએ—હું પોતે, મારી ધર્મપત્ની અને અમારી વ્હાલી દીકરી સ્નેહા. સ્નેહા એટલે મારી યુવાન દીકરી, જે હમણાં જ અઢાર વર્ષની પૂરી થઈ છે.’
નવનીતલાલે પોતાના ગળામાં આવેલા ડૂમાને કાબૂમાં રાખતા આગળ કહ્યું, ‘મૂળ વાત હવે શરૂ કરું છું. મારી આ સ્નેહા છેલ્લા બે મહિનાથી સાવ બદલાઈ ગઈ છે. એનું દિનચર્યાનું આખું ચક્ર ઉલટાઈ ગયું છે. સૌથી મોટું રહસ્ય એ છે કે એ બપોરના સમયે પેટ ભરીને ધરાઈને જમે છે, પણ રાત્રે જમવાના ટેબલ પર એ માંડ બે કોળિયા ભરે છે—જાણે કોઈ નાની ચકલી ચણતી હોય! એ પછી, રાત્રે મોટી થાળી ભરીને સ્વાદિષ્ટ ભોજન પોતાના બેડરૂમમાં ઉપર લઈ જાય છે. અને કમાલની વાત તો એ છે કે, રાત્રે મોડેથી જ્યારે એને ભૂખ લાગે ત્યારે એ બધું જ ખાણું ફટાફટ ઝાપટી જાય છે! સવારે જ્યારે અમારો નોકર એની એ થાળી પાછી લેવા જાય છે, ત્યારે એ થાળી પર નજર નાખતા જ આશ્ચર્ય થાય છે—એ થાળીને પાણીથી માંજવાની પણ જરૂર ન પડે, એટલી હદે એ થાળી ચાટીને એકદમ સાફ થઈ ગઈ હોય છે!’
નવનીતલાલે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ચિંતાતુર અવાજે ઉમેર્યું, ‘અમને અમારી સ્નેહાનું આ અજીબ અને રહસ્યમય વર્તન જરાય સમજાતું નથી. એના મનમાં શું ચાલી રહ્યું છે, એ જાણવા માટે જ હું આજે તમારા દરવાજે આવ્યો છું.’
ઓફિસની એ ધૂળિયા વાતાવરણ વચ્ચે જ્ઞાનેશકુમારની આંખોમાં એક ચમક આવી ગઈ, અને એણે આખો કેસ સાંભળીને પોતાની આગામી ચાલ વિચારવાનું શરૂ કરી દીધું.
