ધોરણ ૧૦ની બોર્ડ પરીક્ષાને હવે માત્ર બે દિવસ જ બાકી હતા. સમગ્ર શાળામાં જોરશોરથી તૈયારીનો માહોલ જામ્યો હતો. પરંતુ હેનીલ નામનો એક વિદ્યાર્થી છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ખૂબ જ ચિંતિત દેખાતો હતો. તે વર્ગમાં સૌથી હોશિયાર વિદ્યાર્થી હતો અને તે હંમેશાં અવ્વલ નંબરે આવતો.
પરીક્ષાના એક દિવસ પહેલાં સાંજે હેનીલ પોતાના મિત્ર જેનીલને મળ્યો. તેણે કહ્યું, "જો હું કાલે શાળામાં ન આવું, તો મારા ટેબલના ત્રીજા ખાનામાં જોવું."
બીજા દિવસે સવારે હેનીલ ક્યાંય જોવા મળ્યો નહીં. તેનો ફોન પણ બંધ આવતો હતો. પરિવાર, મિત્રો અને પોલીસ સૌ તેની શોધખોળમાં લાગી ગયા. પરંતુ કોઈને કંઈ ખબર ન પડી.
જેનીલને અચાનક હેનીલની વાત યાદ આવી. તે શાળામાં ગયો અને તેનું ટેબલ ચકાસ્યુ તો હેનીલના ટેબલના ત્રીજા ખાનામાંથી એક નાની ચાવી અને એક પત્ર મળ્યો. પત્રમાં લખ્યું હતું:
"જો આ પત્ર તારા હાથમાં આવ્યો હોય, તો સમજી લેજે કે હું ગાયબ થઈ ગયો છું. પરંતુ મારી પાછળ જે છે, તેનાથી તું સાવધાન રહેજે. સાચું જાણવા માટે જુના સાયન્સ સેન્ટરના રૂમનંબર ૧૩માં આવજે."
જેનીલ અને તેના બે મિત્રો રાત્રે ત્યાં પહોંચ્યા. આ રૂમ વર્ષોથી બંધ હોય તેવી હાલતમાં હતો. ચાવીથી દરવાજો ખોલતા અંદર એક જૂનો કબાટ દેખાયો કબાટની પાછળ જ એક સિક્રેટ રસ્તો હતો.
તે અંદર ગયા. દિવાલો પર જૂના ફોટોગ્રાફ અને શાળાના દસ્તાવેજો હતા. એક ફોટામાં તેમણે આશ્ચર્યજનક દૃશ્ય જોયું....પચીસ વર્ષ જૂના ફોટામાં હેનીલ જેવો જ દેખાતો એક વિદ્યાર્થી ઊભો હતો!
ત્યાં જ એક અવાજ સંભળાયો:
"હેનીલને શોધવાની જરૂર નથી. તે હવે સત્યની દુનિયામાં પહોંચી ગયો છે."
બધા ગભરાઈ ગયા. પરંતુ અચાનક રૂમની લાઈટ ચાલુ થઈ અને સામે હેનીલ ઊભો હતો!
હેનીલે હસીને કહ્યું, "ડરવાની જરૂર નથી. હું ગાયબ થયો નહોતો. હું એક રહસ્ય ઉકેલી રહ્યો હતો."
પછી તેણે ખુલાસો કર્યો કે શાળાના જૂના રેકોર્ડમાં તેને પોતાના દાદાના ભાઈનો ફોટો મળ્યો હતો, જે વર્ષો પહેલાં પરીક્ષા પહેલા ગાયબ થયા હતા. એ રહસ્ય ઉકેલવા માટે તેણે આ બધું આયોજન કર્યું હતું.
પરંતુ જ્યારે સૌ બહાર નીકળવા લાગ્યા, ત્યારે દિવાલ પર લટકેલો પચીસ વર્ષ જૂનો ફોટો નીચે પડ્યો.
ફોટામાં જે વિદ્યાર્થી હતો, તે હવે ગાયબ હતો...
અને તેની જગ્યાએ હેનીલનો ચહેરો દેખાતો હતો...
આજ સુધી કોઈ સમજી શક્યું નથી કે એ માત્ર સંયોગ હતો કે શાળાના જૂના રહસ્યે ફરી એકવાર પોતાનો શિકાર શોધી લીધો હતો...
ફોટો હાથમાંથી નીચે પડતાં જ બધાના ચહેરા પર ભય છવાઈ ગયો. પચીસ વર્ષ જૂના ફોટામાં હવે હેનીલનો ચહેરો દેખાતો હતો, જ્યારે પહેલાં ત્યાં એક અજાણ્યા વિદ્યાર્થીનો ચહેરો હતો.
જેનીલે તરત જ ફોટો ફરીથી ઉઠાવ્યો, પરંતુ હવે ફોટામાં બધું સામાન્ય લાગતું હતું. મિત્રો વિચારમાં પડી ગયા કે શું તેમણે ખરેખર કંઈ જોયું હતું કે પછી તે માત્ર ભ્રમ હતો?
બીજા દિવસે બોર્ડની પરીક્ષા શરૂ થઈ. અચાનક પરીક્ષા દરમિયાન હેનીલની ખુરશી ખાલી જોવા મળી. શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓમાં ફરી હાહાકાર મચી ગયો. આ વખતે હેનીલ ખરેખર ગાયબ હતો.
જેનીલને યાદ આવ્યું કે હેનીલે એકવાર કહ્યું હતું, "જો હું બીજી વાર ગાયબ થઈ જાઉં, તો મારી ડાયરી નું છેલ્લું પાનું વાંચજે."
ઘરે જઈને જેનીલે ડાયરી ખોલી. છેલ્લાં પાનાં પર માત્ર ચાર શબ્દો લખેલા હતા:
"સમય ફરીથી ખુલ્લી ગયો."
સાથે એક નકશો પણ હતો, જે શાળાના ભૂગર્ભ રસ્તા તરફ લઈ જતો હતો.
જેનીલ અને પોલીસ ત્યાં પહોંચ્યા. રસ્તાના અંતે એક જૂનો ઓરડો હતો. ઓરડામાં એક ઘડિયાળ હતી, જે વર્ષોથી બંધ હતી, પરંતુ એ દિવસે બરાબર બપોરે બાર વાગ્યે ફરી ચાલુ થઈ ગઈ.
ઘડિયાળની પાછળ એક લોખંડનું બોક્સ હતું. તેમાં પચીસ વર્ષ પહેલાં ગાયબ થયેલા વિદ્યાર્થીની ડાયરી હતી. છેલ્લી નોંધમાં લખેલું હતું:
"જે દિવસે આ ઘડિયાળ ફરી ચાલશે, એ દિવસે કોઈ બીજો મારી જગ્યાએ આવશે."
એ જ સમયે ઓરડાની દીવાલ પર એક નવો ફોટો દેખાયો.
ફોટામાં હેનીલ ઉભો હતો...
અને તેની પાછળ જેનીલ દેખાતો હતો.
જેનીલના હાથમાંથી ડાયરી નીચે પડી ગઈ.
કારણ કે તેને યાદ આવ્યું
આજે તેની પોતાની પરીક્ષાના એક દિવસ પહેલાંની રાત હતી...
ફોટામાં હેનીલની પાછળ પોતાનો ચહેરો જોઈને તે ગભરાઈ ગયો. તેણે તરત જ શાળાના ભૂગર્ભ ઓરડામાંથી બહાર નીકળવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ લોખંડનો દરવાજો પોતાની મેળે બંધ થઈ ગયો.
અચાનક જૂની ઘડિયાળે એક વાગ્યાનો ટકોરો કર્યો.
ઓરડાની દિવાલો પર અજાણ્યા પડછાયાઓ દેખાવા લાગ્યા. ધીમે ધીમે તે પડછાયાઓ ઓ માણસોના આકારમાં ફેરવાઈ. તેઓ બધા શાળાના યુનિફોર્મમાં હતા.
જેનીલે આશ્ચર્યથી જોયું. તેમની વચ્ચે હેનીલ પણ ઊભો હતો.
"હેનીલ! તું અહીં છે?" જેનીલે બૂમ પાડી.
હેનીલે ધીમા અવાજે કહ્યું, "હું અહીં છું, પણ હવે પાછો જઈ શકતો નથી. અમે બધા સમયના કેદીઓ છીએ."
જેનીલ કંઈ સમજે તે પહેલાં જ એક વૃદ્ધ માણસ સામે આવ્યો. તેના હાથમાં વર્ષો જૂની પરીક્ષાની ઉત્તરવહી હતી.
"હું ૧૯૭૮માં ગાયબ થયેલો વિદ્યાર્થી છું," તેણે કહ્યું. "દર પચીસ વર્ષે આ ઘડિયાળ કોઈ એક વિદ્યાર્થીને પોતાની દુનિયામાં ખેંચી લે છે. જ્યાં સુધી કોઈ આ ચક્રને તોડે નહીં, ત્યાં સુધી અમે મુક્ત નહીં થઈએ."
"પણ આ ચક્ર તૂટશે કેવી રીતે?" જેનીલે પૂછ્યું.
વૃદ્ધ માણસે કહ્યું, "જે દિવસે કોઈ વિદ્યાર્થી પોતાની પરીક્ષા છોડીને મિત્રને બચાવવા આવશે, તે દિવસે સમયનો દરવાજો બંધ થઈ જશે."
જેનીલ સમજી ગયો કે જો તે બહાર નીકળીને પરીક્ષા આપવા જશે, તો હેનીલ સહિત બધા વિદ્યાર્થીઓ હંમેશ માટે અહીં જ ફસાઈ જશે.
એ સમયે ઘડિયાળે છેલ્લો ટકોરો કર્યો.
જેનીલે નિર્ણય લીધો.
તેણે પોતાની ઉત્તરવહી, જે અજાણ્યા રીતે તેની બેગમાં આવી ગઈ હતી, આગમાં નાખી દીધી.
જેમ જ કાગળ સળગ્યો, ઓરડામાં ભયંકર પ્રકાશ ફેલાયો. દિવાલો ધ્રુજવા લાગી. ઘડિયાળના કાંટા ઉલટા ફરવા લાગ્યા.
અને અચાનક...
જેનીલે પોતાની આંખો ખોલી.
તે પરીક્ષા હોલમાં બેઠો હતો.
બધા વિદ્યાર્થીઓ હાજર હતા.
હેનીલ તેની બાજુમાં બેઠો હતો, જાણે કશું જ બન્યું ન હોય.
જેનીલે રાહતનો શ્વાસ લીધો.
પણ જ્યારે તેણે પ્રશ્નપત્ર ખોલ્યું, ત્યારે તેના છેલ્લા પાનાં પર લાલ શાહીમાં માત્ર એક જ વાક્ય લખેલું હતું—
"આભાર... હવે તારો વારો નથી."
જેનીલે ચોંકીને પાછળ જોયું.
વર્ગના છેલ્લા બેન્ચ પર એક અજાણ્યો વિદ્યાર્થી બેઠો હતો...
જેના ચહેરા પર ધીમું સ્મિત હતું.
અને તેની સામેની ઉત્તરવહી પર વર્ષ લખેલું હતું
૨૦૫૧
વિવાનના શરીરમાંથી પરસેવો છૂટી ગયો. ઉત્તરવહી પર લખેલું વર્ષ — ૨૦૫૧ — જોઈને તે સ્તબ્ધ થઈ ગયો.
છેલ્લી બેન્ચ પર બેઠેલો અજાણ્યો વિદ્યાર્થી ધીમે ધીમે ઊભો થયો. ઘંટ વાગતાં જ બધા વિદ્યાર્થીઓ બહાર નીકળી ગયા, પરંતુ જાણે કોઈએ તેને જોયો જ ન હોય.
જેનીલ તેની પાસે ગયો.
"તું કોણ છે?" તેણે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું.
અજાણ્યા વિદ્યાર્થીએ હસીને કહ્યું,
"મારું નામ નીલ છે... અને હું વર્ષ ૨૦૫૧માંથી આવ્યો છું."
વિવાનના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.
"પણ એ કેવી રીતે શક્ય છે?"
નીલે પોતાની બેગમાંથી એક જૂની તસવીર કાઢી. તસવીરમાં હેનીલ, જેનીલ અને તેમનો આખો ક્લાસ હતો. પાછળ એક નાનકડો છોકરો ઊભો હતો.
"આ હું છું," નીલે કહ્યું. "હું હેનીલનો દીકરો છું."
જેનીલને વિશ્વાસ ન આવ્યો.
"પણ હેનીલ તો હજુ વિદ્યાર્થી છે!"
"હા," નીલે જવાબ આપ્યો, "પણ ભવિષ્યમાં એક ભયંકર ઘટના બનવાની છે. આ શાળાની ઘડિયાળ માત્ર સમયનો દરવાજો નથી, તે એક ચેતવણી છે."
નીલે કહ્યું કે વર્ષ ૨૦૫૧માં શાળા સંપૂર્ણપણે ખંડેર બની ગઈ છે. અનેક વિદ્યાર્થીઓ રહસ્યમય રીતે ગાયબ થઈ ગયા હતા. અને આ બધું શરૂ થયું હતું આ વર્ષની પરીક્ષાના દિવસથી.
"જો આપણે મૂળ કારણ શોધી ન શકીએ, તો ઇતિહાસ ફરી ફરીને પોતાને દોહરાવશે," નીલે કહ્યું.
એટલામાં શાળાની જૂની ઘડિયાળે બાર ટકોરા કર્યા.
જેનીલ, હેનીલ અને નીલ દોડી દોડી ભૂગર્ભ ઓરડામાં પહોંચ્યા.
પરંતુ આ વખતે ત્યાં એક નવો દરવાજો દેખાયો.
તેના ઉપર લખેલું હતું—
"પ્રવેશ માત્ર સ્થાપક માટે."
દરવાજો પોતાની મેળે ધીમે ધીમે ખુલવા લાગ્યો.
અંદર અંધકાર હતો.
અને અંધકારમાંથી એક અવાજ સંભળાયો
"આખરે તમે આવી ગયા... હું છેલ્લા સો વર્ષથી તમારી રાહ જોઈ રહ્યો હતો."
પ્રકાશ પડતાં ત્રણેયના ચહેરા પર ડર છવાઈ ગયો.
કારણ કે તેમની સામે ઊભેલો માણસ કોઈ બીજો નહોતો...
પણ વૃદ્ધ થયેલો જેનીલ જ હતો!
અને તેની પાછળ દિવાલ પર વર્ષ લખેલું હતું..
૨૧૦૧
"હું જ આ રહસ્યની શરૂઆત કરનાર છું..."
વૃદ્ધ જેનીલે કહ્યું.
અને ઓરડાનો દરવાજો ધડાકા સાથે બંધ થઈ ગયો. જેનીલ, હેનીલ અને નીલ ડરી ગયા. તેમની સામે ઊભેલો વૃદ્ધ માણસ ખરેખર વૃદ્ધ જેનીલ જ હતો.
"આ શક્ય નથી!" યુવાન જેનીલ બોલી ઊઠ્યો.
વૃદ્ધ જેનીલ હળવેથી હસ્યો.
"મને પણ એક સમય એવો જ લાગતો હતો. પરંતુ સમયને હરાવવાનો પ્રયાસ કરતાં કરતાં હું જ તેની જાળમાં ફસાઈ ગયો."
તેણે દિવાલ પર લગાવેલી એક વિશાળ ઘડિયાળ તરફ આંગળી ચીંધી.
"આ ઘડિયાળ કોઈ સામાન્ય યંત્ર નથી. ૧૯૦૧માં શાળાના સ્થાપક, પ્રોફેસર અનંત મહેતાએ તેને બનાવી હતી. તેમનો હેતુ હતો ભૂતકાળની ભૂલો સુધારવાનો. પરંતુ એક ભયંકર ભૂલથી આ ઘડિયાળ સમયના ચક્રમાં ફેરવાઈ ગઈ."
હેનીલે પૂછ્યું, "તો પછી આ ગાયબ થતા વિદ્યાર્થીઓનું શું?"
વૃદ્ધ જેનીલની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
"હું મારા મિત્રોને બચાવવા માંગતો હતો. દર વખતે કોઈ ગાયબ થતું, હું સમય પાછળ જઈને તેને બચાવવાનો પ્રયત્ન કરતો. પરંતુ દરેક પ્રયત્ન સાથે એક નવું ચક્ર સર્જાતું ગયું. સો વર્ષમાં હજારો સમયરેખાઓ બની ગઈ."
નીલે ધીમેથી પૂછ્યું, "તો આ બધું બંધ કેવી રીતે થશે?"
વૃદ્ધ જેનીલે એક નાનકડું ધાતુનું પેન્ડુલમ બહાર કાઢ્યું.
"આ ઘડિયાળનું હૃદય છે. જો તેને નષ્ટ કરી દેવામાં આવશે, તો બધા સમયચક્ર તૂટી જશે. પરંતુ જે વ્યક્તિ તેને નષ્ટ કરશે, તેનું અસ્તિત્વ સમયમાંથી હંમેશ માટે ભૂંસાઈ જશે."
ત્રણેય એકબીજાને જોવા લાગ્યા.
એટલામાં ઓરડાની દીવાલો પર હજારો ચહેરાઓ દેખાવા લાગ્યા. તે બધા વર્ષોથી ગાયબ થયેલા વિદ્યાર્થીઓ હતા.
"અમને મુક્ત કરો..." હજારો અવાજો એકસાથે ગૂંજી ઊઠ્યા.
યુવાન જેનીલ પેન્ડુલમ તરફ આગળ વધ્યો.
પણ અચાનક નીલે તેનો હાથ પકડી લીધો.
"ના! જો તમે એવું કરશો, તો મારું ભવિષ્ય જ અસ્તિત્વમાં નહીં રહે."
વૃદ્ધ જેનીલે શાંતિથી કહ્યું,
"ક્યારેક ભવિષ્ય બચાવવા કરતાં ભૂલ સુધારવી વધુ જરૂરી હોય છે."
ઘડિયાળે મધરાતના બારના ટકોરા કર્યા.
પેન્ડુલમમાંથી તેજ પ્રકાશ નીકળવા લાગ્યો.
અને એ ક્ષણે...
ઓરડાની પાછળથી એક બાળકીનો અવાજ સંભળાયો....
"ના દાદા... આ રસ્તો ખોટો છે."
બધાએ પાછળ જોયું.
દરવાજા પાસે એક નાની બાળકી ઊભી હતી.
તેના હાથમાં એક ફોટો હતો.
ફોટામાં જેનીલ, હેનીલ, નીલ અને એ બાળકી ચારેય એક પરિવારની જેમ હસતા દેખાતા હતા.
બાળકીએ ધીમેથી કહ્યું....
"હું વર્ષ ૨૧૫૧માંથી આવી છું...
અને હું તમારી પૌત્રી છું."
વૃદ્ધ જેનીલના હાથમાંથી પેન્ડુલમ નીચે પડી ગયું...
અને પહેલી વાર, સો વર્ષમાં, ઘડિયાળ બંધ થઈ
ઓરડામાં શાંતિ છવાઈ ગઈ. દિવાલો પર દેખાતા હજારો ચહેરા ધીમે ધીમે અદૃશ્ય થવા લાગ્યા. વર્ષોથી ગાયબ થયેલા વિદ્યાર્થીઓના આત્માઓ જાણે મુક્ત થઈ રહ્યા હતા.
નાની બાળકી આગળ વધી.
"મારું નામ આન્યા છે," તેણે કહ્યું. "હું વર્ષ ૨૧૫૧માંથી આવી છું."
વૃદ્ધ જેનીલની આંખોમાં આશ્ચર્ય અને ખુશીના આંસુ આવી ગયા.
"તો પછી... સમયચક્ર તૂટી ગયું?" હેનીલે પૂછ્યું.
આન્યાએ માથું ના માં હલાવ્યું.
"ના. આ તો માત્ર પહેલું દ્વાર હતું."
તેણે હાથમાં રહેલો ફોટો જમીન પર મૂક્યો. ફોટો પોતાની મેળે ફેરવાઈ ગયો. પાછળ એક અજાણ્યો નકશો હતો.
નકશાના મધ્યમાં એક જ શબ્દ લખેલો હતો—
"અનંત"
"પ્રોફેસર અનંત મહેતાએ માત્ર એક ઘડિયાળ બનાવી નહોતી," આન્યાએ કહ્યું, "તેમણે સાત સમયદ્વાર બનાવ્યા હતા. આ શાળા તેની માત્ર શરૂઆત હતી."
એટલામાં જમીન ધ્રૂજવા લાગી.
બંધ પડી ગયેલી ઘડિયાળની પાછળની દિવાલ તૂટવા લાગી.
પથ્થરો ખસતાં અંદર એક વિશાળ ગોળાકાર ઓરડો દેખાયો.
તેની દીવાલો પર સાત ચિહ્નો કોતરાયેલા હતા.
અને દરેક ચિહ્નની નીચે એક એક વર્ષ લખેલું હતું
૧૯૦૧
૧૯૭૮
૨૦૨૬
૨૦૫૧
૨૧૦૧
૨૧૫૧
અને છેલ્લું વર્ષ...
????
"આ છેલ્લું વર્ષ કેમ નથી લખેલું?" જેનીલે પૂછ્યું.
આન્યાનો ચહેરો ગંભીર થઈ ગયો.
"કારણ કે એ વર્ષ હજુ આવ્યું નથી."
અચાનક સાતમું ચિહ્ન ચમકવા લાગ્યું.
અને એક યાંત્રિક અવાજ ગુંજ્યો
"અંતિમ રક્ષકને બોલાવો."
એ જ સમયે, ઓરડાની વચ્ચે જમીન ફાટી ગઈ.
ધીમે ધીમે એક કાચની પેટી બહાર આવી.
પેટીની અંદર એક વિદ્યાર્થી શાંતિથી સૂતો હતો.
તેના યુનિફોર્મ પર કોઈ નામ નહોતું.
માત્ર એક નંબર લખેલો હતો
"૦૦૧"
અને જ્યારે પેટી ધીમે ધીમે ખુલી...
તે વિદ્યાર્થીએ પોતાની આંખો ખોલી.
તેની નજર સીધી જેનીલ પર પડી.
અને તેણે ધીમેથી કહ્યું
"જેનીલ.. તું આખરે આવી ગયો. હું ૨૫૦ વર્ષથી તારી રાહ જોઈ રહ્યો છું."
પણ સૌથી ભયાનક વાત તો એ હતી કે...
તે વિદ્યાર્થીનો ચહેરો જેનીલ જેવો જ હતો.
હેનીલ અને નીલ સ્તબ્ધ થઈ ગયા.
"આ... આ કોણ છે?" હેનીલે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું.
અજાણ્યા વિદ્યાર્થીએ સ્મિત કર્યું.
"મારું નામ કોઈ નથી જાણતું. પરંતુ પ્રોફેસર અનંત મહેતાએ મને એક નામ આપ્યું હતું વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧."
જેનીલે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "પણ તું મારા જેવો કેમ દેખાય છે?"
વિદ્યાર્થી ૦૦૧એ જવાબ આપ્યો,
"કારણ કે હું તારો પૂર્વજ નથી...
હું તારુ પ્રથમ રૂપ છું."
"પ્રથમ રૂપ?" નીલ ચોંકી ગયો.
"હા. સમયચક્ર શરૂ થાય તે પહેલાં, ૧૮૫૧માં, હું એક સામાન્ય વિદ્યાર્થી હતો. પ્રોફેસર અનંત મહેતાએ સમયને સમજવાનો એક પ્રયોગ કર્યો. પરંતુ એ પ્રયોગમાં મારું અસ્તિત્વ હજારો ટુકડાઓમાં વહેંચાઈ ગયું. દરેક યુગમાં મારો એક ભાગ જન્મ લેતો રહ્યો."
જેનીલ, વૃદ્ધ જેનીલ, નીલ, આન્યા...
બધા એક જ અસ્તિત્વના અલગ અલગ પડછાયા હતા!
એટલામાં સાતમું ચિહ્ન તેજસ્વી બની ઊઠ્યું.
યાંત્રિક અવાજ ફરી ગુંજ્યો...
"અંતિમ દ્વાર ખોલવામાં આવ્યું છે."
સમગ્ર ઓરડો ધ્રૂજવા લાગ્યો.
અને દિવાલ પર છેલ્લું વર્ષ દેખાવા લાગ્યું
૨૫૦૧
આન્યા ગભરાઈ ગઈ.
"ના! આ તો થવું જ ન જોઈએ! ૨૫૦૧નું દ્વાર ક્યારેય ખૂલવું ન જોઈએ!"
વિદ્યાર્થી ૦૦૧ના ચહેરા પર પહેલી વાર ભય દેખાયો.
"એ આવી ગયો..."
અચાનક અંધકારમાંથી લાલ આંખો ચમકી.
એક ઊંચો પડછાયો આગળ આવ્યો.
તેના હાથમાં એક કાળી ઘડિયાળ હતી.
અને તેના ચહેરા પર...
જેનીલનું જ વૃદ્ધ, પણ ભયાનક સ્વરૂપ હતું.
"હું છું..."
તે અવાજ ગુંજ્યો.
"સમયનો સમ્રાટ."
"૨૫૦૧માં, જ્યારે તમે બધા સમયચક્ર તોડવાનો પ્રયત્ન કર્યો, ત્યારે હું જ બચી ગયો. અને હવે હું દરેક યુગને મારી કેદમાં કરી લઈ જઈશ."
સમયના સમ્રાટે કાળી ઘડિયાળ ઊંચી કરી.
છેલ્લે માત્ર એક જ અવાજ સંભળાયો—
"હવે શરૂઆત થશે અંતની....
અને આખો ઓરડો અંધકારમાં ડૂબી ગયો.
જ્યારે પ્રકાશ પાછો આવ્યો, ત્યારે જેનીલ, હેનીલ, નીલ, આન્યા અને વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧ પોતાને એક અજાણી દુનિયામાં જોવા લાગ્યા.
આકાશમાં કોઈ સૂર્ય નહોતો.
હજારો ઘડિયાળો હવામાં તરતી હતી.
અને દરેક ઘડિયાળ અલગ અલગ સમય બતાવતી હતી.
"આ ક્યાં છીએ આપણે?" હેનીલે પૂછ્યું.
વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧ ધીમેથી બોલ્યો,
"આ છે 'સમયનું રાજ્ય'... જ્યાં ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્ય એક સાથે અસ્તિત્વ ધરાવે છે."
અચાનક કાળા વાદળોમાંથી સમયનો સમ્રાટ પ્રગટ થયો.
તેના હાથમાં કાળી ઘડિયાળ હતી.
"તમે સમયને બચાવવા આવ્યા છો?" તે હસ્યો.
"પણ સમય તો મારી અંદર જ કેદ છે."
એક જ ક્ષણમાં હજારો દ્રશ્યો દેખાવા લાગ્યા.
જેનીલે પોતાને વૃદ્ધ જોયો.
હેનીલે પોતાને ગાયબ થતો જોયો.
નીલે પોતાની દુનિયાનો વિનાશ જોયો.
અને આન્યાએ પોતાની જ યાદો અદૃશ્ય થતી જોઈ.
"તમે મને હરાવી શકતા નથી," સમયનો સમ્રાટ બોલ્યો.
"કારણ કે હું તમે પોતે જ છું. હું દરેક ડર, દરેક પસ્તાવો અને દરેક અધૂરી ઇચ્છામાંથી જન્મ્યો છું."
વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧ આગળ વધ્યો.
"તો પછી તારો અંત પણ અમારી અંદર જ છે."
તેના શબ્દો સાથે સાતેય સમયદ્વાર ચમકવા લાગ્યાં.
અચાનક પ્રોફેસર અનંત મહેતાનો અવાજ ગુંજ્યો
"સમયને કોઈ જીતી શકતું નથી. તેને માત્ર સ્વીકારી શકાય છે."
જેનીલ સમજી ગયો.
સમયનો સમ્રાટ કોઈ દુશ્મન નહોતો.
તે બધા લોકોના ભૂતકાળને બદલવાની જિદ્દનું પરિણામ હતો.
જેનીલે પોતાની આંખો બંધ કરી.
"હું મારી ભૂલો સ્વીકારું છું."
હેનીલે કહ્યું,
"હું મારા ભવિષ્યથી ડરતો નથી."
નીલે કહ્યું,
"હું જે ગુમાવીશ તેનો શોક કરીશ, પણ સમયને રોકીશ નહીં."
અને આન્યાએ કહ્યું,
"હું મારા અસ્તિત્વને બચાવવા માટે બીજાનું અસ્તિત્વ નહીં છીનવી લઉં."
જેમ જેમ તેઓ પોતાના ડર સ્વીકારતા ગયા, તેમ સમયના સમ્રાટનું શરીર પ્રકાશમાં બદલાવા લાગ્યું.
પણ અચાનક...
વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧ ચીસ પાડી ઊઠ્યો.
"ના! બહુ મોડું થઈ ગયું!"
આકાશમાં તરતી બધી ઘડિયાળો એક સાથે બંધ થઈ ગઈ.
અને એક અજાણ્યો અવાજ ગુંજ્યો...
"પ્રયોગ પૂર્ણ થયો."
ચારેય તરફ સફેદ પ્રકાશ ફેલાયો.
અને જેનીલે પોતાની આંખો ખોલી.
તે પરીક્ષાના હોલમાં બેઠો હતો.
તેના સામે પ્રશ્નપત્ર હતું.
તારીખ હતી—
૨૩ માર્ચ, ૨૦૨૬
અને શિક્ષક બોલ્યા :
"સમય શરૂ થાય છે."
જેનીલ ગભરાઈને ઊભો થયો.
કારણ કે પ્રથમ બેન્ચ પર બેઠેલો વિદ્યાર્થી કોઈ બીજો નહોતો...
પણ પ્રોફેસર અનંત મહેતા હતા.
અને તેઓ માત્ર એક જ વાત બોલ્યા
"વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧, પ્રશ્ન નંબર એકનો જવાબ આપો
જેનીલના કાનમાં શિક્ષકનો અવાજ ગુંજતો રહ્યો
"વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧, પ્રશ્ન નંબર એકનો જવાબ આપો."
આખો પરીક્ષા હોલ શાંત હતો.
પણ કંઈક અજુગતું હતું.
બધા વિદ્યાર્થીઓ એકસરખા દેખાતા હતા.
બધાના યુનિફોર્મ પર નામ નહોતાં.
માત્ર નંબર લખેલા હતા—
૦૦૨, ૦૦૩, ૦૦૪...
જેનીલે પોતાની તરફ જોયું.
તેના એડમિટ કાર્ડ પર પણ નામ નહોતું.
માત્ર એક નંબર હતો
૦૦૧
તેના શ્વાસ ઝડપથી ચાલવા લાગ્યા.
"આ શું છે?" તે બૂમ પાડી ઊઠ્યો.
ત્યારે શિક્ષકની ખુરશી પરથી પ્રોફેસર અનંત મહેતા ઊભા થયા.
"પ્રશ્ન નંબર એકનો જવાબ સરળ છે," તેમણે શાંતિથી કહ્યું.
"તું કોણ છે?"
જેનીલ ચોંકી ગયો.
"હું... જેનીલ."
પ્રોફેસરે માથું હલાવ્યું.
"ના."
"હું વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧."
"ના."
"હું... એક સામાન્ય વિદ્યાર્થી."
"ના."
પ્રોફેસર અનંત મહેતાની આંખોમાં અજાણી ચમક હતી.
"તું એ વ્યક્તિ છે જેને પોતાની ઓળખ શોધવાની છે."
એટલામાં સમગ્ર વર્ગખંડ બદલાવા લાગ્યો.
દીવાલો અદૃશ્ય થઈ ગઈ.
આસપાસ અનંત આકાશ દેખાવા લાગ્યું.
અને લાખો પરીક્ષા ટેબલ વચ્ચે એક જ ઘડિયાળ લટકી રહી હતી.
પ્રોફેસર અનંત મહેતાએ કહ્યું—
"સમય, ભવિષ્ય, ભૂતકાળ, સમ્રાટ, ૨૫૦૧...
આ બધું માત્ર એક પ્રશ્નના જવાબ માટે હતું."
જેનીલે ધીમેથી પૂછ્યું...
"કયો પ્રશ્ન?"
પ્રોફેસરે સ્મિત કર્યું.
"જો તને જીવન ફરીથી શરૂ કરવાની તક મળે, તો શું તું બધું બદલવાનો પ્રયત્ન કરીશ, કે પછી જે મળ્યું છે તેને સ્વીકારીને આગળ વધશે?"
જેનીલ શાંત થઈ ગયો.
તેને હેનીલ યાદ આવ્યો.
નીલ યાદ આવ્યો.
આન્યા યાદ આવી.
સમયનો સમ્રાટ યાદ આવ્યો.
અને સૌથી વધારે પોતાની ભૂલો યાદ આવી.
ઘણી વાર તે ઇચ્છતો હતો કે કંઈક બદલાઈ જાય.
પણ હવે તેને સમજાયું કે દરેક ભૂલ, દરેક દુઃખ અને દરેક યાદે તેને એ બનાવ્યો હતો જે તે આજે છે.
જેનીલે સ્મિત સાથે જવાબ આપ્યો
"હું પાછા જઈને કંઈ બદલવા નથી માંગતો. હું જે છું, તેને સ્વીકારીને આગળ વધવા માંગુ છું."
પ્રોફેસર અનંત મહેતાના ચહેરા પર સંતોષ દેખાયો.
"અભિનંદન, વિદ્યાર્થી નંબર ૦૦૧."
"તું પરીક્ષામાં પાસ થયો."
એટલામાં સમગ્ર જગત પ્રકાશમાં ઓગળી ગયું.
જેનીલે ફરી આંખો ખોલી.
સવારે સૂર્ય ઉગ્યો હતો.
તે પોતાના ઘરમાં હતો.
આજે ખરેખર બોર્ડની પરીક્ષાનો દિવસ હતો.
મમ્મી રસોડામાંથી બોલ્યા—
"જેનીલ, મોડું થાય છે!"
જેનીલ દોડી બહાર આવ્યો.
શાળાના દરવાજા પાસે હેનીલ ઊભો હતો.
"અરે! ક્યાં ખોવાઈ ગયો હતો?" હેનીલે હસીને પૂછ્યું.
જેનીલ પણ હસી પડ્યો.
બંને મિત્રો પરીક્ષા હોલમાં ગયા.
પણ પોતાની બેઠક પર બેસતાં જેનીલની નજર છેલ્લી બેન્ચ પર પડી.
ત્યાં એક વૃદ્ધ માણસ શાંતિથી બેઠા હતા.
તેમના હાથમાં જૂની ઘડિયાળ હતી.
અને તેમની આંખોમાં ઓળખાણભર્યું સ્મિત હતું.
પ્રોફેસર અનંત મહેતાએ ધીમેથી આંખ મીંચી...
અને અદૃશ્ય થઈ ગયા.
પ્રશ્નપત્રના છેલ્લા પાનાં પર માત્ર એક જ વાક્ય લખેલું હતું
"સમયની સૌથી મોટી જીત તેને બદલવામાં નથી, પરંતુ તેને સમજવામાં છે."
:-સમાપ્ત-:
