ભાગ 1 — "ફેંસલો"
સુરત ફેમિલી કોર્ટના ગલિયારામાં સવારના દસ વાગ્યાનો તડકો બારીઓમાંથી ત્રાંસો પડતો હતો અને એ તડકામાં ધૂળના ઝીણા કણો હવામાં તરતા દેખાતા હતા જાણે સમય પણ થોડી ક્ષણો માટે થંભી ગયો હોય. કુણાલ દરવાજા પાસે ટેકો દઈને ઊભો હતો, હાથ ખિસ્સામાં વ્યવસ્થિત ઈસ્ત્રી કરેલા કપડાં અને ચમકતી ઘડિયાળ સાથે એવો દેખાવ જે પહેલી નજરે વિશ્વાસપાત્ર લાગે. ચહેરા પર એક ઠંડી સંતોષભરી શાંતિ. એના હોઠના ખૂણે એક ઝીણું લગભગ ન દેખાય એવું સ્મિત રમતું હતું એવું સ્મિત જે કોઈ દુઃખની ઘડીમાં ના હોવું જોઈએ, અને જે ક્યારેય એની આંખો સુધી પહોંચતું નહોતું. પણ ત્યાં હાજર ચાલીસેક લોકોમાંથી કોઈએ એ નોંધ્યું નહીં. કોઈએ નોંધવાની જરૂર પણ ના સમજી, કારણ કે બધાની નજર બીજે જ ક્યાંક હતી જે હતો 35 વયનો યુવાન શિવાન.
શિવાન બાંકડા પર એકલો બેઠો હતો, થોડે દૂર. જાણે એ ટોળાનો ભાગ જ ના હોય. ઊંચો, પાતળો બાંધો, ખભા થોડા ઝૂકેલા જાણે થાક શરીરમાં જ વસી ગયો હોય. હાથમાં મોબાઈલ હતો પણ સ્ક્રીન બંધ. જાણે એણે પોતાના હાથે જ દુનિયા સાથેનો છેલ્લો દોરો કાપી નાખ્યો હોય. એની આંખો ફર્શ પરની ટાઈલ્સના ડિઝાઇન પર સ્થિર હતી, પણ મન ત્યાં નહોતું. ચાર વર્ષની જિંદગી, હજારો નાની-મોટી ક્ષણો બધું હવે એક ફાઈલમાં, થોડા કાગળિયામાં સમેટાઈ જવાનું હતું.
એ ચાર વર્ષ પ્રિયા સાથેના હતા — શિવાનની પત્ની જેની સાથે એના લગ્ન થયા હતા એક સાદા, ખુશીભર્યા સમારંભમાં, બંને પરિવારોના આશીર્વાદ સાથે. આજે એ જ સંબંધનો અંત એટલો જ સાદો પણ સાવ જુદા જ વાતાવરણમાં આ કોર્ટના ગલિયારામાં લખાઈ રહ્યો હતો.
શિવાનનો સ્વભાવ જ એવો હતો ઓછું બોલવાવાળો પણ આસપાસનું બધું બારીકાઈથી નોંધનારો. ડેટા એનાલિસ્ટ તરીકેની આદત કદાચ જન્મજાત ટેવ. એણે નોંધ્યું કે એની સાસુ ત્રણ વાર ઘડિયાળ તરફ જોઈ ચૂકી હતી, જાણે કોઈ બીજી અગત્યની મુલાકાત હોય. એણે એ પણ નોંધ્યું કે કુણાલના હાથમાં એક ફોલ્ડર હતું ભૂરા રંગનું જૂનું, જેના પર કંઈક લખેલું હતું જે અહીંથી વંચાય એમ નહોતું. કુણાલ કોર્ટની બહાર કેમ કોઈ દસ્તાવેજ લઈને ફરતો હતો, એ પ્રશ્ન શિવાનના મનમાં એક ક્ષણ માટે ઝબક્યો અને પછી થાકમાં ઓગળી ગયો. એ સમયે એને ખબર નહોતી કે એ જ ફોલ્ડર, એ જ સ્મિત આવનારા મહિનાઓમાં કેટલું મોટું રહસ્ય છુપાવીને બેઠું છે, રહસ્ય જે એની આખી જિંદગીની દિશા બદલી નાખવાનું હતું.
અંદર કોર્ટરૂમમાં જજે માથું ઊંચું કર્યા વગર, જાણે રોજની આદત હોય એમ, બોલ્યા "Mutual consent." બે અંગ્રેજી શબ્દો. ચાર વર્ષના લગ્નજીવનનો, બે પરિવારોના સપનાનો, અસંખ્ય રાત્રિઓની વાતચીતોનો સરવાળો બે શબ્દોમાં સમેટાઈ ગયો. શિવાનને એ ક્ષણે કંઈ અનુભવાયું નહીં ના રાહત, ના દુઃખ. ફક્ત એક વિચિત્ર શૂન્યતા જાણે શરીર હાજર હોય પણ મન ક્યાંક બીજે ઊડી ગયું હોય.
બહાર નીકળતાં, ગલિયારામાં ઊભેલા સગાં-સંબંધીઓની નજરો એની તરફ ફરી. કોઈ સીધું બોલ્યું નહીં, પણ એ ચૂપકીદીમાં જે હતું એ કોઈ શબ્દો કરતાં વધુ તીખું હતું જાણે કોઈ ગુનેગારને હમણાં જ સજા સંભળાવવામાં આવી હોય અને ટોળું એનો ચહેરો જોવા આતુર હોય. પ્રિયાની માસી જે હંમેશા શિવાનને "બેટા" કહીને બોલાવતી, આજે નજર ફેરવીને ઊભી રહી. કોઈએ આશ્વાસન ન આપ્યા, કોઈએ "ઠીક છે ને?" પૂછવાની તસ્દી ન લીધી.
શિવાન ધીમા પગલે એ બધાની વચ્ચેથી પસાર થયો, કોઈની સામે જોયા વગર, જાણે એક અદૃશ્ય રસ્તો કાપતો હોય. કોરિડોરના છેડે પહોંચતાં પહેલાં એની બાજુમાંથી પસાર થતાં કુણાલે ધીમેથી, લગભગ ફિસફિસાટમાં કહ્યું, "ટેક કેર, શિવાનભાઈ." અવાજમાં ચિંતા હતી, પણ શબ્દોની પસંદગી કંઈક વિચિત્ર રીતે ઠંડી હતી જાણે કોઈએ સ્ક્રિપ્ટ વાંચી હોય. શિવાને ફક્ત માથું હલાવ્યું, જવાબ આપવાની હિંમત કે ઈચ્છા બંનેમાંથી કંઈ નહોતું બચ્યું.
પાર્કિંગ સુધીનું અંતર ખરેખર તો ફક્ત પચાસ મીટરનું હતું, પણ એ દિવસે એ એને જિંદગીનો સૌથી લાંબો રસ્તો લાગ્યો. દરેક પગલે એને લાગ્યું કે પાછળથી કોઈ જોઈ રહ્યું છે, જોકે પાછળ ફરીને જોવાની હિંમત ના થઈ. કારમાં બેસીને એણે થોડી ક્ષણો સ્ટિયરિંગ પર માથું ટેકવ્યું, પછી ઊંડો શ્વાસ લઈને ગાડી ચાલુ કરી.
ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે ફ્લેટ સાવ ખાલી-ખાલી લાગતો હતો, જોકે એમાં કંઈ ખાસ બદલાયું નહોતું. બેડરૂમમાં કબાટનું એક પડખું અડધું ખાલી હતું જ્યાં પ્રિયાના કપડાં લટકતાં હતાં, ત્યાં હવે ફક્ત થોડા ખાલી હેંગર્સ હળવેકથી હલતા, લિવિંગ રૂમની દીવાલ પર હજુ પણ એક જૂનો ફ્રેમ કરેલો ફોટો લટકતો હતો ગોવાના બીચ પરના તેમના હનીમૂનનો. શિવાને એને ઉતારવાનું વિચાર્યું, હાથ પણ ઊંચો કર્યો, પણ છેલ્લી ઘડીએ અટકી ગયો. "કાલે," એણે મનમાં કહ્યું, જોકે એને ખબર હતી કે કાલે પણ એ કંઈ કરવાનો નથી. થાકના કારણે એ સોફા પર ફસડાઈ પડ્યો, અનાયાસે એની નજર એ જ ફોટા પર પાછી ગઈ. યાદ આવ્યું, એ દિવસે પ્રિયાએ કહ્યું હતું, "શિવાન, તું ક્યારેય કોઈ વાત ખુલ્લેઆમ કહેતો જ નથી, બધું મનમાં જ રાખે છે." એ સમયે એ વાત મજાકમાં કહેવાઈ હતી, હસીને. આજે એ જ વાક્ય શિવાનના કાનમાં જુદી રીતે ગુંજતું હતું જાણે કોઈ ભવિષ્યવાણી હોય જે એ સમયે કોઈએ ગંભીરતાથી ના લીધી.
બરાબર એ જ સમયે બારીના પડદા પાછળથી થોડી હલચલ થઈ. પાડોશની આંટી જે કદાચ કલાકોથી આ ક્ષણની રાહ જોતી હોય એમ પડદો સહેજ ખસેડીને ડોકિયું કરી ગઈ.
"બેટા, ચા પીશે?" એનો અવાજ મીઠો હતો, પણ આંખોમાં જે ચમક હતી એ સહાનુભૂતિ કરતાં કુતૂહલ વધારે બતાવતી હતી જાણે એ જોવા માંગતી હોય કે "તૂટેલા માણસ"નો ચહેરો બરાબર કેવો દેખાય છે, જેથી સાંજે બીજા પાડોશીઓને વિગતવાર કહી શકાય.
"ના આંટી, થેંક યુ." શિવાને હળવેકથી કહ્યું અને બારી તરફ પીઠ ફેરવી લીધી. આંટી થોડી ક્ષણો ત્યાં જ ઊભી રહી, જાણે વધુ કંઈ સાંભળવાની આશા હોય, પછી નિરાશ થઈને પડદો પાછો સરકાવી લીધો. શિવાનને ખબર હતી કે સાંજ પડતાં પડતાં આખી સોસાયટીમાં "શિવાનભાઈની હાલત" વિશે ત્રણ-ચાર જુદી જુદી વાર્તાઓ ફરવા લાગશે, દરેક વાર્તા સત્યથી થોડી વધુ દૂર.
ઘરમાં એકલો પડ્યા પછી થોડી ક્ષણો એ ફક્ત છત તરફ તાકી રહ્યો. પછી જાણે કોઈ આદત હોય એમ એનો હાથ પોતાની જાતે જ ટેબલ પર પડેલા ફોન તરફ ગયો. સ્ક્રીન અનલોક કરતાં જ નોટિફિકેશનનો આખો ઢગલો સ્ક્રીન પર ઊભરાયો મેસેજ પર મેસેજ એક પછી એક.
47 unread WhatsApp messages
શિવાનની આંગળી થોડી ક્ષણો સ્ક્રીન ઉપર અધ્ધર રહી, જાણે એ જાણતો હોય કે આ મેસેજ ખોલવાનો અર્થ છે કોઈ નવા તોફાનમાં પ્રવેશવું. બહાર સાંજ ધીમે ધીમે ઊતરી રહી હતી, અને ઘરની અંદરનો અંધારો ઓરડો હજુ વધુ ચૂપ થતો જતો હતો. દૂરથી કોઈ મંદિરમાં આરતીનો ઘંટ વાગવા લાગ્યો, અને એ અવાજ, જે સામાન્ય રીતે શાંતિ આપતો, આજે વિચિત્ર રીતે ખાલી લાગ્યો.
શિવાને એક નજર ફોનની સ્ક્રીન પર નાખી. મોટાભાગના મેસેજ "મહેતા પરિવાર" ગ્રુપમાંથી હતા. એક-બે નામ પરિચિત હતાં, પણ મોટાભાગનાં નામ પાછળ ફક્ત "..." દેખાતું હતું જાણે કોઈ ટાઈપ કરી રહ્યું હોય, અટકી રહ્યું હોય, ફરી ટાઈપ કરી રહ્યું હોય. કંઈક એવું જે એની ગેરહાજરીમાં આકાર લઈ રહ્યું હતું, જેના વિશે એને હજુ કંઈ ખબર નહોતી અને એ "કંઈક," આવતી કાલ સુધીમાં આખા શહેરમાં એની ઓળખ બદલી નાખવાનું હતું.
એણે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો જાણે કોઈ ઊંડા, અજાણ્યા પાણીમાં કૂદકો મારતા પહેલા લેવાય એવો શ્વાસ અને આંગળી ધીમેથી ગ્રુપ આઇકોન તરફ વધારી. સ્ક્રીન પર પહેલો મેસેજ ખૂલવાની જ તૈયારીમાં હતો, જ્યારે શિવાનને હજુ ખબર નહોતી કે એ એક ટચ, એની જિંદગીના સૌથી અંધારા અધ્યાયનું પહેલું પાનું ખોલવાનું હતું.
(ભાગ 1 સમાપ્ત)
