વિવિધ ધર્મોનું મહાસંગમ, ઇતિહાસના છુપાયેલા આક્રમણો અને ૨૨ પગથિયાંનું મનોવૈજ્ઞાનિક વિજ્ઞાન
બ્રહ્મ પદાર્થ અને ભવિષ્ય માલિકા: ન્યુક્લિયર રેડિયેશનની અફવાઓનું સત્ય, ભગવાન કૃષ્ણની નાભિ અને કળિયુગના લક્ષણો
કોણાર્કનું બ્લેક પગોડા અને જગન્નાથનું વ્હાઇટ પગોડા: પથ્થરો પર કંડારેલું કાવ્ય, ૧૨ જોડી પૈડાંની સમય-ઘડિયાળ અને રહસ્યમય જિરાફ
આદિ શંકરાચાર્ય અને ચૈતન્ય મહાપ્રભુ: સનાતનને પુનર્જીવિત કરનારા અવતાર પુરુષો અને વૃંદાવનની શોધનો સાચો ઇતિહાસ
મંદિરોની દીવાલોમાં શ્વાસ લેતો ભારતનો સાચો ઇતિહાસ
ઇતિહાસ માત્ર પુસ્તકોના પાનાઓમાં કે શૈક્ષણિક અભ્યાસક્રમોમાં સીમિત નથી હોતો, તે આપણા પ્રાચીન મંદિરોની દીવાલોમાં શ્વાસ લે છે અને આપણી સંસ્કૃતિના ધબકારામાં જીવંત રહે છે. આપણે ત્યાં સામાન્ય રીતે એવી સમજણ છેકે, ધાર્મિક ગ્રંથો માત્ર પૂજા-પાઠ પૂરતા મર્યાદિત છે, પરંતુ પુરાતત્વીય વિજ્ઞાનના ચશ્માથી જોવામાં આવે તો આ ગ્રંથો અને મંદિરો આપણી વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિના જીવંત દસ્તાવેજો છે. લોકપ્રિય પત્રકાર શુભંકર મિશ્રા ના પૉડકાસ્ટમાં વિરાસત શોધકર્તા અને ઇતિહાસવિદ સૂર્ય એસ. રોય એ જગન્નાથ પુરી, કોણાર્કના સૂર્ય મંદિર અને બ્રજમંડળના ઇતિહાસના એવા અજાણ્યા પાસાઓ પરથી પડદો હટાવ્યો છે, જે ઇતિહાસના પુસ્તકોમાં ક્યારેય ભણાવવામાં આવ્યા નથી.
પરબ્રહ્મ જગન્નાથ તત્વ અને અજાણ્યા આક્રમણોનો કાળો ઇતિહાસ
જગન્નાથ પુરીના મહાપ્રભુ કોઈ સામાન્ય દેવતા નથી, પણ તેઓ સનાતનના પરબ્રહ્મ સ્વરૂપ છે જેમાં વિષ્ણુ, કૃષ્ણ, શિવ, બૌદ્ધ, જૈન અને આદિવાસી સંસ્કૃતિનો અદ્ભુત સમન્વય જોવા મળે છે. સૂર્ય એસ. રોય સમજાવે છે કે વિષ્ણુ ભક્તો તેમને શ્રીકૃષ્ણ તરીકે જુએ છે, મહાદેવના ભક્તો ભૈરવ તરીકે, શાક્ત ભક્તો દક્ષિણા કાલી તરીકે, બૌદ્ધો તથાઘત બુદ્ધના અંશ તરીકે અને જૈન ધર્મના લોકો તીર્થંકર ઋષભનાથ તરીકે પૂજે છે. આદિવાસી સબર જ્ઞાતિના લોકો તેમને 'કિટુમ' એટલે કે વૃક્ષ દેવતા તરીકે પૂજતા હતા. પૌરાણિક કથાઓ મુજબ, કેવી રીતે એક લોકલ આદિવાસી દેવતા મુખ્ય બ્રાહ્મણિકલ વ્યવસ્થા સાથે ભળી ગયા તેનું જગન્નાથ સંસ્કૃતિ શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. જગન્નાથ નામ ઘણું આધુનિક છે (૧૪મી સદીનું), પરંતુ વેદોમાં તેમનો અસલી ઉલ્લેખ 'પુરુષોત્તમ' તરીકે મળે છે. આથી જ આ ક્ષેત્રને પુરુષોત્તમ ક્ષેત્ર અથવા શ્રીક્ષેત્ર કહેવામાં આવે છે. મંદિરમાં પ્રવેશતા આવતા બાવીસ પગથિયાં (૨૨ પાહિચ) એ મનુષ્યની પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિયો, પાંચ કર્મેન્દ્રિયો અને અહંકાર વગેરે આંતરિક પ્રવૃત્તિઓનું પ્રતીક છે, જેને ઓળંગીને જ પરબ્રહ્મ સુધી પહોંચી શકાય છે.
આપણને માત્ર સોમનાથ મંદિર પર થયેલા ૧૭ આક્રમણો જ ભણાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ વાસ્તવમાં જગન્નાથ મંદિર પર સોમનાથ કરતાં પણ વધુ એટલે કે ૧૮ વખત આક્રમણ થયા છે, જે ઇતિહાસમાંથી ગાયબ કરી દેવાયા છે. બંગાળ સલ્તનતના અફઘાન કમાન્ડર કાલાપહાડે અહીં પ્રચંડ વિધ્વંસ કર્યો હતો અને મંદિરના આંગણામાં રહેલા કલ્પવૃક્ષને સળગાવી દીધું હતું. આ આક્રમણોનો મુખ્ય હેતુ જગન્નાથજીની અખૂટ સંપત્તિ લૂંટવાનો હતો. મુઘલ શાસક ઓરંગઝેબના સમયમાં આ મંદિર સળંગ ૫૦ વર્ષ સુધી બંધ રહ્યું હતું અને તમામ ઉત્સવો-રથયાત્રા રોકી દેવામાં આવ્યા હતા. ખુર્દાના ગજપતિ મહારાજે મુઘલ ગવર્નરને મોટી લાંચ આપીને એક નકલી વિગ્રહ દિલ્હી મોકલી દીધો હતો અને અસલી મૂર્તિઓ છુપાવીને મંદિરનું રક્ષણ કર્યું હતું. પવિત્ર વિગ્રહોને બચાવવા માટે પૂજારીઓ અને સેવાયતોએ અસહ્ય કષ્ટો ભોગવીને મૂર્તિઓને ચિલ્કા સરોવરના ટાપુઓમાં જમીન નીચે છુપાવી દીધી હતી.
બ્રહ્મ પદાર્થનું વૈજ્ઞાનિક સત્ય અને ભવિષ્ય માલિકાના સંકેતો
સોશિયલ મીડિયા અને ઇન્ટરનેટ પર પુરી જગન્નાથ મંદિરના વિગ્રહમાં રહેલા 'બ્રહ્મ પદાર્થ' વિશે ભારે અફવાઓ ફેલાવવામાં આવે છે કે તે ભગવાન કૃષ્ણનું ધબકતું હૃદય છે, તે રેડિયોએક્ટિવ છે અથવા તે કોઈ ન્યુક્લિયર એનર્જી ધરાવે છે. આ અફવાઓનું ખંડન કરતા શોધકર્તા સૂર્ય એસ. રોય જણાવે છે કે જો તેમાં ન્યુક્લિયર રેડિયેશન હોત તો હજારો વર્ષોમાં સેવાયતો અને ભક્તો તેનાથી પ્રભાવિત થયા હોત. શાસ્ત્રોક્ત અને પુરાતત્વીય દૃષ્ટિએ બ્રહ્મ પદાર્થ એ વાસ્તવમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની 'નાભિ' છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે પણ જ્યારે મનુષ્યના દેહને અગ્નિદાહ આપવામાં આવે છે ત્યારે નાભિનો ભાગ ક્યારેય સંપૂર્ણ સળગતો નથી, જેને ગંગામાં પધરાવવામાં આવે છે. નવકલેવર (મૂર્તિ બદલવાની ગુપ્ત પ્રક્રિયા) દરમિયાન આ બ્રહ્મ પદાર્થને નવી મૂર્તિમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે, જેના પ્રોટોકોલ અત્યંત કડક અને ગુપ્ત હોય છે.
કાલાપહાડે જ્યારે મૂર્તિઓને ગંગા કિનારે સળગાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો ત્યારે લોકવાયકા મુજબ તેનું હાર્ટ એટેકથી તાત્કાલિક મૃત્યુ થયું હતું. તે સમયે બિસેર મોહંતી નામના એક પરમ વૈષ્ણવ ભક્તે સળગેલી મૂર્તિઓમાંથી બ્રહ્મ પદાર્થને સુરક્ષિત બહાર કાઢીને પોતાના સંકીર્તનના 'મૃદંગ' ની અંદર છુપાવી દીધો હતો અને રાતોરાત તેને ઓરિસ્સા પાછો લાવ્યો હતો. ઓરિસ્સાના પ્રાચીન ગ્રંથ 'ભવિષ્ય માલિકા' માં કળિયુગના અંત અને સંક્રાંતિ કાળના જે લક્ષણો બતાવવામાં આવ્યા છે, તે આજે સાચા પડી રહ્યા છે, જેમ કે મંદિરના પરિસરમાં રક્તપાત થવો કે કોઈ કિન્નર દ્વારા શિખર પરથી કૂદીને આત્મહત્યા કરવી વગેરે ઘટનાઓ તાજેતરના વર્ષોમાં બની ચૂકી છે.
કોણાર્કનું સૂર્ય મંદિર અને પ્રાચીન મરીન ટેકનોલોજીનું સાચું ગૌરવ
પુરીથી થોડે દૂર આવેલું કોણાર્કનું સૂર્ય મંદિર ભારતનું સૌથી મોટું ઓપન એસ્ટ્રોનોમિકલ સેન્ટર (ખગોળશાસ્ત્રીય કેન્દ્ર) હતું. રાજા લાંગુલા નરસિંહ દેવ પ્રથમે ૧૩મી સદીમાં અફઘાન સેના સામે ધર્મયુદ્ધ જીત્યાની ખુશીમાં પોતાની માતાની પ્રેરણાથી આ ભવ્ય મંદિર બનાવ્યું હતું. આ મંદિરમાં કંડારેલા ૨૪ વિશાળ પૈડાં (સનડાયલ) પૃથ્વીની સૌથી સચોટ સૂર્ય ઘડિયાળ છે. આ મંદિર કોઈ મુઘલ આક્રમણથી નથી તૂટ્યું, પરંતુ દરિયાની સતત ખારાશને કારણે અને શિખર પરથી ભારે પથ્થર (ગજસિંહ) નીચે પડવાને કારણે તે કાળક્રમે ધ્વસ્ત થયું હતું. બ્રિટિશ સરકારે ૧૯૦૧માં જગમોહનને પડતો બચાવવા માટે તેની અંદર રેતી ભરીને તેને સીલ કરી દીધું હતું, જેને હવે એએસઆઈ રેતી બહાર કાઢીને સ્ટીલ રિઇન્ફોર્સમેન્ટ સાથે ફરીથી લોકો માટે ખુલ્લું કરવા જઈ રહી છે.
કોણાર્ક મંદિરની દીવાલો પર એક અદ્ભુત આઇકોનોગ્રાફી (શિલ્પચિત્ર) જોવા મળે છે જેમાં 'જિરાફ' કંડારેલો છે. તે જમાનામાં ઓરિસ્સામાં જિરાફ ક્યાંથી આવ્યો? તે દર્શાવે છે કે ભારતનો આફ્રિકન બંદરો સાથે પ્રચંડ દરિયાઈ વેપાર હતો. આફ્રિકાના રાજાઓએ ગજપતિ રાજાને જિરાફ ભેટમાં આપ્યો હતો. ઓરિસ્સા તેના પ્રચંડ હાથીઓ માટે જાણીતું હતું, તેથી જ ત્યાંના રાજાઓ 'ગજપતિ' કહેવાતા. પ્રાચીન સમયમાં ચિલ્કા અને તામ્રલિપ્ત એવા કુદરતી બંદરો હતા જ્યાં ૭૦૦ થી ૨૦૦૦ સૈનિકો અને વેપારીઓ તેમજ હાથીઓ સમાઈ શકે તેવા વિશાળ જહાજોનું નિર્માણ થતું હતું. ભારતનું સિલ્ક રોમન સામ્રાજ્યમાં એટલું લોકપ્રિય હતું કે રોમનોએ સિલ્ક ખરીદવા માટે પોતાનું અડધું સોનું ભારતને આપી દીધું હતું.
ભક્તિ આંદોલન અને વૃંદાવનની પુનઃ શોધનો ઇતિહાસ
પોડકાસ્ટના અંતિમ ચરણમાં શ્રી ચૈતન્ય મહાપ્રભુના ઐતિહાસિક પ્રદાનની ચર્ચા કરવામાં આવી છે. ૧૫મી સદીમાં જ્યારે બંગાળ અને ઉત્તર ભારતમાં ઇસ્લામિક ધર્માંતરણ અને અત્યાચારો ચરમસીમા પર હતા, ત્યારે ૬ ફૂટ ૬ ઇંચ લાંબી કાયા અને તેજસ્વી ગૌરવર્ણ ધરાવતા ચૈતન્ય મહાપ્રભુએ ભક્તિ આંદોલનની શરૂઆત કરીને સનાતનને એક પ્રચંડ કવચ પૂરું પાડ્યું હતું. આજે આપણે જે ભવ્ય ગોવિંદ દેવ જી, ગોપીનાથ જી અને મદન મોહન જીના મંદિરો સાથેનું 'વૃંદાવન' જોઈએ છીએ, તે વાસ્તવમાં ચૈતન્ય મહાપ્રભુ અને તેમના દ્વારા મોકલવામાં આવેલા છ ગોસાઈઓની દેન છે. મુસ્લિમ આક્રમણોને કારણે આખો બ્રજમંડળ ખંડેર અને જંગલ બની ગયો હતો, જેને આ મહાપુરુષોએ શાસ્ત્રોક્ત સંશોધનો કરીને ફરીથી શોધી કાઢ્યો અને વૈષ્ણવ ભક્તિનું મુખ્ય કેન્દ્ર બનાવ્યું. આ ગોસાઈઓનું વર્ચસ્વ એટલું પ્રચંડ હતું કે ખુદ મોગલ સમ્રાટ અકબર પણ ૧૫૭૦માં સ્વામી હરિદાસ પાસે નિધિવનમાં નતમસ્તક થઈને રાસલીલા જોવા આવ્યો હતો.
વિજ્ઞાનનો અંત અને દિવ્યતાની શરૂઆત
જગન્નાથ પુરીમાં અને કોણાર્કમાં વિજ્ઞાન અને આધ્યાત્મિકતાનો અદ્ભુત સંગમ જોવા મળે છે. આપણું વિજ્ઞાન જે બ્લેક હોલ કે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની વાતો આજે કરે છે, તેને આપણા શાસ્ત્રોમાં 'હિરણ્યગર્ભ' અને 'મહાકાલી' ના સ્વરૂપમાં ક્યારનુંયે વર્ણવી દેવાયું છે. વિજ્ઞાન જ્યાં પોતાની મર્યાદા સ્વીકારે છે, ત્યાંથી જ સનાતનની દિવ્યતા અને ચમત્કારોની શરૂઆત થાય છે. ૧૯૯૦માં જ્યારે ઓરિસ્સામાં ભયાનક સુપર સાયક્લોન આવ્યું, ત્યારે તેના આગલા દિવસે રાત્રે ૧૧ વાગ્યે જગન્નાથ મંદિરના નીલચક્રમાંથી એક દિવ્ય વાદળી પ્રકાશ નીકળીને સમુદ્ર તરફ ગયો હતો અને જે વાવાઝોડું પુરીને તબાહ કરવાનું હતું, તેનો રૂટ ડાયવર્ટ થઈ ગયો હતો. આવા અનગણિત જીવંત પુરાવાઓ સાબિત કરે છે કે જગન્નાથ મહાપ્રભુ એ માત્ર મૂર્તિ નથી, પણ જીવંત પરબ્રહ્મ શક્તિ છે, જે યુગો યુગોથી ભારતવર્ષનું રક્ષણ કરી રહી છે.
