વિક્રમ મેહતાની ધરપકડ એ માત્ર એક ઉપરછલ્લો વિસ્ફોટ હતો, પણ મેહતા સામ્રાજ્યના પાયામાં લાગેલી આગ હજુ બુઝાઈ નહોતી. કોર્પોરેટ જગત માટે અભિમન્યુ એક રહસ્યમયી વિજેતા હતો, પણ અભિમન્યુ પોતે જાણતો હતો કે આ તો માત્ર એક ભયાનક ભૂલભૂલામણીનું પ્રવેશદ્વાર હતું. બપોરના બે વાગ્યા હતા. મુંબઈની ગરમી અને હવામાં રહેલો ભેજ એક પ્રકારની ગૂંગળામણ પેદા કરી રહ્યા હતા. અભિમન્યુ પોતાની ઓફિસની કાચની દીવાલ પાસે ઊભો હતો. નીચે અરબી સમુદ્રના મોજાં કિનારે અથડાઈને પાછા વળતા હતા, બરાબર એવી જ રીતે જેમ અભિમન્યુના મનમાં સવાલો અથડાઈ રહ્યા હતા. તેની આંખોમાં વિજયનો ગર્વ નહીં, પણ એક આંતરિક ઘા દેખાતો હતો – તેની માતાનું રહસ્યમય મૃત્યુ, જેનો પડછાયો તેને લંડન સુધી પીછો કરતો રહ્યો હતો.
આર્થર રોડ જેલના અંધારિયા ખૂણામાં વિક્રમ મેહતા અત્યારે લાચાર બેઠો હતો. જે ચહેરા પર થોડા કલાકો પહેલાં સત્તાનો અહંકાર હતો, ત્યાં હવે માત્ર શુદ્ધ ભય હતો. જેલના સળિયા પાછળથી આવતો પંખાનો અવાજ પણ તેને કોઈની ચીસ જેવો લાગતો હતો. ત્યારે જ એક જેલર અંદર આવ્યો અને કોઈ પણ શબ્દ બોલ્યા વગર વિક્રમની સામે એક કાળું પરબિડિયું ફેંક્યું. વિક્રમના હાથ ધ્રૂજતા હતા.
તેણે પરબિડિયું ખોલ્યું તો અંદર કોઈ પત્ર નહોતો, માત્ર એક 'લાલ રાણી'નું પત્તું હતું. વિક્રમનો શ્વાસ રુંધાવવા લાગ્યો. તે પત્તું જોતા જ તેના મગજમાં ૨૫ વર્ષ જૂની એક રાત તાજી થઈ ગઈ – એ રાત જ્યારે 'લાલ રાણી'ના સંકેત સાથે મેહતા પરિવારમાં પહેલું લોહી રેડાયું હતું. વિક્રમ સમજી ગયો કે તેને બચાવવા માટે કોઈ નહીં આવે; તેને તો માત્ર બલિનો બકરો બનાવવામાં આવ્યો હતો જેથી અસલી શિકારી સુરક્ષિત રહે.
સાંજના સમયે અભિમન્યુ ઘરે પહોંચ્યો. મેહતા ભવન આજે તેને કોઈ આલીશાન બંગલો નહીં, પણ એક મોટું કબ્રસ્તાન લાગતું હતું જ્યાં રહસ્યો દાટવામાં આવ્યા હતા. પૃથ્વીરાજ પોતાના પુસ્તકાલયમાં બેઠા હતા. તેમના ચહેરા પર દીકરાની જીતની ખુશી હોવી જોઈતી હતી, પણ ત્યાં માત્ર એક અજાણ્યો ડર હતો. અભિમન્યુ પિતાની નજીક ગયો અને તેની આંખોમાં એક તીવ્રતા સાથે પૂછ્યું, "પિતાજી, લંડનમાં મેં માત્ર કેનવાસ પર રંગો નથી પૂર્યા, મેં એ સંકેતો ઉકેલ્યા છે જે મારી માતાના છેલ્લા શ્વાસ સાથે જોડાયેલા હતા. વિક્રમ કાકા તો માત્ર એક મોહરું છે. જેણે તેમને આ બધી માહિતી પૂરી પાડી, એ 'ધ આર્કિટેક્ટ' કોણ છે?" પૃથ્વીરાજના હાથમાંથી ચાનો કપ છૂટી ગયો. ગરમ ચા જમીન પર ફેલાઈ ગઈ, જાણે કોઈના અતીતનું લોહી વહી રહ્યું હોય. તેમણે નજર ફેરવી લીધી. આ એ જ ક્ષણ હતી જ્યારે અભિમન્યુને ખાતરી થઈ ગઈ કે તેના પિતા તેને બધું નથી જણાવી રહ્યા.
રાત્રિના બે વાગ્યા હતા. આખું શહેર સૂઈ રહ્યું હતું, પણ અભિમન્યુના રૂમમાં કોમ્પ્યુટરની સ્ક્રીનનો વાદળી પ્રકાશ તેની આંખોમાં ચમકતો હતો. તે વિક્રમના અંગત સર્વરને હેક કરી રહ્યો હતો. અચાનક, તેની સ્ક્રીન લોહી જેવી લાલ થઈ ગઈ અને સ્પીકરમાંથી પિયાનોનું મ્યુઝિક ગુંજવા લાગ્યો – એ જ ધૂન જે તેની માતા તેને બાળપણમાં સંભળાવતી હતી. અભિમન્યુના શરીરમાંથી એક ધ્રૂજારી પસાર થઈ ગઈ. સ્ક્રીન પર એક મેસેજ ટાઈપ થવા લાગ્યો: "ચક્રવ્યૂહમાં પ્રવેશવું એ તારી નિયતિ હતી, અભિમન્યુ. પણ બહાર નીકળવા માટે તારે તારા પિતાના પાપની કિંમત ચૂકવવી પડશે. તારા ઘરના દરવાજે તારી ભેટ રાહ જોઈ રહી છે."
અભિમન્યુ પાગલની જેમ નીચે દોડ્યો. બંગલાના મુખ્ય દરવાજે એક લાકડાનું ખોખું પડ્યું હતું. અભિમન્યુએ સાવચેતીથી તે ખોલ્યું. અંદર કાળા રેશમી કાપડમાં વીંટાળેલું એક કેનવાસ હતું. જેમ તેણે કાપડ હટાવ્યું, તેના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તે તેની માતાનું એ જ અધૂરું પોટ્રેટ હતું જે તે લંડન જતી વખતે છોડી ગયો હતો. પણ હવે તે પૂરું કરવામાં આવ્યું હતું. જે લાલ રંગ અભિમન્યુ પોતે ભરવા માંગતો હતો, એ જ રંગથી કોઈએ તેની માતાની આંખોમાં લોહીના આંસુ ચીતર્યા હતા. ચિત્રની નીચે એક નાની સ્કેચ પેન પડી હતી – એ જ સ્કેચ પેન જે પૃથ્વીરાજના ટેબલ પર જોવા મળી હતી. અભિમન્યુના મનમાં એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો થયો – શું તેનો દુશ્મન બહાર છે કે આ ઘરમાં જ છે?
તેણે પાછળ ફરીને જોયું. ઉપરના માળે પૃથ્વીરાજની ગેલેરીમાં એક પડછાયો હલતો દેખાયો. શંકર ત્યાં ઊભા રહીને તેને જોઈ રહ્યા હતા કે બીજું કોઈ? અભિમન્યુની મુઠ્ઠીઓ ભીંસાઈ ગઈ. તેના મનમાં હવે માત્ર એક જ લક્ષ્ય હતું – આ રાત પૂરી થાય એ પહેલાં તેને એ સત્ય જાણવું હતું જે ૨૫ વર્ષથી છુપાવવામાં આવ્યું હતું. તેણે પોતાની સ્પોર્ટ્સ બાઈકની ચાવી ઉઠાવી અને બંગલાની બહાર નીકળી ગયો. તેને ખબર હતી કે 'ધ આર્કિટેક્ટ' તેને ક્યાં બોલાવી રહ્યો છે – એ જૂની મિલમાં જ્યાં મેહતા એમ્પાયરની પહેલી ઈંટ મુકાઈ હતી. રસ્તાઓ સૂમસામ હતા, પણ અભિમન્યુના મગજમાં વિચારોનું તોફાન હતું. તેને અહેસાસ થઈ રહ્યો હતો કે તે અત્યાર સુધી જેને શતરંજની રમત સમજતો હતો, તે હકીકતમાં તેના પોતાના અસ્તિત્વની લડાઈ હતી.
જૂની મિલ પાસે પહોંચતા જ તેને વાતાવરણમાં એક વિચિત્ર ગંધ આવી – જૂના તેલ અને કાટ લાગેલી મશીનરીની ગંધ. તેણે પોતાની બાઈક દૂર ઉભી રાખી અને અંધારામાં ડગલાં માંડ્યા. દરેક ડગલે તેના હૃદયના ધબકારા તેજ થઈ રહ્યા હતા. અચાનક પાછળથી કોઈનો અવાજ આવ્યો, "મોડો પડ્યો, અભિમન્યુ. તારી માતા પણ આ જ જગ્યાએ મારી રાહ જોતી હતી." અભિમન્યુ ઝાટકા સાથે પાછળ ફર્યો, પણ ત્યાં કોઈ નહોતું, માત્ર એક સ્પીકરમાંથી અવાજ આવી રહ્યો હતો. તેને સમજાયું કે તેને ફસાવવામાં આવ્યો છે. તે જેવો પાછો ફરવા ગયો, ત્યાં જ મિલના દરવાજા આપમેળે બંધ થઈ ગયા અને ચારે બાજુથી લાલ લાઈટો ચાલુ થઈ ગઈ. દીવાલ પર મોટા અક્ષરોમાં લખેલું હતું – 'ચક્રવ્યૂહનું બીજું સ્તર'.
અભિમન્યુ હવે એક એવા કેન્દ્રમાં હતો જ્યાંથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો માત્ર અતીતના પાપોની કબૂલાત જ હતી. તે જાણતો હતો કે 'ધ આર્કિટેક્ટ' તેને જોઈ રહ્યો છે. તેણે પોતાની ગન કાઢી અને અંધારામાં નિશાન તાક્યું. "બહાર આવ!" તે બરાડ્યો, પણ વળતા જવાબમાં માત્ર પિયાનોનો પેલો કરુણ સૂર સંભળાયો.
