સપના ઓ અને રસ્તા ઓ
અધ્યા ય ૧ : ના નકડા શહેરના ત્રણ સપના
નાનકડું શહેર હતું — ન બહુ મોટું, ન બહુ નાનું. શહેર જ્યાંલોકો એકબીજાનેનામથી ઓળખતા, અનેપરિસ્થિ તિઓ
એકબીજાનેસહન કરવી શીખવતી. સવારની શરૂઆત મંદિરની ઘંટડી અનેમસ્જિ દની અઝાન સાથેથતી, અનેસાંજ ચાની
લારીઓની ભીડમાંઓગળી જતી.
એ જ શહેરની એક સામાન્ય ગલીમાંત્રણ મિત્રો સાથેમોટા થયા — દીપ, હર્ષઅનેજય.
દીપ શાંત સ્વભાવનો હતો. તેઓછું બોલતો, પરંતુજ્યારે બોલતો ત્યારે શબ્દોમાંવજન હોતું. તેનેપુસ્તકો ગમતા, અનેએક
દિવસ પોતાનુંઅલગ ઓળખ બનાવવાનુંસપનુંહતું. તેમાનતો હતો કે સફળતા ધીમેઆવેછે, પરંતુમજબૂત પાયેઆવેછે.
હર્ષઊર્જાવાન, ઉત્સાહી અનેસપનામાંજીવતો. નાનકડા શહેરની સીમાઓ તોડીનેમોટું નામ કરવાની ઈચ્છા રાખતો. ઘણી
વખત લોકો તેનેઅવિચારશીલ કહેતા, પરંતુતેના દિલમાંઆત્મવિશ્વાસની આગ સળગતી.
જય ત્રણેયમાંસૌથી જુદો. હસતો-રમતો, દરેક પરિસ્થિ તિમાંહાસ્ય શોધી લેતો. પરંતુઆ હાસ્ય પાછળ જવાબદારીઓનો
ભાર છુપાયેલો હતો. પરિવારની અપેક્ષાઓ અનેપરિસ્થિ તિઓએ તેનેસમય પહેલાંસમજદાર બનાવી દીધો હતો.
તેઓ ત્રણેય એક જ સ્કૂલમાંભણ્યા, એક જ મેદાનમાંક્રિકેટ રમ્યા અનેએક જ સપનાની વાતો કરતા. સ્કૂલ પછીની સાંજોમાં
તેઓ છત પર બેસીનેતારાઓ જોતા અનેભવિષ્યના નકશા દોરતા.
"એક દિવસ આપણેઆ શહેરથી બહાર જઈશું," હર્ષહંમેશા કહેતો.
"પણ શહેરનેભૂલશો નહીં," દીપ શાંતિથી જવાબ આપતો.
જય હસીનેકહેતો, "જ્યાંપણ જઈએ, સાથેજઈએ એટલું પૂરતું છે."
તેદિવસોમાંતેમનેલાગતુંહતુંકે મિત્રતા હંમેશા એવી જ રહેશે — અતૂટ અનેનિશ્ચિત. પરંતુસમય પોતાના રસ્તેચાલેછે. તે
મિત્રતા પર પણ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે, અનેમાણસનેપોતાની સાચી ઓળખ શોધવા મજબૂર કરે છે.
આ ત્રણ મિત્રોની કહાની અહીંથી શરૂ થાય છે — સપનાઓથી ભરેલી, સંઘર્ષોથી ભરચક અનેજીવનના સત્યોથી જોડાયેલી.
અધ્યા ય ૨ : રસ્તા ઓ અલગ થવા લા ગ્યા
સ્કૂલના છેલ્લા દિવસ સાથેજ એક યુગ પૂરો થયો. યુનિફોર્મઉતરી ગયું, પણ સપનાઓ વધુભારે બન્યા. નાનકડું શહેર એ જ
હતું, પરંતુદીપ, હર્ષઅનેજય હવેએ જ નહોતા.
દીપનેભણતર પર પૂરો વિશ્વાસ હતો. તેણેશહેરની નજીકની કોલેજમાં દાખલો લીધો. દિવસો લાઈબ્રેરીમાંઅનેરાતો નોંધોમાં
પસાર થતી. તેનેખબર હતી—ધીમેચાલીનેપણ સાચી દિશામાંજવુંમહત્વનુંછે.
હર્ષનેશહેર બાંધી રાખતુંલાગતું. તેણેમોટા શહેરમાંજવાની તૈયારી કરી. ટ્રેનમાંબેસતી વેળાએ તેણેકહ્યું, "હું પાછો આવીશ
—નામ લઈને."
જય માટે પસંદગી સહેલી નહોતી. ઘરની જવાબદારીઓએ તેનેઅટકાવી રાખ્યો. દિવસમાંકામ અનેસાંજે અભ્યાસ—એની
હાસ્યભરી આંખોમાંહવેથાક પણ દેખાતો.
ફોન કોલ્સ ધીમેધીમેઓછા થયા. મેસેજોમાંપહેલા જેવી ઉર્જાન રહી. કોઈ દોષી નહોતું—સમય જ એવો હતો.
એક સાંજે, એ જ છત પર ત્રણેય ફરી મળ્યા. શહેરની લાઈટ્સ નીચેઝબૂકી રહી હતી.
"અમેબદલાઈ રહ્યા છીએ," દીપ બોલ્યો.
"પરંતુસપનાઓ હજી જીવંત છે," હર્ષેઉમેર્યું.
જય હળવેથી બોલ્યો, "અને મિત્રતા?"
પળભર નું મૌન.
"એની કસોટી હવેથશે," દીપએ કહ્યું.
આ અધ્યાયેએક સત્ય સ્પષ્ટ કર્યું— મિત્રતા ત્યારે જ સાચી સાબિત થાય છે, જ્યારે રસ્તાઓ અલગ થાય.
અધ્યા ય ૩ : મો ટા શહેરના સપના અને હકી કત
મોટું શહેર હર્ષમાટે સપનાની જેમ હતું—ઉંચી ઈમારતો, ભીડભાડ અનેઅણગણિત તકઓ. થોડા મહિનામાંજ સપનાની
ચમક ધીમેધીમેઓછી થવા લાગી.
નાનકડા શહેરમાં દીપ પોતાના અભ્યાસમાંઊંડો ઉતરી ગયો હતો. કોલેજમાંતેતેજસ્વી ગણાવા લાગ્યો, પરંતુઅંદરથી
ખાલીપણુંઅનુભવી રહ્યો હતો. મિત્રો વગરની સફળતા તેનેઅધૂરી લાગતી.
જયનુંજીવન સૌથી ભારે બન્યું. દિવસભર કામ, સાંજથી રાત અભ્યાસ, અનેપરિવારની ચિંતા. હાસ્ય હવેટેવ બની ગયું—
દર્દ છુપાવવાની.
એક રાત્રે, ત્રણેય અલગ અલગ જગ્યાએ હતા, પરંતુએક જ વિચારે જોડાયેલા— શુંમિત્રતા અંતર સહન કરી શકે?
શહેર, સપના અનેસંઘર્ષ— આ બધાની વચ્ચે, ત્રણેયનેખબર નહોતી કે આગળ આવનારી એક ઘટના તેમની જિંદગીનો
વળાંક બની જશે.
અધ્યા ય ૪ : એક ફો ન કો લ
એ રાત સામાન્ય લાગતી હતી, પણ એ જ રાતેબધુંબદલાઈ ગયું.
જય મોડે સુધી કામ કરીનેઘરે પહોંચ્યો ત્યારે ફોન વાગ્યો. નંબર અજાણ્યો હતો. "જયભાઈ? પપ્પાનેહાર્ટ એટેક આવ્યો
છે…"
એ જ રાતેતેણેદીપનેફોન કર્યો. દીપ તરત જ હોસ્પિ ટલ તરફ દોડી આવ્યો. ICUની બહાર બેસીનેબંનેનિઃશબ્દ હતા.
દીપએ ધીમેકહ્યું, "હર્ષનેજાણ કરવી જોઈએ."
હર્ષનેફોન ગયો. મોટા શહેરમાંએક નાનકડા રૂમમાંબેઠેલો હર્ષફોન સાંભળી થરથર કંપી ઉઠ્યો. ઇન્ટરવ્યુ, નિષ્ફળતા, સપના
— બધુંઅર્થહીન લાગ્યું.
બીજા જ દિવસેતેટ્રેનમાંહતો. હોસ્પિ ટલની બહાર, વર્ષો પછી ત્રણેય ફરી સાથેઊભા હતા.
એ દિવસેતેમનેફરી યાદ અપાવ્યું— જીવન ગમેતેટલું દૂર લઈ જાય, સાચી મિત્રતા સંકટમાંજ ઓળખાય છે.
અધ્યા ય ૫ : બલિ દા ન
જય માટે પ્રશ્ન એક જ હતો—પરિવાર કે સપના?
"હું કોલેજ છોડીનેપૂરેપૂરો કામ કરીશ," જયેધીમેપણ દ્રઢ અવાજમાંકહ્યું.
હર્ષબધુંસાંભળી રહ્યો હતો. મોટા શહેરની નિષ્ફળતાઓ અનેમિત્ર સામેઊભેલી વાસ્તવિક મુશ્કેલી— આ તુલનાએ તેને
અંદરથી હલાવી નાખ્યો.
"હું પાછો જઈશ," હર્ષબોલ્યો. "પણ ભાગવા માટે નહીં. અહીં કંઈક શરૂ કરવા માટે."
દીપ થોડી વાર ચૂપ રહ્યો. પછી બોલ્યો, "જો આપણેસાથેછીએ, તો હું પણ એકલો આગળ નહીં વધું."
એ દિવસ ત્રણેય માટે સરળ નહોતો. દરેકે કંઈક છોડ્યું— હર્ષેપોતાની અહમ, દીપએ પોતાની સલામત રાહ, અનેજયે
પોતાના સપનાનો એક ભાગ.
અધ્યાય ૬ : ફરી તૂટણ
નાનકડા શહેરમાંપાછા ફર્યાપછી, સમય સાથેસમજાયું— એકસાથેહોવુંઅનેએકસાથેવિચારવું, બંનેઅલગ બાબતો છે.
નાની નાની વાતોમાંમતભેદ શરૂ થયા— પૈસા ક્યાંખર્ચવા, કયો રસ્તો અપનાવવો, અનેકોનો નિર્ણય માનવો.
એક સાંજે વાત વાદવિવાદ સુધી પહોંચી. પહેલી વાર ચૂપમાં દુઃ ખ હતું. એ રાત્રેત્રણેય અલગ અલગ ઘરમાંસૂતા હતા, પણ
ઊંઘ કોઈનેઆવી નહીં.
અધ્યા ય ૭ : એકલાં રસ્તા
હર્ષશહેર છોડીનેફરી મોટા શહેર તરફ વળ્યો. આ વખતેસપનાઓ સાથેઅનુભવ પણ હતું.
દીપ પોતાના અભ્યાસ અનેનોકરીમાંસ્થિ ર થયો. બહારથી તેનુંજીવન સુવ્યવસ્થિ ત લાગતું, પરંતુઅંદર ખાલી ખૂણો હતો.
જય એ જ નાનકડા શહેરમાં રહી ગયો. પરિવારની જવાબદારીઓ નિભાવી, ધીમેધીમેપોતાનુંનાનુંકામ ઊભુંકર્યું. હાસ્ય
ફરી ચહેરા પર આવ્યું, પરંતુહવેએ હાસ્યમાંશાંતિ હતી—ઉલ્લાસ નહીં.
વર્ષો વીતી ગયા. ત્રણેય પોતાની જિંદગીમાંઆગળ વધ્યા, પરંતુભૂતકાળ ક્યારેય સંપૂર્ણછૂટ્યો નહીં.
અંતિ મ અધ્યા ય : સમયનો ઘા
વર્ષો પછી ફરી એક ફોન કોલ આવ્યો. સમાચાર ભારે— જયના પપ્પા હવેરહ્યા નહોતા.
અંતિમ વિધિ માટે દીપ અનેહર્ષઆવ્યા. ઘણા વર્ષો પછી ત્રણેય એક જ જગ્યાએ ઊભા હતા. કોઈએ કોઈનેગળે લગાવ્યું
નહીં. શબ્દોની જરૂર નહોતી.
વિધિ પછી સાંજે તેઓ એ જ ચાની લારી પર બેઠા
"ઘણુંબદલાઈ ગયું," હર્ષેધીમેથી કહ્યું.
દીપેમાથુંહલાવ્યું, "પણ બધુંખોવાયુંનથી."
જયેબંનેતરફ જોયું, "અમેજે હતા, એ હવેનથી. પણ જે છીએ, એ પણ ખોટું નથી."
કોઈ વચન આપવામાંઆવ્યુંનહીં. કોઈ કસમ ખાધી નહીં.
મિત્રતા ફરી પહેલા જેવી ન બની, પણ એ સંપૂર્ણરીતેખોવાઈ પણ નહીં.
સમયએ ઘા આપ્યો, પરંતુએ ઘાએ તેમનેસાચુંજીવન સમજાવ્યું.
સમાપ્ત
