વર્ણન

ભારતનો સૂર્યોદય અને શાશ્વત શાંતિ પાટલીપુત્રના ગગનચુંબી કિલ્લાઓ પર આજે પવન સહેજ ધીમો વાઈ રહ્યો હતો, જાણે પ્રકૃતિ પોતે પણ કોઈ મહાન પરિવર્તનની પ્રતીક્ષા કરી રહી હોય. ગંગા નદીના પવિત્ર જળમાં સૂર્યાસ્તના કિરણો સુવર્ણ રંગ રેલી રહ્યા હતા. મૌર્ય સામ્રાજ્ય અત્યારે પોતાના વૈભવની ચરમસીમાએ હતું. હિન્દુકુશ પર્વતમાળાથી લઈને બંગાળના ઉપસાગર સુધી અને કાશ્મીરની ખીણોથી લઈને મૈસૂરના ઉચ્ચપ્રદેશો સુધી એક જ છત્ર, એક જ ધ્વજ અને એક જ શાસન હતું—સમ્રાટ ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યનું અખંડ શાસન.પરંતુ, રાજમહેલના ઉચ્ચ ઝરૂખે ઊભેલા ચંદ્રગુપ્તના ચહેરા પર વિજયનો અહંકાર નહીં, પણ એક ગહન વિષાદ અને વૈરાગ્યની લકીરો હતી. તેની બાજુમાં તેનો મોટો ભાઈ, મહાસેનાપતિ સૂર્યપ્રતાપ ઊભો હતો.