ભાગ ૧ : એ રાત જ્યારે બધું બદલાઈ ગયું
રાતના સાડા અગિયાર વાગ્યા હતા.
અમદાવાદની ઊંઘતી ન હોય એવી સડક પર કારની હેડલાઇટ્સ સતત આગળ વધતી હતી. બહાર વરસાદ વરસી રહ્યો હતો અને કાચ પર પડતાં પાણીનાં ટીપાં જાણે કોઈ જૂની યાદને ધોઈ નાખવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કરી રહ્યાં હોય એમ લાગતાં હતાં.
સ્ટિયરિંગ પાછળ બેઠેલો આરવ વારંવાર મોબાઇલની સ્ક્રીન તરફ જોઈ રહ્યો હતો.
સ્ક્રીન પર એક જ નામ હતું—
“મીરા.”
છેલ્લો મેસેજ ત્રણ કલાક પહેલાં આવ્યો હતો.
«“આરવ, હવે કદાચ આપણે એકબીજાને સમજાવવા કરતાં એકબીજાથી દૂર રહેવું વધારે જરૂરી છે.”»
આરવે મેસેજ ફરી વાંચ્યો.
પછી ફોન બંધ કરી દીધો.
“દૂર રહેવું?”
એ ધીમેથી બોલ્યો.
“પ્રેમમાં સૌથી મુશ્કેલ શબ્દ કદાચ ‘દૂર’ જ હોય છે.”
કાર આગળ વધી રહી હતી, પરંતુ આરવનું મન વર્ષો પાછળ દોડી રહ્યું હતું.
---
શહેરથી લગભગ સો કિલોમીટર દૂર એક નાનું ગામ હતું—વડલીયા.
ગામના પ્રવેશદ્વાર પાસે આજે પણ એક જૂનું પીપળાનું ઝાડ ઊભું હતું. તેની નીચે લોખંડની બેન્ચ હતી, જેના રંગના ઘણા પડ ઉતરી ગયા હતા.
એ જ બેન્ચ પર આરવના પિતા હેમંતભાઈ અને તેમના બાળપણના મિત્ર મહેશભાઈ ઘણી સાંજ બેઠા કરતા.
બંનેની ઉંમર હવે સાઠની આસપાસ હતી.
તેમની દુનિયા સરળ હતી.
સવારે ખેતર.
બપોરે ઘર.
સાંજે ચા.
અને રાત્રે પરિવાર.
હેમંતભાઈ ઘણી વાર પોતાના દીકરાને કહેતા—
“બેટા, પૈસા કમાવા શહેર જજે, પણ પોતાને ગુમાવવા નહીં.”
આરવ હસીને જવાબ આપતો—
“પપ્પા, આજના જમાનામાં પૈસા વગર પોતાને શોધવો પણ મુશ્કેલ છે.”
હેમંતભાઈ કંઈ બોલતા નહીં.
માત્ર સ્મિત કરતા.
કદાચ તેઓ જાણતા હતા કે સમય સમજાવવાથી નહીં, અનુભવવાથી સમજાય છે.
---
આરવનું બાળપણ ગામમાં જ વીત્યું હતું.
માટીની સુગંધ, ઉનાળાની બપોર, વરસાદમાં કાદવ, શાળાની પાછળનું તળાવ અને મકાઈના ખેતરો વચ્ચે દોડતા દિવસો.
તેના બાળપણની સૌથી નજીકની વ્યક્તિ હતી—
કાવ્યા.
કાવ્યા અને આરવ એક જ શાળામાં ભણ્યા હતા.
એક જ બેન્ચ પર બેઠા હતા.
એક જ પુસ્તકમાંથી વાંચ્યું હતું.
અને કદાચ અજાણતાં જ એકબીજાના જીવનનો સૌથી સુંદર અધ્યાય બની ગયા હતા.
પરંતુ તેમની વચ્ચે ક્યારેય “પ્રેમ” શબ્દ બોલાયો નહોતો.
કારણ કે તેમની પેઢીના મોટા લોકો માટે પ્રેમ એટલે જવાબદારી.
અને તેમની પેઢીના બાળકો માટે પ્રેમ એટલે મિત્રતા, વિશ્વાસ અને સાથે રહેવાની એક નિઃશબ્દ ઈચ્છા.
કાવ્યાની દાદી વારંવાર કહેતી—
“સાચો માણસ એ નથી જે તને દુનિયા બતાવે. સાચો માણસ એ છે જે તારા ઘરની બહાર ઊભો રહીને પણ તારી રાહ જોઈ શકે.”
કાવ્યા એ વાત માનતી.
આરવ નહીં.
આરવની આંખોમાં શહેર હતું.
મોટું શહેર.
મોટી કંપની.
મોટી કાર.
મોટું ઘર.
અને સફળતા.
---
કોલેજ પૂરી થયા પછી આરવ અમદાવાદ આવી ગયો.
પ્રથમ દિવસો મુશ્કેલ હતા.
એક નાનકડા ફ્લેટમાં ત્રણ મિત્રો સાથે રહેવું.
સવારની બસ.
લાંબો ટ્રાફિક.
કાફેમાં બેઠેલા લોકો.
લૅપટોપ સામે કલાકો.
અને સતત એક જ દોડ—
“બીજાથી આગળ નીકળવું.”
આરવ ઝડપથી શીખી ગયો.
શહેરે તેને ઘણું આપ્યું.
આત્મવિશ્વાસ આપ્યો.
પૈસા આપ્યા.
ઓળખ આપી.
પરંતુ ધીમે ધીમે શહેરે તેની પાસેથી કંઈક લઈ પણ લીધું.
તેનો સમય.
તેની શાંતિ.
અને કદાચ…
તેના સંબંધો.
એ દરમિયાન તેની મુલાકાત થઈ મીરા સાથે.
મીરા શહેરમાં જ મોટી થઈ હતી.
તે માટે પ્રેમનો અર્થ હતો—સમાનતા.
પોતાની કારકિર્દી.
પોતાના નિર્ણય.
અને પોતાની ઓળખ.
મીરા કહેતી—
“આરવ, આપણે લગ્ન કરીએ કે નહીં એ પછીની વાત છે. પહેલા આપણે બંને એવા માણસ બનીએ કે એકબીજા વગર પણ ખુશ રહી શકીએ.”
આરવને આ વિચાર આધુનિક લાગતો.
પણ થોડા વર્ષોમાં એ જ વિચાર તેને ડરાવવા લાગ્યો.
કારણ કે મીરા પોતાની કારકિર્દીમાં આગળ વધી રહી હતી.
આરવ પણ.
બંને એકબીજાને પ્રેમ કરતા હતા.
પણ બંનેની સફળતાની દિશા અલગ હતી.
અને પ્રેમ ક્યારેક બે માણસોને નજીક લાવવાને બદલે તેમની વચ્ચેનું અંતર વધુ સ્પષ્ટ કરી દે છે.
---
આજે એ જ રાત હતી.
મીરાએ પહેલી વાર આરવને કહ્યું હતું—
“મારે થોડો સમય એકલી રહેવું છે.”
અને આરવ ગામ તરફ નીકળી પડ્યો હતો.
કેમ?
એ પોતે પણ જાણતો નહોતો.
કદાચ જવાબ શોધવા.
કદાચ ભાગવા.
અથવા કદાચ એ માણસને મળવા, જે બનવાનું તેણે વર્ષો પહેલાં નક્કી કર્યું હતું.
---
રાત્રે બાર વાગીને પંદર મિનિટે આરવની કાર વડલીયાના રસ્તા પર પહોંચી.
ગામ પહેલાં કરતાં ઘણું બદલાઈ ગયું હતું.
જૂના કાચા રસ્તાની જગ્યાએ ડામર હતો.
ચાની કિટલીની જગ્યાએ નાનું કેફે હતું.
અને જ્યાં ક્યારેક બાળકો ક્રિકેટ રમતા હતા ત્યાં હવે મોબાઇલ ટાવર ઊભો હતો.
આરવે કાર ધીમી કરી.
ગામ એ જ હતું.
પણ જાણે ગામની હવા બદલાઈ ગઈ હતી.
તે ઘરે પહોંચ્યો.
દરવાજો ખોલતાં જ તેની નજર દીવાલ પર પડેલી એક જૂની તસવીર પર ગઈ.
તસવીરમાં ચાર બાળકો હતા.
આરવ.
કાવ્યા.
અને તેમની સાથે બીજા બે બાળકો—
નિહિર અને રિયા.
આરવે તસવીર હાથમાં લીધી.
“આ બંને તો…”
તે અચાનક અટકી ગયો.
નિહિર વર્ષોથી વિદેશમાં હતો.
રિયા…
રિયા વિશે તો કોઈ વાત જ કરતું નહોતું.
તેણે ફોટો ઊંધો ફેરવ્યો.
પાછળ પેનથી એક તારીખ લખેલી હતી—
17 ઓગસ્ટ 2012.
અને નીચે માત્ર એક વાક્ય—
“આ દિવસ પછી આપણામાંથી કોઈ પહેલાનો નહીં રહે.”
આરવના હાથ કાંપી ગયા.
એ જ સમયે પાછળથી પિતાનો અવાજ આવ્યો—
“તું એ ફોટો કેમ જોઈ રહ્યો છે?”
આરવ ધીમેથી વળ્યો.
હેમંતભાઈ દરવાજા પાસે ઊભા હતા.
“પપ્પા… રિયા ક્યાં છે?”
ઘરમાં અચાનક શાંતિ છવાઈ ગઈ.
હેમંતભાઈએ કોઈ જવાબ ન આપ્યો.
“પપ્પા?”
થોડી ક્ષણ પછી તેમણે ધીમેથી કહ્યું—
“કેટલીક વાતો ભૂલી જવામાં જ ભલાઈ હોય છે, આરવ.”
“પણ કેમ?”
“કારણ કે તું જે શોધવા જઈ રહ્યો છે… એ મળ્યું તો તારી જિંદગી ફરી બદલાઈ જશે.”
આરવ એક પગલું આગળ વધ્યો.
“રિયા સાથે શું થયું હતું?”
હેમંતભાઈએ તેની આંખોમાં જોયું.
અને પછી એવો જવાબ આપ્યો કે આરવના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ.
“રિયા મરી નથી.”
આરવની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.
“તો પછી?”
હેમંતભાઈએ ધીમેથી કહ્યું—
“એ આજે પણ જીવતી છે.”
“ક્યાં?”
હેમંતભાઈએ કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં.
માત્ર ટેબલ પર પડેલો એક સફેદ કવર આરવ તરફ ધકેલી દીધો.
કવર પર આરવનું નામ લખેલું હતું.
આરવ હેમંત પટેલ.
કોઈ મોકલનારનું નામ નહોતું.
આરવે કવર ખોલ્યું.
અંદર એક જ કાગળ હતો.
તેમાં લખેલું હતું—
“જો તું આ વાંચી રહ્યો છે, તો મીરાએ તને છોડવાનું નક્કી કરી લીધું છે.”
આરવનું હૃદય એક ક્ષણ માટે અટકી ગયું.
કારણ કે આ વાત જાણનાર માત્ર ત્રણ લોકો હતા—
આરવ.
મીરા.
અને…
એક એવી વ્યક્તિ, જેને આરવ માનતો હતો કે તે ચૌદ વર્ષ પહેલાં જ મરી ગઈ હતી.
કાગળની નીચે છેલ્લી એક લીટી હતી—
“મીરા તારી જિંદગીનો અંત નથી, આરવ… એ તો માત્ર શરૂઆત છે.”
આરવે કાગળ ફરી વાંચ્યો.
બહાર વરસાદ વધુ જોરથી વરસવા લાગ્યો.
અને એ જ ક્ષણે તેના ફોન પર એક અજાણ્યા નંબર પરથી મેસેજ આવ્યો—
“કાલે સવારે 7 વાગ્યે પીપળાના ઝાડ પાસે આવજે. એકલો.”
આરવે મેસેજ વાંચ્યો.
પછી ધીમેથી બારી બહાર જોયું.
પીપળાના ઝાડની નીચે કોઈ ઊભું હતું.
એક છોકરી.
વરસાદમાં સંપૂર્ણ ભીંજાયેલી.
તેના હાથમાં લાલ છત્રી હતી.
આરવે આંખો મીંચીને ફરી જોયું.
છોકરી ત્યાં નહોતી.
પરંતુ જમીન પર કંઈક પડેલું હતું.
આરવ બહાર દોડ્યો.
ત્યાં એક નાનું ચાંદીનું લોકેટ પડેલું હતું.
લોકેટની પાછળ માત્ર બે અક્ષર કોતરેલા હતા—
“R.P.”
આરવે લોકેટ હાથમાં લીધું.
અને પહેલી વાર તેને સમજાયું—
કદાચ મીરા સાથેનો સંબંધ તૂટવાનો નહોતો… કદાચ કોઈ અજાણ્યો સંબંધ હવે તેની જિંદગીમાં પાછો ફરવાનો હતો.
પણ સૌથી મોટો સવાલ હજુ બાકી હતો—
રિયા જીવતી હતી તો ચૌદ વર્ષથી ક્યાં હતી… અને મીરાને તેના વિશે બધું કેવી રીતે ખબર હતું?
