મોહનલાલ દામોદરદાસ દરજી જ્યારે સવારના સમયે પોતાની આર્મીની યુનિફોર્મ પહેરતા, ત્યારે અરીસામાં તેમને માત્ર એક સૈનિક દેખાતો નહોતો. તેમને એક જવાબદાર પતિ દેખાતો. એક પિતા દેખાતો. અને સૌથી વધારે—દેશ માટે કંઈક કરવાની તક મળેલો એક સામાન્ય માણસ દેખાતો. મોહનલાલ સ્વભાવથી ખૂબ શાંત અને મહેનતુ હતા. જીવનમાં સુખ-સગવડ કરતાં ફરજને વધારે મહત્વ આપવાનું તેમણે નાનપણથી જ શીખ્યું હતું. આર્મીમાં ભરતી થયા ત્યારે તેમની ઉંમર બહુ નાની હતી. ત્યારે તેમને ક્યાં ખબર હતી કે આવનારાં વર્ષોમાં જીવન તેમને કેટલી જગ્યાએ લઈ જશે? ક્યારેક સરહદની નજીક. ક્યારેક પહાડી વિસ્તારમાં. ક્યારેક ગરમીથી તપતા શહેરમાં. તો ક્યારેક એવા સ્થળે જ્યાં પરિવાર માટે સામાન્ય જીવન જીવવું પણ મુશ્કેલ બની જાય.
સાથ (એક ઘર, એક જીવન, એક સંબંધ) - 1
ભાગ૧ — યુનિફોર્મ પહેરેલું એક સપનુંમોહનલાલ દામોદરદાસ દરજી જ્યારે સવારના સમયે પોતાની આર્મીની યુનિફોર્મ પહેરતા, ત્યારે અરીસામાં તેમને માત્ર સૈનિક દેખાતો નહોતો.તેમને એક જવાબદાર પતિ દેખાતો.એક પિતા દેખાતો.અને સૌથી વધારે—દેશ માટે કંઈક કરવાની તક મળેલો એક સામાન્ય માણસ દેખાતો.મોહનલાલ સ્વભાવથી ખૂબ શાંત અને મહેનતુ હતા. જીવનમાં સુખ-સગવડ કરતાં ફરજને વધારે મહત્વ આપવાનું તેમણે નાનપણથી જ શીખ્યું હતું.આર્મીમાં ભરતી થયા ત્યારે તેમની ઉંમર બહુ નાની હતી.ત્યારે તેમને ક્યાં ખબર હતી કે આવનારાં વર્ષોમાં જીવન તેમને કેટલી જગ્યાએ લઈ જશે?ક્યારેક સરહદની નજીક.ક્યારેક પહાડી વિસ્તારમાં.ક્યારેક ગરમીથી તપતા શહેરમાં.તો ક્યારેક એવા સ્થળે જ્યાં પરિવાર માટે સામાન્ય જીવન જીવવું પણ મુશ્કેલ બની જાય.લગ્ન પછી ...વધુ વાંચો
સાથ (એક ઘર, એક જીવન, એક સંબંધ) - 2
ભાગ ૪ — પોતાના ઘરનું સપનુંએક સાંજે બધા બાળકો ભેગા બેઠા હતા.મોટા દીકરાએ કહ્યું,“પપ્પા, આપણું પોતાનું ઘર ક્યારે હશે?”મોહનલાલ સમય માટે ચૂપ રહ્યા.તેમણે ચારેય બાળકો તરફ જોયું.“હશે.”“ક્યારે?”“જ્યારે ભગવાન ઈચ્છશે.”જશોદાબેન રસોડામાંથી આ વાત સાંભળી રહ્યા હતા.તેમના ચહેરા પર નાનું સ્મિત આવ્યું.તેમને ખબર હતી કે મોહનલાલ ઘણા વર્ષોથી પોતાના ઘરનું સપનું જોઈ રહ્યા હતા.પણ તેમની પાસે એક મોટો પ્રશ્ન હતો—પૈસા ક્યાંથી આવશે?આર્મીની નોકરીમાં આવક મર્યાદિત હતી.ચાર બાળકોના શિક્ષણ અને ઘરખર્ચ બાદ બહુ બચતું નહોતું.છતાં મોહનલાલ દર મહિને થોડા પૈસા બચાવતા.એક દિવસ તેમણે જૂની ડાયરી કાઢી.તેમાં તેમણે લખ્યું—“ઘર માટે બચત.”તારીખની બાજુમાં રકમ.ફરી બીજી તારીખ.ફરી નાની રકમ.ફરી બીજી.જશોદાબેન દૂરથી જોઈ રહ્યા હતા.મોહનલાલને ખબર ...વધુ વાંચો
સાથ (એક ઘર, એક જીવન, એક સંબંધ) - 3
ભાગ ૯ — ઘરની પહેલી ઈંટથોડા સમય પછી જમીન ખરીદાઈ.ઘરનું કામ શરૂ થયું.પહેલી ઈંટ મૂકવાનો દિવસ આવ્યો.ચારેય બાળકો હાજર સૌને બોલાવ્યા.“આ ઈંટ હું અને તમારી મમ્મી સાથે મૂકશું.”મોટા દીકરાએ કહ્યું,“પપ્પા, તમે જ મૂકો.”મોહનલાલે કહ્યું,“ના. આ ઘર માત્ર મારી મહેનતનું નથી.”તેમણે જશોદાબેન તરફ જોયું.“આ ઘર તમારી મમ્મીની પણ મહેનત છે.”જશોદાબેનની આંખો ભીની થઈ ગઈ.બંનેએ સાથે મળીને પહેલી ઈંટ મૂકી.ચારેય બાળકો તાળી પાડવા લાગ્યા.તે ક્ષણે મોહનલાલે આંખો બંધ કરી.તેમના મનમાં આખી જિંદગી પસાર થઈ ગઈ.પહેલી પોસ્ટિંગ.નાનું ક્વાર્ટર.બાળકોનો જન્મ.વારંવારની બદલી.રાત્રિના ફોન.ચિંતાઓ.પગાર.બચત.અને હવે—પોતાનું ઘર.જશોદાબેન બાજુમાં ઊભા હતા.મોહનલાલે ધીમેથી કહ્યું,“જશોદા, આપણે જીતી ગયા.”જશોદાબેને હસીને કહ્યું,“હજી ઘર પૂરું થયું નથી.”મોહનલાલ બોલ્યા,“ઘર તો વર્ષો પહેલાં પૂરું ...વધુ વાંચો