Hey, I am reading on Matrubharti!

🎈"વલ્લભ વિચાર"🎈

સાઇકલની ધીમી ગતિની માફક સવજીને વિચારો આવતા રહ્યા.

"આજે મોટી સોકરીને નિહાળેથી ઉતારી લેવી સે. નાનો ભોલીયો ભલે જાતો. આમેય લગન-બગન પસી આપડી હારે કાં રે'વાની સે ? ભોલીયાનો ખરસો લેખે રે'શે..."

સવજીના વિચારોનો છેડો શાળાના દ્વાર સુધી લંબાયો....

આ સમયે એક વાલી તેની વ્હાલી દીકરીને દફતર સોંપીને બોલ્યો:
" જો જે બેટા, તારે ખૂ..બ.. ખૂ..બ.. ભણવાનું છે. પછી તું તારાં નાનકડા ભઈલાને ભણાવજે."

આ દ્રશ્ય નિહાળી સવજી એક "વલ્લભ વિચાર" સાથે પાછો ફર્યો...!!!

" હું બે કલાક કામે વે'લા ચડીશ
પણ
મારી સોકરીને નિહાળેથી વે'લા નઇ ઉતારુ"

એક શબ્દ સ્મૃતિ.....

આજે 31 મી ઑક્ટોબર.
શ્રી વલ્લભભાઈપટેલનો જન્મ દિવસ છે. એ અંતર્ગત આ સ્ટોરીમા એક નવલો શબ્દ મૂકયો છે. શબ્દ સ્મૃતિ માટે.

"વલ્લભ વિચાર"="મક્કમ નિર્ધાર"

કેટલાક વાલીઓ તેણીને નજીવા/ફાલતુ કારણ આપી શાળા છોડાવે છે....!!!
આ રોગના ઇલાજ માટે ઉપરોક્ત "વલ્લભ વિચાર"
શ્રી વલ્લભભાઈ પટેલ દ્વારા એવા સર્વ વાલીઓને પ્રેરણા સ્ત્રોત બની અર્પતા રહે ( ઇલાજ કરતા રહે) એવી અભ્યર્થના...

🦋 લે.નરેન્દ્ર જોષી.

વધુ વાંચો

Micro story

🎈"વલ્લભ વિચાર"🎈

સાઇકલની ધીમી ગતિની માફક સવજીને વિચારો આવતા રહ્યા.

"આજે મોટી સોકરીને નિહાળેથી ઉતારી લેવી સે. નાનો ભોલીયો ભલે જાતો. આમેય લગન-બગન પસી આપડી હારે કાં રે'વાની સે ? ભોલીયાનો ખરસો લેખે રે'શે..."

સવજીના વિચારોનો છેડો શાળાના દ્વાર સુધી લંબાયો....

આ સમયે એક વાલી તેની વ્હાલી દીકરીને દફતર સોંપીને બોલ્યો:
" જો જે બેટા, તારે ખૂ..બ.. ખૂ..બ.. ભણવાનું છે. પછી તું તારાં નાનકડા ભઈલાને ભણાવજે."

આ દ્રશ્ય નિહાળી સવજી એક "વલ્લભ વિચાર" સાથે પાછો ફર્યો...!!!

" હું બે કલાક કામે વે'લા ચડીશ
પણ
મારી સોકરીને નિહાળેથી વે'લા નઇ ઉતારુ"

એક શબ્દ સ્મૃતિ.....

આજે 31 મી ઑક્ટોબર.
શ્રી વલ્લભભાઈપટેલનો જન્મ દિવસ છે. એ અંતર્ગત આ સ્ટોરીમા એક નવલો શબ્દ મૂકયો છે. શબ્દ સ્મૃતિ માટે.

"વલ્લભ વિચાર"="મક્કમ નિર્ધાર"

કેટલાક વાલીઓ તેણીને નજીવા/ફાલતુ કારણ આપી શાળા છોડાવે છે....!!!
આ રોગના ઇલાજ માટે ઉપરોક્ત "વલ્લભ વિચાર"
શ્રી વલ્લભભાઈ પટેલ દ્વારા એવા સર્વ વાલીઓને પ્રેરણા સ્ત્રોત બની અર્પતા રહે ( ઇલાજ કરતા રહે) એવી અભ્યર્થના...

🦋 લે.નરેન્દ્ર જોષી.

વધુ વાંચો

અંધકારને બસ ઉલેચ્યા કરો, દિપાવલી આપો આપ આવશે.

વર્ષ ૧૯૯૫. ધોરણ દસની માર્કશીટ. સમાજવિદ્યામાં સાત માર્ક્સ. અરે ભૈ... આ સાત માર્ક્સ પાસ થવા માટે તો ઓછા પડે, પરંતુ નાપાસ થવા માટે પણ ઓછા પડે. એ છોકરડાના હાથમાં માર્કશીટ આવી ત્યારે દિવસ હોવા છતાં ચોતરફ અંધકાર વ્યાપી ગયો. એ બાળકના ડૂમા, ડુસકા, અને આંસુઓની સાક્ષી તેની તાજે તાજી ફૂટેલી કુમળી મૂછો બનેલી..!

“આ... દસમાં ધોરણમાં જો કોઈ ગણિત-બણીત કે અંગ્રેજી-બંગ્રેજી નાપાસ થાય તો માની શકાય. કાંઈ નૈ ને આ વાર્તાની ચોપડી ઇતિહાસમાં નાપાસ થૈ જાવાનું????? ઇતિહાસમાં આવે પણ શું ? તલવારો ને તારીખો... રાજાઓ અને રાણીઓ... અરે ભલા માણસ આમાં નાપાસ થવાય???!!!”

એ છોકારના કાનપટ્ટી પર સગાં-વ્હાલાઓ આ રીતે ધડાધડ શાબ્દિક ફાયરીંગ કરતાં...

ત્રણ વર્ષ પછી બોટાદકર કૉલેજમાં મુખ્ય વિષય ઇતિહાસ રાખ્યો. (મુખ્ય વિષય મનોવિજ્ઞાન રાખવો હતો. જે એ સમયે શક્ય નહોતું.) વર્ષ ૨૦૦૧માં ત્રીજા વર્ષનું પરિણામ આવ્યું. ભાવનગર યુનીવર્સીટીમાં એ વખતે પંદર જેટલી કૉલેજો હતી. ધોરણ દસમાં ઇતિહાસ (સમાજવિદ્યા)માં નાપાસ થનાર એ વિદ્યાર્થી સમગ્ર ભાવનગર યુનીવર્સીટીમાં બીજા ક્રમે પાસ થયો. અનુસ્નાતક ભવનમાં ભાવનગર યુનીવર્સીટીમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યો. બી.એડ. કૉલેજમાં એ પ્રથમ જ રહ્યો. વર્ષ ૨૦૦૪થી એ બાળકોને ઇતિહાસ (સામાજિક વિજ્ઞાન) ભણાવે છે.

એ છોકરો આજે ધોરણ દસની માર્કશીટ જોઈને મૂછોમાં હસે છે.

અનુસ્નાતક ભવનમાં હેડ ઓફ ડિપાર્ટમેન્ટ કે જેઓ રુદિયાંના સિંહાસન પરથી હેઠે ઉતારવાનું નામ નથી લેતા એવા કોરાટ સર જયારે ભણાવતા ત્યારે પોતાની અનામિકા આંગળીઓ પરની વીંટી સાથેનો હાથ ટેબલ પર પછાડીને કહેતા...
ઇતિહાસ એટલે તલવાર અને તારીખો નહી... ઇતિહાસ એટલે રાજા અને રાણીઓ નહી... ઇતિહાસ એટલે વાર્તાઓ નહી...!
(ઇતિહાસ એટલે શું? એ અધ્યાય ફરી કયારેક...)

સાત માર્કસના સ્કોર સાથે ઇતિહાસમાં અડીખમ રહેનારો એ છોકરાનું નામ છે... નરેન્દ્ર જોષી.

આ વાત મને રોજ પ્રેરણાં અર્પે છે. પરંતુ આજે આપની સમક્ષ એટલે રજૂ કરી રહ્યો છું કે અત્યારે સમગ્ર ગુજરાતમાં પ્રાથમિક ગુરુજનોની આઈ.આઈ.એમ.નાં માધ્યમથી સમર્થ-૨ની ઓનલાઈન તાલીમ ચાલી રહી છે. જેમાં ધોરણ આઠમાં સયુંકત રાષ્ટ્રો (UN)નો અભ્યાસ કેસ-સ્ટડી રૂપે રજૂ કર્યો છે. આ એકમનો સરળતાથી અભ્યાસ કરવા માટે નાટ્યીકરણ કરવામાં આવેલું.

“નરૂભા(મૈત્રીક ઉવાચાતું નામ માત્ર) આઈ.આઈ.એમ.માં તારા વિષયનો કેસ-સ્ટડી હોવો જોઈએ..” આવું વારંવાર કહીને પ્રેરણાં આપનાર પ્રવીણભાઈ ખાચર ઉર્ફ પાર્થરાજ... સસ્નેહ આભાર.

આઈ.આઈ.એમ.માં આવું જ એક વ્યક્તિત્વ છે.. શ્રી લાલજીભાઈ. જેમને અધ્યયન એકમ માટે માર્ગદર્શન આપતા રહ્યા. સામેના વ્યક્તિ પાસેથી કાર્ય પૂર્ણ કરાવવાની ધીરજ લાલજીભાઈમાં મળી, અને આ કેસ-સ્ટડી પૂર્ણ થયો.. લાલજીભાઈ આપનો આભાર.

જે બાળકોને નાટકમાં ભાગ લીધો હતો તેઓ આજે ધોરણ નવની બેન્ચ પર પોતાનું નામ કોતરી રહ્યાં હશે. એમનો આભાર. મારી શાળા... સર્વે ગુરુજનો... થેન્ક્યુ.
લેખન નરેન્દ્ર જોષી. (૨૫/૧૦/૨૦૧૯)

વધુ વાંચો

અમીરજાદાઓ...!

કંઇક ખૂટે છે,,,,
આ દુનિયાની શ્રીમંતોની યાદીમાં..??!!
વિશ્વના ધનાઢ્યની યાદી જરા-તરા ટૂંકી છે. આ યાદી લંબાવી શકાય તેમ છે.

ચાલો, આજે મળીએ એવા ફરિસ્તા સમ શ્રીમંત લોકોને કે જેનાથી આ ભાગમભાગ કરતી દુનિયા અજાણ છે, અલિપ્ત છે...
આજે તેની સાથે રૂબરૂ થઈએ..!

આવા અમીરો ખિસ્સામાં એકપણ ફદિયું નથી, છતાં એ મગરૂરી મુસ્કાન રાખે છે.
આવા અમીરો જયારે મિત્રો સાથે હાથાજોડી કરીને ચાલતાં હોય છે, ત્યારે વિશ્વના પ્રથમ ક્રમિત ધનાધિપતિ જણાય છે.
આવા અમીરજાદાઓ પાસે બેંક બેલેન્સમાં આર્યભટ્ટનો આવિષ્કાર શૂન્ય જ શૂન્ય છે છતાં અલ્લડ મુસ્તાકીનો સ્વામી છે.
આવા મસ્તાનાઓ અક્સર દિલડાં પાસેથી કામ લે છે, દિમાગની દખલગીરી પસંદ નથી.
આવા અમીરજાદાઓનું એકાંત બિહામણું નથી. કલાકો સુધી તે પોતાની સાથે રહીને રમી શકે છે. આવા બેફીક્રાઓનું એકાંત સોહામણું છે. પ્યારું છે.
આવા અમીરો પોતાના ખિસ્સામાં ખણખણતા પાંચીકાઓ અવાજથી મુગ્ધ છે.
આવા અમીરો પાસે મુક્ત ગગનમાં વિહરી શકે તેવી કલ્પનાઓ છે..
આવા મુસ્તાકો ખડખડાટ હસવાના મહારથીઓ પણ છે.
આવા અમીર લોકોના સ્મિતને આપણે ઈશ્વરનો ઓટોગ્રાફ ગણાવી શકીએ..
પહેલાં વરસાદની બૂંદ તેને સ્પર્શે અને તેની વિસ્મિત આંખો સામે કુબેરભંડાર ઓછો પડે..
આવા ધનાધ્યક્ષોને આ ધરતી પર આવ્યાં તેને દસ વર્ષ પણ નથી થયાં..

આવા અમીરજાદાઓ એટલે બાળકો...!
આવા અમીરજાદાઓ એટલે બાળકો...!
લેખન: નરેન્દ્ર જોષી. (૧૭/૦૯/૨૦૧૯)

વધુ વાંચો

સહજ કપટ

બાળ પ્રતિભા શોધ સ્પર્ધા (૨૦૧૯) ચાલી રહી છે. સ્ટેજ છે. સ્ટેજની બાજુમાં સામે નિર્ણાયકો છે. નિર્ણાયકો ચુસ્ત નિયમોની માપપટ્ટીથી સ્પર્ધકોને માપી રહી છે. સામે વિધ-વિધ શાળાના બાળકો છે. આ બાળકો પાસે ખુશીઓને વ્યક્ત કરવાનો ઉન્માદ અત્યારે ભરપૂર છે. તેમની પાછળ બાળકોના શિક્ષકો છે.

હવે રજૂ થશે.. એક પાત્રીય અભિનય..
હવે આવશે...

ત્યાં એક બાળક સ્ટેજ પર આવ્યો..
પોતાનો પરિચય આપ્યો..
પોતે જે પાત્ર ભજવશે એ પણ કહ્યું.. અને આરંભ થયો... એક પાત્રીય અભિનયનો..

સામે બેઠેલાં બાળકોએ તાળીઓનો ગુલાલ ઉડાવ્યો..!

બાળકે કંઠસ્ત કરેલાં સંવાદો લાજવાબ રીતે પેશ કરતો હતો. તેની સામેના સમગ્ર વાતાવરણને પોતાના સંવાદમાં બાંધી રહ્યો હતો. ચોપાસનું વાતાવરણ તેનામાં ભળી રહ્યું હતું. એક પછી એક સ્ફૂટ થતાં સંવાદો બાળ પ્રતિભા શોધ માટે ઉચિત હતા. વચ્ચે-વચ્ચે... વાહ ! વાહ ! ...જેવા ઉદગારો એ બાળકના કર્ણ સુધી પહોંચતા હતા..

ત્યાં..
અચાનક...
એ બાળક પોતાનો એક ડાયલોગ્સ વિસરી જાય છે...
એટલે એ અટક્યો..
દૂર બેઠેલાં પોતાના સાહેબ તરફ જોયું.
નિર્ણાયકોની પેન તરફ નજર કરી.
સંવાદ યાદ કરવા ઘણું મથ્યો..
બાળક પોતે પોતાના પર જ નારાજ થતો હતો..
તેની મથામણ તેના મો પર અંકિત થતી હતી.
સંવાદ યાદ ન આવ્યા, આવ્યા આંખોમાં ઝળઝળિયાં..!

સાહેબે કહ્યું: “બેટા આગળનો સંવાદ બોલો..”

અંતે...
બાળકે હાથમાંથી માયક મુકીને સ્ટેજ નીચે ઉતરી ગયો.

આવું કેમ થાય છે?
અહિયાં (સામે ઓડિયન્સમાં) બેઠેલાં લોકોને ક્યાં ખબર છે કે તમે ભૂલી ગયા છો... આગળનો સંવાદ બોલવો જોઈએ...
મોટેરાંઓની આ સહજ વાત બાળકોને ગળે કેમ નથી ઉતરતી?
બાળક આગળનો ડાયલોગ્સ કેમ નથી બોલતો?

તેનો ઉત્તર છે..
બાળકો સહજ કપટ નથી કરી શકતા..!

લેખન: નરેન્દ્ર જોષી. (૧૨/૦૯/૨૦૧૯)

વધુ વાંચો

હાય, માતૃભારતી પર આ વાર્તા 'બ્રેક વિનાની સાયકલ - ઉધાર માંગી શરમાવશો નહી...!' વાંચો
https://www.matrubharti.com/book/19871842/break-vinani-cycle-udhaar-mangi-sharmavsho-nahi

વધુ વાંચો

હાય, માતૃભારતી પર આ વાર્તા 'બ્રેક વિનાની સાયકલ - મિસ જંબો' વાંચો
https://www.matrubharti.com/book/19870322/break-vinani-cycle-miss-jumbo

પગલા ભૂંસી ચાલતાં થવું..!

પગલા ભૂંસી ચાલતાં થવું.. પંથ ઉપર મહાલતા જવું.
આંનદ આંનદ વેરતા વેરતા.. આંનદને પંપાળતા જવું.
ખડક થવું હોય તો ખડક; નહીં તો નદીની જેમ નિરાંતે વહેવું.

પરીઓના સ્વપ્નાઓનો ત્યાગ કરીને બાળારાજાઓ પોતાની પ્રિય શાળા તરફ દોટ લગાવે છે; આવા ટાણે ઓલી પરીયુંને’ય ખોટું ન લાગે..!
“બાળકની એક મુસ્કાન પર તમે શું ફના કરી શકો?”
આવો સવાલ બોટાદ નિવાસી કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમને પૂછવામાં આવ્યો.. તો તેવો કહે: “બાળકોના એક સ્મિત ઉપર હું મારું આ વાનપ્રસ્થ વારી જાઉં, ન્યોછવર કરી દઉં.”
તો આવો મળીએ.... આવા સ્નેહી મિત્ર શ્રી કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમને..!

શ્વેત લિબાસ, શ્વેત કેશ... પરંતુ બાળકોના હૈયામાં રંગીન યાદોનું જથ્થાબંધ ચિત્રણ કરવા નીકળી પડ્યા છે.
વેકેશન પૂર્વેના એ દિવસો... કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમ મને બોટાદકર સાહિત્યસભામાં મળ્યા. અને કહે: “હવે હું નિવૃત્ત છું. મારે દરેક શાળામાં જઈને કવિતાઓ.. બાળગીતો ગાવા છે. વાંસલડી વગાડવી છે.. ડ્રમના તાલે બાળકોને નચાવવા છે.. દરેક શાળામાં સંગીત પીરસવું છે.”

કિશોરભાઈ નિવૃત્ત શિક્ષક નથી.. કે નથી કોઈ કલાના આરાધક.. છતાં પણ આવો રળિયામણો વિચાર સ્ફૂર્યો એ કાબિલ-એ-તારીફ હતો...
કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમ ૧૯૯૪ થી ૨૦૧૫ સુધી એસ.બી.આઈ. બેંકમાં નોકરી કરી છે. તેમનો શોખ.. વાંચન, લેખન, સંગીત વાદ્ય, ગાયન અને પ્રવાસ... તેમના આ તમામ શોખ પાંગર્યા છે.

કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમને મળીને સુરેશ દલાલની પંક્તિઓ સાંભરે...
મરણ આવે ત્યારે વાત....
હરતા રહેવું, ફરતા રહેવું.
ઝરણાંની જેમ વહેતાં રહેવું.
મહેફિલને મન ભરીને માણી...
જલસા જલસા કહેતા રહેવું.
જીવન અને મરણની વચ્ચે નહી પ્રશ્નો, પંચાત.
મરણ આવે ત્યારે વાત.

મેં કહ્યું: “વાહ ! અદભૂત ખ્યાલ છે. શાળામાં પરીક્ષાઓ પછી વેકેશન રહેશે. વેકેશન પછી રાખો...” અને એમને મને જેન્ટલમેન પ્રોમિસ આપ્યું..

હવે, શાળાઓમાં વેકેશન આળસ મરડીને બેઠું થયું છે. રજાઓ વેકેશનમાં ગઈ. અને બાલુંડાઓ ટહુકવા લાગ્યા. આ સાથે જ અમારી શાળામાં કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમ ઉપસ્થિત રહ્યા.

આજે તેમની સામે નોટોના બંડલ નહોતા.. તેમની સામે કૌતુકભરી આંખોના બંડલ હતા. વિસ્મયમાં વિહરતાં અને અમથું અમથું મલકતાં ફરિશ્તાઓ હતા.
તેમની સમક્ષ કિશોરભાઈ એ મહેફિલ જમાવી. વાંસળી વાદન કર્યું. સ્વરચિત બાળકાવ્યો રજૂ કર્યા. જવલ્લેજ સાંભળવા મળતું વાદ્ય ‘માઉથ-ઓર્ગન’ વાગડ્યું...

સમય થંભી જાય તો કેવું સારું? એવું થયું.. વાંસળી વાદન સમયે ચુનીલાલ મડિયાની “શરણાઈનાં શૂર” વાર્તાનું પાત્ર રમઝુ મીર જીવંત થયું.

ટૂંકમાં કહું તો કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમ બોટાદ જિલ્લાની શાળાઓમાં નિ:સ્વાર્થભાવે પોતાની આ મસ્તીનો ગુલાલ કરવા ઇરછે છે. આપ તેમને આમંત્રણ આપીને બોલાવી શકો છો. તેમનો સંપર્ક નંબર... ૯૬૦૧૮૫૪૧૫૯

શું ખબર તેમની એક મંજિલ આપની શાળાનું દ્વાર બને..! તો હવે ક્યારે બોલાવો છો કિશોરભાઈ રામદેવપુત્રમને ગમતાનો ગુલાલ કરવા????
(ન.જો. ૯/૭/૨૦૧૯)

વધુ વાંચો

ટિફિન...!

મારા ત્રીજા ધોરણનો આજે પહેલો દિવસ. મને ખૂબ ગમતી મારી શાળામાં આ વેકેશન પછી જવાનું મન નહોતું થતું. સહેજ પણ મન નહોતું થતું. હું મારી શાળામાં કોઈ અજાણી દુનિયામાં શ્વાસ ભરતો હોઉં એવું લાગતું...

આજે દાદા મારી આંગળી પકડીને શાળાના દરવાજા સુધી મુકવા આવ્યા. મારા એક હાથમાં દફતર અને બીજા હાથમાં ટિફિન આપ્યું.

ટિફિન કરતા મારું દફતર વજનદાર હતું, પણ મને આ ટિફિનનો ભાર વધારે લાગતો.

“ભણવામાં ધ્યાન આપજે દીકરા.. અને આ ટિફિન...સમજી ગયોને બેટા...!!” વેદના સભર તરડાતા અવાજે દાદા આટલું માંડ બોલી શક્યા.. પછી તેઓ જતા રહ્યા.. દાદાની ભીની આંખો હું ન જોઈ શક્યો. પણ સમજી શક્યો..

વેકેશન પછી મારા મિત્રો મને નથી બોલાવતા. તેઓ દૂર ઉભા રહીને મારી સામે તોછડી નજર રાખીને જીણું જીણું ગણગણ્યા કરે છે... “રાજના પપ્પા તો.... ખબર છે તને??”

હવેથી... મારે કાયમી મિત્ર તરીકે એકાંતનો ઉછેર કરવો પડશે...!

બે ધોરણ સુધી પહેલી હરોળમાં બેસતો. આજે વર્ગની છેલ્લી હરોળમાં બેસવાનું નક્કી કર્યું. ખૂણામાં બેસવાનું નક્કી કર્યું. કારણ.. આ બારી બહારના દ્રશ્યો મારી સાથે કિટ્ટા નહી કરેને... એટલે..!

ગયા વર્ષે મારા જે મિત્રો હતાં... એ બધાની સાથે મળીને અમે ખૂબ રમતાં... થપ્પો કરતાં.. અને રીશેષમાં મારા પપ્પા બધા માટે એક મોટ્ટું ટિફિન ભરીને ભાગ લાવતા...અમે એ જમતાં. મારા પપ્પાનું દિલ વિશાળ હતું.. એવું મારા મિત્રો કહેતાં.

ત્યાં નવા આવેલાં સાહેબ મારી સામે આવીને કહે..
“તારું નામ શું?” “રા....જ” મેં કહ્યું. પછી નીચે જોઇને બેસી રહ્યો.

“વાહ, ખૂબ સરસ નામ છે. તારા પપ્પા શું કામ કરે છે?”

સાહેબના આ સવાલથી મને પેલા ફૂગ્ગામાંથી હવા નીકળે એમ સંકોચાઈ જવાનું મન થયું. મારી બાજુમાં રહેલા ટિફિન તરફ મારી આંગળીઓ સરકી.

સાહેબે ફરી પૂછ્યું.. “રાજ બેટા, તારા પપ્પા શું કામ કરે છે?”

એ પછી હું વર્ગમાં ખૂબ રડેલો. ટિફિનમાં જમવાની વસ્તુ ઉપરાંત પ્યારી યાદો પણ હતી. હું એ યાદોને બથ ભરીને રડ્યો. છાના રહેવાનું મન નહોતું થતું. હવે એ યાદો મારાથી પ્રકાશવર્ષના અંતરથી દૂર થઇ હતી.
નવા સાહેબે મારા માથા પર હાથ પસવારીને છાનો રાખ્યો.. એટલું યાદ છે.
પછી, વર્ગમાં શું ભણ્યા એ યાદ નથી.

રજા પડી.
હું છેલ્લે રહ્યો.
હું એકલો નહોતો, ટિફિન મારી સાથે હતું.
મારે આ ટિફિન આપવાનું હતું.
મારે આ ટિફિન મારા પપ્પાને આપવાનું હતું.

દિવસ હોવા છતાં... બધાથી છૂપાતા છૂપાતા મેં જેલ તરફ ડગલાં માંડયા..!
લેખન: નરેન્દ્ર જોષી. (૦૨/૦૭/૨૦૧૯)

વધુ વાંચો

મૃગતૃષ્ણા...!

વાલીમા. ગામ આખાના વાલી. આખાય ગામમાં કોઈપણના ઘરે સુખ હોય કે દુઃખ.. વાલીમા બધ્ધાથી પહેલા હાજર. ગામમાં કોઈના ઘરે જો આંસુઓ એનો અડ્ડો જમાવે તો વાલીડોસી આંસુડાઓને લાકડી લઈને ભગાવે.

વાલીદાદીનું વૈધુ તો આજુ-બાજુના પંથકમાં પંકાયેલું.

તમામ દરદની દવા એટલે વાલીમા. આખાય ગામમાં જો કોઈના ઘરે દરદ સાંકળ ખખડાવે તો પેલો ઘરમાં બેઠો બેઠો કહે “વાલીમાને સાદ કરું?” આટલું સાંભળી તાવ-તરિયો તો ઉભી પૂંછડીએ નાઠે, અને શરદી સળેખમ હુજુ પાદરે કંપે છે...! વાલીમાને કારણે ગામમાં કોઈ માંદુ નહોતું પડતું.

ગામના પાદરે રામજીમંદિર. વાલીમાં રોજ ત્યાં દર્શને જાય. સૂરજને વેલું મોડું થાય પણ વાલીમાને દર્શન કરવામાં મોડું ન થાય.

પાદરે એક લીમડાનું ઝાડ. વાલીમાં આ ઝાડ હેઠે રોજ મંદિરેથી દર્શન કર્યા પછી બેસે. લીમડા હેઠે બેઠાં પછી વાલીમાં મલકાયા કરે. ગીતડું ગાય. લીમડા હાર્યે વાતું કરે. એક સળેકડું લઈને કોઈ નામ લખે. એ નામ સામું જોઇને વાલીમા નવોઢાની માફક શરમાય. લીમડો અને વાલીમા બંનેને હૈયે નવલી કુંપળો ફૂટ્યા કરે. પછી વિરાગી વિજોગણ જેમ આંખોથી કોઈને તરસે.. ગામ આખું વાળીમાની આ લીન થવાની ક્ષણોમાં વિક્ષેપ ન પાડે. મૃગજળને કેવી રીતે પ્રેમ કરવો? અને એ પ્રેમમાંથી કેમ પ્યાસ બુઝાવવી? એ કોઈ વાલીમા પાસેથી શીખે. ગામ આખાને ખબર કે કાનજીડોસો વાલીમાને હાથતાળી આપીને ગયો પછી વાલીમા અહી રોજ બેસે છે.

એક વખત ગામ સુધરાઈ વાળા આવ્યા. ઈજનેરે કહ્યું: “આ ગામમાં રોડ બનશે. અને આ લીમડો કાપવો પડશે.”
કોઈએ વાલીમાને દોડીને કહ્યું.. એટલે બ્હાવરી ગોપીની જેમ વાલીમાં પાદરે આવ્યા. વંટોળ આવે ત્યારે કોઈ માતા એના પુત્રને સોડમાં છૂપાવે એ રીતે વાલીમાએ લીમડાને બે હાથે ઢાંકવા પ્રયાસ કર્યો.

શું કહ્યું સાહેબ..??!! આ.. આ લીમડાને કાપવો પડશે? શું બાજુમાંથી રોડ ન બને? લીમડા એ શું બગાડ્યું છે કોઈનું?
આ લીમડો એ મારું મંદિર છે. અમારું પ્રેમ મંદિર. હું આ નદીના સામે કાંઠેના ગામમાંથી આવતી. આ ગામમાં હીરાના બાપુ કાનજી રહેતા. અમે બેઉ હારે ભણવા શહેરમાં જતા. મરજાદી ગામમાં અમારો મરજાદી પ્રેમ પાંગરેલો. એનો શાક્ષી છે આ લીમડો. કાનજી મારી હાટુ બદામ લાવતો તો હું બોરાં વીણીને લાવતી. લેતી-દેતીના વેવવારમાં અમારા હૈડાની લેતી-દેતી ક્યારે થઇ? એની અમને ખબર જ ન રહી. પણ એની જાણ આ લીમડાને ખરી. કાનજીના ગયા પછી મારા જીવતરનો સાથી પ્રવાસી છે. લીમડાને કાપીને મને અટૂલી બનાવશો નહી. આ લીમડો મારો શ્વાસ છે. મારા શ્વાસને રૂંધશો નૈ... બાપલા... મારા શ્વાસને રૂંધશો નૈ...!

આજે... કાળા-ડીબાંગ રોડ વચ્ચે... અડીખમ હરિયાળાં લીમડા નીચે વાલીમા એક સળેકડું લઈને કોઈ નામ લખેને તરત બંનેને હૈડામાં કુંપળો ફૂટવા માંડે છે..!

લેખન નરેન્દ્ર જોષી.

વધુ વાંચો