અહીં કચ્છના રહસ્યમય અને અદ્ભુત પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત એક અનન્ય સાહસિક કથા રજૂ કરી છે:
## કચ્છનું ગુપ્ત પાતાળલોક અને સમયની ચાવી
પાટણની એક સદી જૂની અને જર્જરિત હવેલીના ભોંયરામાં ધૂળ ખાતી ભોજપત્રોની પોથીઓમાંથી જ્યારે આરવને તાંબાની એક વિચિત્ર તકતી મળી, ત્યારે તેને અંદાજ પણ નહોતો કે તે ભારતીય ઇતિહાસની સૌથી મોટી શોધ કરવા જઈ રહ્યો છે. આરવ વ્યવસાયે સાહસિક સંશોધક (Archaeologist) હતો અને તેનો બાળપણનો મિત્ર મિહિર, કમ્પ્યુટર સોફ્ટવેર અને જિયો-મેપિંગનો નિષ્ણાત હતો.
તે તાંબાની તકતી પર સિંધુ ખીણની સભ્યતા જેવી કોઈ અજ્ઞાત લિપિમાં કોતરેલું હતું અને નીચે એક ભૂમિગત રસ્તાનો નકશો હતો. તકતીના નીચેના ભાગે જૂની મરડાદાર ગુજરાતી લિપિમાં લખ્યું હતું:
"જ્યારે કારતકી પૂનમનો ચાંદ કચ્છના શ્વેત રણના મધ્યમાં ઉગશે, ત્યારે ક્ષિતિજ પર દેખાતો અગ્નિસ્તંભ પાતાળના ગુપ્ત દ્વાર ખોલશે."
તારીખ ગણતા આરવના હોશ ઊડી ગયા. તે ખાસ નક્ષત્ર અને પૂનમનો સંયોગ બરાબર ત્રણ દિવસ પછી જ હતો! જો આ તક ચૂકી જવાય, તો ફરી સો વર્ષ સુધી રાહ જોવી પડે તેમ હતી. મિહિરે તેના જીપીએસ, નાઇટ-વિઝન ડ્રોન અને થર્મલ સ્કેનર સજ્જ કર્યા અને બંને જણાએ કચ્છના શ્વેત રણ તરફ પ્રયાણ કર્યું.
કચ્છનું શ્વેત રણ – રાત્રિના સમયે દૂધ જેવું ધોળું અને અફાટ શાંત. પરંતુ તે રાત્રે વાતાવરણમાં એક વિચિત્ર સનસનાટી હતી. ઠંડો પવન ચહેરા પર વાગી રહ્યો હતો. આરવ અને મિહિરે પોતાની મોડિફાઇડ ઓલ-ટેરેન વ્હીકલ (ATV) પર નકશા દર્શાવેલા ગુપ્ત કોઓર્ડિનેટ્સ તરફ મુસાફરી શરૂ કરી.
બરાબર રાત્રિના બાર વાગવા આવ્યા અને પૂનમનો ચાંદ આકાશમાં બરાબર માથા પર આવ્યો. અચાનક જ રણની શાંતિ હવામાં એક મોટા કંપનમાં બદલાઈ ગઈ. પવન એટલો ઝડપી બન્યો કે શ્વેત મીઠાની ડમરીઓ ગોળ-ગોળ ઊડવા લાગી.
મિહિરે પોતાની ડિજિટલ સ્ક્રિન પર જોતાં ચિંતાતુર અવાજે કહ્યું, "આરવ, આપણું હોકાયંત્ર (Compass) ખોટી દિશા દર્શાવી રહ્યું છે! અહીં જમીનની નીચે કોઈ ભારે ચુંબકીય ક્ષેત્ર કામ કરી રહ્યું છે!"
ત્યાં જ, રણના મધ્યમાં એક વિશાળ ધોધ જેવો ગંભીર અવાજ આવ્યો. ક્ષણવારમાં મીઠાની સફેદ જમીન અંદર તરફ ધસી પડી અને ત્યાં એક કાળો, ભવ્ય પથ્થરનો ગોખલો પ્રગટ થયો. ચાંદનીના કિરણો બરાબર એ ગોખલાના મધ્યમાં પડતાં જ જમીનની અંદર જતી એક પ્રાચીન સીડીઓની શ્રેણી ખુલી ગઈ. તે દ્રશ્ય જેટલું રોમાંચક હતું, તેટલું જ ભયાનક પણ હતું.
હેડલાઇટ અને ટોર્ચ ચાલુ કરીને બંને મિત્રો એ અંધારી ગુફા જેવા રસ્તા પર નીચે ઊતરવા લાગ્યા. જેમ-જેમ તેઓ જમીનની ઊંડાણમાં જતા ગયા, તેમ-તેમ બહારની કડાકાની ઠંડીના બદલે અંદર એક ખાસ પ્રકારની હૂંફ અનુભવાવા લાગી.
લગભગ ૨૦૦ ફૂટ નીચે પહોંચ્યા પછી જે દ્રશ્ય તેમની આંખો સામે આવ્યું, તે જોઈને બંને સ્તબ્ધ થઈ ગયા.
જમીનની અંદર એક અફાટ વિશાળ ગુફા હતી, પરંતુ તે માત્ર પથ્થરોની ગુફા નહોતી! ત્યાં પ્રાચીન ભારતીય સ્થાપત્યથી કંડારેલું એક આખું નગર પથરાયેલું હતું. ગુફાની છત પર એવા ચળકતા પથ્થરો (Bioluminescent stones) જડેલા હતા, જેમાંથી આછો વાદળી અને સોનેરી પ્રકાશ ફેંકાતો હતો.
"આ તો અદ્ભુત છે!" આરવે આશ્ચર્યથી કહ્યું. "હડપ્પન સભ્યતા કરતાં પણ સમૃદ્ધ આ નગર જમીનની અંદર સદીઓથી દુનિયાની નજરથી છુપાયેલું પડ્યું છે."
પરંતુ આ સાહસ માત્ર જોવા પૂરતું નહોતું. નગરના મધ્યમાં એક ઊંચો મહેલ જેવો મનોહર કિલ્લો હતો, જેના શિખર પર સોનાનો મોટો કળશ ચમકી રહ્યો હતો. બંને મિત્રો એ મહેલ તરફ આગળ વધ્યા.
મહેલના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર પહોંચતા જ તેમની સામે ત્રણ વિશાળ પથ્થરના દરવાજા આવ્યા. દરેક દરવાજા પર જુદા જુદા પ્રતીકો – સૂર્ય, ચંદ્ર અને અગ્નિ કોતરેલા હતા. ભોંયતળિયા પર અલગ-અલગ પથ્થરની ટાઇલ્સ પથરાયેલી હતી.
મિહિરે તેના થર્મલ સ્કેનરથી જમીન તપાસીને ચેતવણી આપી, "આરવ, સાવધાન! આ સાદો રસ્તો નથી. આ એક મિકેનિકલ પ્રેશર-પ્લેટ ટ્રેપ છે. જો આપણે ખોટા પથ્થર પર પગ મૂક્યો, તો દિવાલોમાંથી ઝેરી તીર કે ભારે પથ્થરો છૂટશે."
આરવે ખીસામાંથી તાંબાની તકતી કાઢી અને તેની કોતરણી ધ્યાનથી વાંચી:
"સૂર્યનો પ્રકાશ અંધકારને કાપે છે, પરંતુ પાતાળના ઊંડાણમાં માત્ર શુદ્ધ અગ્નિ જ સાચો માર્ગ દર્શાવે છે."
આરવે કોયડો ઉકેલી નાખ્યો. તેણે અગ્નિ પ્રતીક વાળા પથ્થરોની એક ચોક્કસ હરોળ ઓળખી કાઢી. એક-એક પગલું સાવધાનીથી મૂકતાં બંને મિત્રો આગળ વધ્યા. પરંતુ અચાનક મિહિરનો પગ સહેજ લપસ્યો અને બાજુના ખોટા પથ્થર પર દબાઈ ગયો!
*ખટાક!*
તુરંત જ ગુફાની છત પરથી એક વિશાળ પથ્થરની શિલા સીધી મિહિર પર પડવા લાગી. આરવે ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વિના મિહિરને જોરથી ધક્કો માર્યો અને પોતે પણ બીજી તરફ ડાઇવ મારી. પથ્થર ધડાકા સાથે બરાબર તેમની વચ્ચે પડ્યો. બંનેના હૃદયના ધડકારા વધી ગયા હતા, પણ તેમણે હિંમત ન હારી અને આખરે મુખ્ય ગર્ભગૃહ સુધી પહોંચી ગયા.
ગર્ભગૃહના મધ્યમાં એક ઊંચા પિરામિડ આકારના આસન પર સ્ફટિકમાંથી બનેલો એક વિશાળ ગોળો (Crystal Orb) હવા ચળકતો હતો. તેમાંથી તીવ્ર સોનેરી રોશની નીકળતી હતી. આ જ હતો "અગ્નિ-મણિ" – એક પ્રાચીન ઊર્જા સ્ત્રોત, જે આ આખા ભૂમિગત નગરને પ્રકાશ અને ઊર્જા આપતો હતો.
તે ગોળાની આસપાસ દુર્લભ પ્રાચીન ગ્રંથો, સુવર્ણમુદ્રાઓ અને તાંબાની સનદો પડી હતી. આરવે પોતાના હાઇ-રેઝોલ્યુશન કેમેરાથી તમામ કોતરણી અને સ્થળના સો-એક ફોટોગ્રાફ્સ લીધા. તેણે ઇતિહાસના પુરાવા તરીકે જમીન પર પડેલું એક નાનું તામ્રપત્ર પોતાની બેગમાં મૂક્યું.
અચાનક, આખી ગુફામાં એક કાન ફાડી નાખે તેવો ગડગડાટ થયો. દિવાલો ધ્રૂજવા લાગી અને છતમાંથી નાના પથ્થરો ખરવા લાગ્યા.
"આરવ! ચાલ ભાગ!" મિહિરે તેની ડિજિટલ વોચમાં જોતાં બૂમ પાડી. "ચંદ્ર હવે ક્ષિતિજ પરથી નમી રહ્યો છે! સૂર્યોદય પહેલાં આ ગુપ્ત દ્વાર કાયમ માટે બંધ થઈ જશે!"
જમીન તીવ્રતાથી ધ્રૂજી રહી હતી. બંને મિત્રોએ પોતાના જીવનની સૌથી ઝડપી દોડ લગાવી. પડતા પથ્થરોથી બચતા, ધુમાડા અને ધૂળની વચ્ચેથી રસ્તો કરતા તેઓ દાદર તરફ ભાગ્યા. ગુફાનું મુખ ધીમે-ધીમે બંધ થઈ રહ્યું હતું.
અંતિમ ક્ષણે, જ્યારે દરવાજો માત્ર બે ફૂટ જેટલો જ ખુલ્લો બચ્યો હતો, આરવ અને મિહિરે જમીન પર સ્લાઈડ મારીને બહાર રણની રેતી પર ઝંપલાવ્યું!
તેઓ બહાર આવ્યા જ હતા કે એક ભારે ધડાકા સાથે જમીન પાછી પૂર્વવત પૂરાઈ ગઈ. રણની શ્વેત રેતી એવી રીતે પથરાઈ ગઈ જાણે ત્યાં ક્યારેય કશું હતું જ નહીં. પૂર્વ દિશામાં સૂર્યોદયની સોનેરી કિરણો ફૂટી રહી હતી.
આરવ અને મિહિર રેતી પર થાકેલા પણ એક વિજયી હાસ્ય સાથે પડ્યા રહ્યા. તેમની પાસે તે ગુપ્ત અંડરગ્રાઉન્ડ શહેરના અદ્ભુત ફોટોગ્રાફ્સ, સ્કેન ડેટા અને એક પ્રાચીન તામ્રપત્ર હતું.
તેમણે નક્કી કર્યું કે આ મહાન શોધને દુનિયા સામે યોગ્ય સમયે રજૂ કરશે, પરંતુ તે ગુપ્ત પાતાળલોકનું ચોક્કસ સરનામું છુપાવી રાખશે – જેથી માનવજાતની લાલચથી એ પવિત્ર અને પ્રાચીન વારસો સદા માટે સુરક્ષિત રહે.
કચ્છના શ્વેત રણની તે સાહસિક રાત્રિ તેમના જીવનની સૌથી રોમાંચક અને અવિસ્મરણીય સફર બની ગઈ હતી.
